Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń buıryǵy №1034

  2015 jylǵy 28 jeltoqsan , Astana qalasy Qazaqstan Respýblıkasynda neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý standartyn bekitý týraly «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 7-babynyń 1-tarmaǵynyń 6) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qazaqstan Respýblıkasynda neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý standarty bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Medısınalyq kómekti uıymdastyrý departamenti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi; 2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kúnniń ishinde merzimdik baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktileriniń etalondyq baqylaý bankine engizý úshin Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵyna jiberýdi; 3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy; 4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúniniń ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarymen kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetti usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri A.V.Soıǵa júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri T.DÚISENOVA Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń 2015 jylǵy 28 jeltoqsannyń №1034 buıryǵymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasynda neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý standarty 1. Jalpy erejeler 1. Qazaqstan Respýblıkasynda neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý standarty (budan ári – Standart) «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń (budan ári – Kodeks) 7-babynyń 1-tarmaǵynyń 6) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen. 2. Osy Standart menshik nysanyna jáne vedomstvolyq tıistiligine qaramastan ambýlatorııalyq-emhanalyq, stasıonarlyq jáne stasıonardy almastyratyn deńgeılerdegi medısınalyq densaýlyq saqtaý uıymdarynda naýqastarǵa neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrýǵa qoıylatyn jalpy qaǵıdattar men talaptardy belgileıdi. 3. Osy Standartta paıdalanylatyn anyqtamalar: 1) emdeýge jatqyzý bıýrosy portaly (budan ári – Portal) – pasıentterdi TMKKK sheńberinde stasıonarǵa josparly emdeýge jatqyzýǵa jiberý joldamalaryn elektrondyq tirkeýdiń, esepke alýdyń, óńdeý men saqtaýdyń biryńǵaı júıesi; 2) konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq kómek (budan ári – KDK) – táýlik boıy medısınalyq baqylanbaıtyn mamandandyrylǵan nemese joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómek; 3) medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek (budan ári – MSAK) – táýlik boıy medısınalyq baqylanbaıtyn, adam, otbasy jáne qoǵam deńgeıinde kórsetiletin qoljetimdi medısınalyq qyzmetter keshenin qamtıtyn dárigerge deıingi nemese mamandandyrylǵan medısınalyq kómek; 4) tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (budan ári – TMKKK) – Kodekstiń 6-babynyń 7) tarmaqshasyna sáıkes aıqyndalatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna jáne oralmandarǵa kórsetiletin medısınalyq qyzmetter kórsetý tizbesi boıynsha medısınalyq biryńǵaı kómektiń kólemi; 5) pasıent – medısınalyq qyzmetterdiń tutynýshysy bolyp tabylatyn (bolyp tabylǵan) jeke tulǵa; 6) profılaktıka – aýrýlardyń paıda bolýynyń, olardyń erte satyda óristeýiniń aldyn alýǵa jáne oryn alǵan asqynýlardy, aǵzalar men tinderdiń zaqymdaryn baqylaýǵa baǵyttalǵan medısınalyq jáne medısınalyq emes is-sharalar kesheni; 7) stasıonarlyq kómek – táýlik boıy medısınalyq baqylaýmen bilikti, mamandandyrylǵan jáne joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómekti usyný nysany; 8) ctasıonardy almastyratyn kómek – medısınalyq baqylaýmen dárigerge deıingi, bilikti, mamandandyrylǵan jáne joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómekti usyný nysany. 2. Qazaqstan Respýblıkasynda neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý 4. Qazaqstan Respýblıkasynda neırohırýrgııalyq kómek «Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kóleminiń tizbesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2009 jylǵy 15 jeltoqsandaǵy № 2136 qaýlysymen bekitilgen TMKKK sheńberinde kórsetiledi. 5. Halyqqa (eresek jáne bala) neırohırýrgııalyq kómek KDK, stasıonarlyq, stasıonardy almastyratyn kómek, qalpyna keltirý emi jáne medısınalyq ońaltý, sondaı-aq jedel medısınalyq járdem jáne sanıtarııalyq avıasııa nysanynda kórsetiledi. 6. MU medısınalyq kómek kórsetýdiń barlyq kezeńderinde sabaqtastyqty saqtaı otyryp, pasıentterdi profılaktıkalaýǵa, erte dıagnostıkalaýǵa, emdeýge baǵyttalǵan is-sharalardyń oryndalýyn qamtamasyz etedi. 7. Konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq deńgeıdegi neırohırýrgııalyq kómek mynalardy qamtıdy: 1) pasıenttiń jaı-kúıin aıqyndaý jáne dıagnoz qoıý maqsatynda dárigerdiń tekserýi; 2) neırohırýrgııalyq patologııa aýrýyn anyqtaý maqsatynda pasıentti zerthanalyq jáne aspaptyq zerttep-qaraý; 3) anyqtalǵan nozologııaǵa jáne klınıkalyq hattamalarǵa (budan ári – KH) sáıkes emdi tańdaý jáne taǵaıyndaý; 4) mamandandyrylǵan jáne joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómek usyný úshin MU-ǵa josparly emdeýge jatqyzýǵa irikteý jáne joldaý; 5) shuǵyl kórsetilimder boıynsha emdeýge jatqyzýǵa joldaý; 6) neırohırýrgııalyq patologııasy bar pasıentterdi medısınalyq ońaltýǵa qatysý; 7) bastapqy medısınalyq qujattamany rásimdeý jáne júrgizý; 8) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqqa saraptama jasaý; 9) neırohırýrgııalyq aýrýlary bar pasıentterdi ambýlatorııalyq deńgeıde dárilik preparattarmen qamtamasyz etýdi uıymdastyrý; 10) eńbekke qabilettiligin turaqty joǵaltý belgileri bolǵan kezde medısınalyq-áleýmettik saraptama úshin konsýltasııalyq qorytyndy berý. 8. Pasıentterge KDK densaýlyq saqtaý uıymynda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq saraptamasyn júrgizýdi qamtıtyn medısınalyq qyzmetti júzege asyrýǵa lısenzııa bolǵan kezde profılaktıkalyq, dıagnostıkalyq jáne emdik qyzmetter túrinde usynylady. 9. Pasıentke KDK kórsetý TMKKK sheńberinde MSAK dárigeriniń nemese beıindi mamannyń joldamasy boıynsha júzege asyrylady. 10. KDK kórsetýge jiberý kezinde MSAK dárigeri nemese beıindi maman ambýlatorııalyq, stasıonarlyq naýqastyń medısınalyq kartasynan úzindini resimdeıdi. 11. Neırohırýrgııalyq aýrýlary bar pasıentterdi respýblıkalyq deńgeıde KDK alýǵa jiberýdi oblystardyń densaýlyq saqtaý basqarmalarynyń óńirlik komıssııalary, al Astana jáne Almaty qalalarynan – medısınalyq uıymdardan júzege asyrady. 12. Pasıentke respýblıkalyq medısınalyq uıymda KDK kórsetý týraly oń sheshim qabyldanǵan kezde óńirlik komıssııa respýblıkalyq deńgeıde joǵary mamandandyrylǵan konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq kómek alýǵa joldama beredi. 13. Pasıentke respýblıkalyq deńgeıde KDK kórsetýden bas tartqan kezde óńirlik komıssııa jazbasha ýájdelgen bas tartýdy qosa bere otyryp qujattardy jibergen medısınalyq uıymǵa qaıtarady. 14. Stasıonarlyq deńgeıdegi neırohırýrgııalyq kómek mynalardy kózdeıdi: 1) klınıkalyq hattamalarǵa (budan ári – KH) sáıkes zerthanalyq jáne aspaptyq zerttep-qaraýdy ótkizý; 2) emdeýshi dáriger, qajettiligine qaraı bólimshe meńgerýshisi KH-ǵa sáıkes emdi tańdap jáne taǵaıyndap, keıin dárigerlik taǵaıyndaýlardy uıymdastyrý jáne oryndaý; 3) dárigerdiń kúndelikti tekserýi (eger basqa merzimdilik kózdelmegen bolsa), emdi túzetý; 4) túsken kezde jáne odan ári – keminde aptasyna bir ret bólimshe meńgerýshisiniń tekserýi; 5) basqa da beıindi mamandardyń konsýltasııalaryn ótkizý (kórsetilimder bolǵan kezde); 6) qujattamany resimdeýmen jáne pasıenttiń qolyna ambýlatorııalyq, stasıonarlyq naýqastyń medısınalyq kartasynan úzindini berýmen pasıentti shyǵarý; 7) bastapqy medısınalyq qujattamany resimdeý jáne júrgizý. 15. Táýlik boıy medısınalyq baqylaýmen mamandandyrylǵan, joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetý úshin medısınalyq kórsetilimder bolǵan kezde, neırohırýgııalyq aýrýlary bar pasıentter Portal arqyly quramynda stasıonarlyq neırohırýrgııalyq bólimsheleri, palatalary (tósekteri) bar medısınalyq uıymdarǵa emdeýge jatqyzylady. 16. TMKKK sheńberinde pasıentti stasıonarǵa josparly emdeýge jatqyzý: 1) MSAK nemese ózge medısınalyq uıym mamandarynyń joldamasy boıynsha; 2) joldamanyń bar-joqtyǵyna qaramastan, shuǵyl kórsetilimder boıynsha júzege asyrylady. 17. Pasıentti stasıonarǵa josparly emdeýge jatqyzý pasıenttiń stasıonarlyq kómek kórsetetin medısınalyq uıymdy erkin tańdaý quqyǵyn eskere otyryp júzege asyrylady. 18. Mamandandyrylǵan medısınalyq kómekti arnaıy ádister men kúrdeli medısınalyq tehnologııalardy paıdalanýdy qajet etetin aýrýlar men jaı-kúılerdi profılaktıkalaýdy, dıagnostıkalaýdy, emdeýdi, sondaı-aq medısınalyq ońaltýdy qamtıtyn stasıonarlyq jáne stasıonardy almastyratyn jaǵdaılarda neırohırýg dárigerler kórsetedi. 19. Joǵary mamandandyrylǵan kómekti stasıonarlyq jaǵdaılarda neırohırýrg dárigerler kórsetedi jáne ınnovasııalyq, az ınvazııalyq, arnaıy ádister men kúrdeli medısınalyq tehnologııalardy paıdalanýdy qajet etetin aýrýlar men jaı-kúılerdi dıagnostıkalaýdy, emdeýdi, sondaı-aq medısınalyq ońaltýdy qamtıdy. 20. Stasıonarlyq jaǵdaılarda mamandandyrylǵan nemese joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetý aıaqtalǵannan keıin pasıentke ambýlatorııalyq, stasıonarlyq naýqastyń medısınalyq kartasynan úzindi beriledi. 21. Neırohırýrgııalyq aýrýlary jáne ortalyq jáne shetki nerv júıesiniń jaraqattary bar naýqastar medısınalyq kórsetilimder bolǵan kezde ońaltý is-sharalaryn ótkizý úshin mamandandyrylǵan medısınalyq jáne sanatorıılik kýrorttyq uıymdarǵa jiberiledi. 3. Shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý 22. Shuǵyl kórsetilimder boıynsha emdeýge jatqyzý TMKKK sheńberinde MSAK, medısınalyq uıymdar maman­darynyń joldamasy, jedel medısınalyq járdemniń joldamasy boıynsha, óziniń júginýi arqyly júzege asyrylady. 23. Shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek, onyń ishinde balalarǵa, qajettiligine qaraı quramynda hırýrgııalyq beıindegi bólimshesi bar kez kelgen medısınalyq uıymda kórsetiledi. 24. Shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek neırohırýrg dáriger kórsetedi. Neırohırýrgııalyq patologııanyń saldarynan pasıenttiń ómirine anyq qaýip tóngen jáne az ýaqyt ishinde tıisti mamandy tartý múmkin bolmaǵan jaǵdaılarda shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek kórsetý boıynsha daıarlyqtan ótken hırýrgııalyq beıindegi mamandardyń shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek kórsetýine ruqsat etiledi. Sondaı-aq balalarǵa shuǵyl neırohırýrgııalyq kómekti (eresekter) neırohırýrg dárigerdiń; eresekterge – (balalar) neırohırýrg dárigerdiń kórsetýine ruqsat etiledi. 25. Shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek myna jaǵdaılar kezinde kórsetiledi: 1) bassúıek-mı jaraqaty (bassúıekishilik gematomalardy alyp tastaý, bassúıekti dekompressııalyq tesý (trepanasııa), bassúıektiń batyńqy synyqtaryn alǵashqy hırýrgııalyq óńdeý, bassúıekishilik qysymnyń qurylǵysyn ornatý, ventrıkýlıarly lıkvordy drenajdaý); 2) bassúıekishilik jaraqattyq emes qan quıylýlar (bassúıekishilik gematomalardy alyp tastaý, bassúıekti dekompressııalyq tesý (trepanasııa): gemıkranıoektomııa, bassúıekti qos mańdaılyq dekompressııalyq tesý (trepanasııa), artqy bassúıek shúńqyryn dekompressııalyq tesý (trepanasııa); ventrıkýlıarlyq lıkvordy drenajdaý, bassúıekishilik qysymnyń qurylǵysyn ornatý, qajettiligine qaraı basqa da operasııalar); 3) ıshemııalyq ınsýlt – bassúıekti dekompressııalyq tesý (trepanasııa), endovaskýlıarlyq trombektomııa; 4) omyrtqa-julyn jaraqaty (julynnyń janshylýyn joıý, omyrtqa-qozǵalys segmentin ornyqty etý); 5) omyrtqa baǵanynyń degeneratıvtik zaqymdary (julynnyń janshylýyn joıý); 6) mıdyń isigi (mıdyń ómirge qaýip tóndiretin jyljýy (dıslokasııasy) kezinde isikti alyp tastaý, ventrıkýlıarlyq lıkvordy drenajdaý, bassúıekti dekompressııalyq tesý (trepanasııa); 7) ONJ qabyný aýrýlary (mıdyń, julynnyń abssesin alyp tastaý, drenajdaý); 8) ortalyq nerv júıesiniń týa bitken patologııasy (julyn jaryǵynyń jarylýy kezindegi operasııalar); 9) bosaný kezindegi ortalyq nerv júıesiniń jaraqattary (bassúıekishilik gematomalardy alyp tastaý, bassúıek jabyndarynyń gematomalaryn alyp tastaý). 4. Neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý belgili bir nozologııalyq baǵdaryda 26. Mynadaı nozologııalyq nysandar boıynsha neırohırýrgııalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý: 1) bassúıek-mı jaraqaty (kórsetilimder bolǵan kezde) – aýdandyq aýrýhananyń hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (óńirde neırohırýrgııalyq bólimshe bolmaǵan kezde) nemese qalalyq, oblystyq aýrýhananyń neırohırýrgııalyq bólimshesine emdeýge jatqyzý. Qajettiligine qaraı, aýdandyq aýrýhanadan qalalyq, oblystyq aýrýhananyń neırohırýrgııalyq bólimshesine aýystyrý. Jeńil bassúıek-mı jaraqaty bar pasıentter neırohırýrg dárigerdiń konsýltasııasy jáne kompıýterlik tomografııa (kórsetilimder bolǵan kezde) ótkizý úshin, «neırohırýrgııa» (eresekter, balalar) beıini boıynsha medısınalyq kómek kórsetetin medısınalyq uıymǵa jiberiledi. Stasıonarlyq jaǵdaılarda medısınalyq kómek kórsetý úshin kórsetilimder bolǵan kezde naýqastar neırohırýrgııalyq bólimshege nemese, ondaı bólimshe bolmaǵan kezde, nevrologııa nemese travmatologııa bólimshesine jiberiledi. «Neırohırýrgııa» (eresekter, balalar) beıini boıynsha stasıonarlyq jaǵdaılarda medısınalyq kómek kórsetýge kórsetilimder bolmaǵan kezde jeńil bassúıek-mı jaraqaty bar naýqastarǵa medısınalyq kómekshi ambýlatorııa jaǵdaıynda neırohırýrg dáriger, neırohırýrg dáriger bolmaǵan kezde – neırohırýrg dárigerdiń nemese nevrolog dárigerdiń usynymdaryn eskere otyryp ýchaskelik terapevt dáriger, ýchaskelik pedıatr-dáriger, jalpy praktıka dárigeri (otbasylyq dáriger) kórsetedi. Ortasha aýyrlyqtaǵy jáne aýyr dárejedegi bassúıek-mı jaraqaty bar pasıentter stasıonarlyq jaǵdaılarda medısınalyq kómek alý úshin «neırohırýrgııa» (eresekter, balalar) beıini boıynsha medısınalyq kómek kórsetetin medısınalyq uıymdarǵa jiberiledi. Balalardaǵy bassúıek-mı jaraqaty kezinde – aýdandyq aýrýhananyń hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (óńirde neırohırýrgııalyq bólimshe bolmaǵan kezde) nemese qalalyq, oblystyq aýrýhananyń balalar neırohırýrgııasy bólimshesine emdeýge jatqyzý. Balalar neırohırýrgııasy bólimsheleri bolmaǵan kezde balalar stasıonarynyń neırohırýrgııalyq tósekteri bar hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (travmatologııa jáne ortopedııa) emdeýge jatqyzý. Qajettiligine qaraı aýdandyq aýrýhanadan qalalyq, oblystyq aýrýhanaǵa aýystyrý; 2) omyrtqa-julyn jaraqaty (kórsetilimder bolǵan kezde) – aýdandyq aýrýhananyń hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (óńirde neırohırýrgııalyq bólimshe bolmaǵan kezde) nemese qalalyq, oblystyq aýrýhananyń neırohırýrgııalyq bólimshesine emdeýge jatqyzý. Medısınalyq kórsetilimder bolǵan kezde – aýdandyq aýrýhanadan qalalyq, oblystyq aýrýhanalardyń neırohırýrgııalyq bólimshesine, «Neırohırýrgııa ulttyq ortalyǵy» AQ-qa (budan ári – NUO) emdeýge jatqyzý; 3) balalardaǵy omyrtqa-julyn jaraqaty kezinde – aýdandyq aýrýhananyń hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (óńirde neırohırýrgııalyq bólimshe bolmaǵan kezde) nemese qalalyq, oblystyq aýrýhananyń balalar neırohırýrgııasy bólimshesine emdeýge jatqyzý. Balalar neırohırýrgııasy bólimsheleri bolmaǵan kezde balalar stasıonarynyń neırohırýrgııalyq tósekteri bar hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (travmatologııa jáne ortopedııa) emdeýge jatqyzý. Qajettiligine qaraı aýdandyq aýrýhanadan qalalyq, oblystyq aýrýhanaǵa, NUO-ǵa aýystyrý; 4) ortalyq nerv júıesiniń bosaný kezindegi jaraqattary – ómirge anyq qaýip tóngen jáne tasymaldaý múmkindigi bolmaǵan kezde medısınalyq bosandyrý uıymdarynda shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek kórsetý. Qajettiligine qaraı (kórsetilimder bolǵan kezde) qalalyq, oblystyq aýrýhananyń balalar neırohırýrgııasy bólimshelerine emdeýge jatqyzý. Balalar neırohırýrgııasy bólimsheleri bolmaǵan kezde balalar stasıonarynyń neırohırýrgııalyq tósekteri bar hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (travmatologııa jáne ortopedııa) emdeýge jatqyzý; 5) ortalyq nerv júıesiniń týa bitken patologııasy – ómirge anyq qaýip tóngen jáne tasymaldaý múmkindigi bolmaǵan kezde medısınalyq bosandyrý uıymdarynda shuǵyl neırohırýrgııalyq kómek kórsetý. Qajettiligine qaraı (kórsetilimder bolǵan kezde) qalalyq, oblystyq aýrýhananyń balalar neırohırýrgııasy bólimshelerine, NUO-ǵa emdeýge jatqyzý. Balalar neırohırýrgııasy bólimsheleri bolmaǵan kezde balalar stasıonarynyń neırohırýrgııalyq tósekteri bar hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (travmatologııa jáne ortopedııa) emdeýge jatqyzý; 6) omyrtqa baǵanynyń degeneratıvti zaqymdary, mıdyń jáne julynnyń tamyr aýrýlary, mıdyń isikteri (kórsetilimder bolǵan kezde) – neırohırýrgııalyq operasııa úshin qalalyq, oblystyq aýrýhananyń neırohırýrgııalyq bólimshesine, NUO-ǵa emdeýge jatqyzý. Onkologııalyq genezdegi neırohırýrgııalyq aýrýǵa kúdiktengen kezde jáne hırýrgııalyq emdeýge kórsetilimder bolǵan kezde pasıent neırohırýrgııalyq bólimshege jiberiledi, al hırýrgııalyq emdeýge kórsetilimder bolmaǵan kezde pasıent emdeýdiń odan arǵy tásilin aıqyndaý úshin onkologııalyq dıspanserge jiberiledi. Onkologııalyq genezdegi neırohırýrgııalyq aýrý bolǵan kezde pasıentti emdeý jáne baqylaý dáriger-mamandardyń: onkologııa máseleleri boıynsha daıarlyqtan ótken neırohırýrg-dárigerdiń jáne onkolog dárigerdiń ózara is-qımylynyń negizinde júzege asyrylady. Neırohırýrgııalyq aýrýlary bar naýqastar úshin mamandandyrylǵan onkologııalyq em (sáýlelik terapııa, hımıoterapııa) júrgizý «onkologııa» (eresekter, balalar) beıini boıynsha kómek kórsetetin medısınalyq uıymdarda júzege asyrylady; 7) balalardaǵy omyrtqa baǵanynyń degeneratıvti zaqymdary, mıdyń jáne julynnyń tamyr aýrýlary – neırohırýrgııalyq operasııa úshin qalalyq, oblystyq aýrýhananyń balalar neırohırýrgııasy bólimshesine, NUO-ǵa emdeýge jatqyzý. Balalar neırohırýrgııasy bólimsheleri bolmaǵan kezde balalar stasıonarynyń neırohırýrgııalyq tósekteri bar hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (travmatologııa jáne ortopedııa) emdeýge jatqyzý; 8) balalardaǵy ortalyq nerv júıesiniń isikteri – shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý úshin (mıdyń qarynshalyq júıesin syrtynan drenajdaý, ventrıkýloperıtoneostomııa, ehınokokk jylaýyǵyn alyp tastaý jáne qajettiligine qaraı basqa da operasııalar) qalalyq, oblystyq aýrýhananyń balalar neırohırýrgııasy bólimshesine emdeýge jatqyzý. Balalar neırohırýrgııasy bólimsheleri bolmaǵan kezde shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý úshin balalar stasıonarynyń neırohırýrgııalyq tósekteri bar hırýrgııalyq beıindegi bólimshesine (travmatologııa jáne ortopedııa) emdeýge jatqyzý. Emniń negizgi kezeńin ótkizý úshin (mıdyń jáne julynnyń isigin alyp tastaý boıynsha josparly operasııa) NUO-ǵa emdeýge jatqyzý. Mıdyń isikteri bar balalardy NUO deńgeıinde emdeý tásilin quramynda «Ana men bala ulttyq ǵylymı ortalyǵy» AQ neırohırýrg dárigeri (balalar), nevropatolog dárigeri (balalar), onkolog dárigeri (balalar) bar mýltıtártiptik brıgada sheshedi. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2016 jylǵy 30 qańtarda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №12956 bolyp engizildi.