Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń buıryǵy  №1036

2015 jylǵy 28 jeltoqsan, Astana qalasy Jumys berýshiniń eńbek normalaryn, eńbek jónindegi úlgilik normalar men normatıvterdi, qyzmettiń barlyq salalary úshin eńbek jónindegi biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq úlgilik normalar men normatıvterdi ázirleý, bekitý, aýystyrý jáne qaıta qaraý qaǵıdalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015 jylǵy 23 qarashadaǵy Eńbek kodeksiniń 16-babynyń 8) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Jumys berýshiniń eńbek normalaryn, eńbek jónindegi úlgilik normalar men normatıvterdi, qyzmettiń barlyq salalary úshin eńbek jónindegi biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq úlgilik normalar men normatıvterdi ázirleý, bekitý, aýystyrý jáne qaıta qaraý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Eńbek jáne áleýmettik áriptestik departamenti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde ony merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri B.B. Nurymbetovke júktelsin. 4. Osy buıryq 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýǵa tıis. Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri T.DÚISENOVA Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń 2015 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy №1036 buıryǵymen bekitilgen Jumys berýshiniń eńbek normalaryn, eńbek jónindegi úlgilik normalar men normatıvterdi, qyzmettiń barlyq salalary úshin eńbek jónindegi biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq úlgilik normalar men normatıvterdi ázirleý, bekitý, aýystyrý jáne qaıta qaraý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Jumys berýshiniń eńbek normalaryn, eńbek jónindegi úlgilik normalar men normatıvterdi, qyzmettiń barlyq salalary úshin eńbek jónindegi biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq úlgilik normalar men normatıvterdi ázirleý, bekitý, aýystyrý jáne qaıta qaraý qaǵıdalary (budan ári — Qaǵıdalar) Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015 jylǵy 23 qarashadaǵy Eńbek kodeksine sáıkes ázirlendi jáne jumys berýshiniń eńbek normalaryn ázirleý, engizý, aýystyrý jáne qaıta qaraý, jumys berýshilerdiń salalyq qaýymdastyqtarynyń eńbek jónindegi úlgilik normalar men normatıvterdi ázirleý jáne bekitý, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kásipkerler palatasynyń jumyskerlerdiń ókilderimen kelisý boıynsha qyzmettiń barlyq salalary úshin eńbek jónindegi biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq úlgilik normalar men normatıvterdi bekitý tártibin belgileıdi. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: eńbek jónindegi úlgilik normalar men normatıvter (óndirim jáne (nemese) ýaqyt jáne (nemese) qyzmet kórsetý jáne (nemese) san) – ekonomıkanyń bir salasyndaǵy uıymdardaǵy jumystardy oryndaýǵa jumsalatyn eńbek shyǵyndarynyń reglamenttelgen mánderi (budan ári —úlgilik eńbek normalary); qyzmettiń barlyq salalary úshin eńbek jónindegi biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq úlgilik normalar men normatıvter (óndirim jáne (nemese) ýaqyt jáne (nemese) qyzmet kórsetý jáne (nemese) san) – ekonomıkalyq qyzmettiń birqatar túrleri jáne jumys berýshilerdiń tıisti jumys túrlerinde jumyskerlerdiń eńbegin normalaý kezinde etalon retinde paıdalanýy úshin óndiristerdiń uqsas jaǵdaılarynda birdeı tehnologııalar boıynsha túrli saladaǵy uıymdardaǵy jumystardy oryndaýǵa jumsalatyn eńbek shyǵyndarynyń reglamenttelgen mánderi (budan ári – salaaralyq eńbek normalary); ótinim – jumys berýshilerdiń salalyq qaýymdastyqtaryna, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kásipkerler palatasyna uıymnyń úlgilik nemese salaaralyq normalar men normatıvterdi qaraý jáne bekitý týraly resmı málimdemesi (ótinishi); uıymdaǵy eńbek normalary (óndirim jáne (nemese) ýaqyt jáne (nemese) qyzmet kórsetý jáne (nemese) san normalary) – jumystardyń jekelegen elementterin (keshenderin) oryndaýǵa, jabdyq birligine, jumys ornyna, qurylymdyq bólimshege qyzmet kórsetýge jumsalatyn eńbek shyǵyndarynyń (ýaqyttyń), sonymen qatar óndiristiń naqty uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq jaǵdaılary men faktorlaryna baılanysty óndiristik, basqarý fýnksııalaryn jáne ólshem birlik retinde qabyldanǵan jumys kólemin oryndaý úshin belgili bir kásibı-bilikti quram jumyskerleri sanynyń reglamenttelgen mánderi (shamalary). Osy Qaǵıdalarda qoldanylatyn basqa da uǵymdar men termınder Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes qoldanylady. 2. Eńbek normalaryn ázirleý jáne bekitý tártibi 3. Uıymdaǵy eńbek normalaryn jumys berýshi salaaralyq jáne úlgilik eńbek normalary joq jumystarǵa ázirleıdi jáne bekitedi. 4. Úlgilik eńbek normalaryn jumys berýshilerdiń salalyq qaýymdastyǵy ázirleıdi jáne bekitedi (budan ári – Qaýymdastyq). 5. Salaaralyq eńbek normalaryn jumys berýshi ázirleıdi jáne jumyskerler ókilderiniń kelisimi boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kásipkerler palatasy (budan ári – Palata) bekitedi. 6. Uıym tıisti qurylymdary bolǵan kezde eńbek normalaryn ózi ázirleıdi jáne (nemese) eńbek jónindegi bilikti mamandardy tartady ne kelesi talaptarǵa jaýap beretin uıymdarda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes ázirleýge tapsyrysty ornalastyrady: eńbekti normalaý jónindegi normatıvtik materıaldardy ázirleýdi júzege asyratyn basshy men jumyskerlerdiń joǵary biliminiń (ekonomıkalyq, ınjenerlik-ekonomıkalyq, tehnıkalyq) bolýy; basshy men jumyskerlerdiń kásiptik bilimderin, bilimin (dıplom, sertıfıkat), ǵylymı jáne praktıkalyq qyzmetin rastaıtyn qujattardyń bolýy, jumys orny, ónerkásiptik tájirıbesi jáne osy saladaǵy eńbek ótili týraly málimetterdiń jáne qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes basqa da aqparattyń bolýy. 7. Jumys berýshi usynǵan salaralyq nemese úlgilik eńbek normalaryn bekitýge ótinimdi Qaýymdastyq nemese Palata ol kelip túsken sátten bastap kúntizbelik otyz kúnniń ishinde qaraıdy. 8. Palata nemese Qaýymdastyq eńbek normalaryn qaraý nátıjeleri boıynsha: jobalarǵa eskertýler men usynystar bolǵan kezde olardy pysyqtaý qajettigi týraly dáleldi qorytyndy joldaıdy; uıym osy Qaǵıdalardyń 3-taraýynda kózdelgen materıaldardy usynbaǵan jaǵdaılarda ótinimdi qaraýǵa qabyldaýdan bas tartady; osy Qaǵıdalardyń barlyq talaptary oryndalǵan kezde: Qaýymdastyq úlgilik eńbek normalaryn buıryǵymen bekitedi; Palata biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq eńbek normalaryn buıryǵymen bekitedi. 9. Palata nemese Qaýymdastyq bekitken eńbek normalarynyń bir danasy memlekettik jáne orys tilderinde (qaǵaz jáne elektrondyq jetkizgishterde) olardy bekitken sátten bastap kúntizbelik 10 kúnniń ishinde uıymǵa jiberiledi. 3. Usynylatyn materıaldardyń tizbesi, olardyń mazmuny jáne kelisýge usynylatyn eńbek normalaryna qoıylatyn negizgi talaptar 10. Uıym Palataǵa nemese Qaýymdastyqqa usynatyn eńbek normalaryn kelisý týraly ótinimge mynadaı materıaldar: 1) usynylyp otyrǵan materıaldardyń tizbesi; 2) eńbek normalarynyń jobasy; 3) usynylǵan eńbek normalarynyń negizdemesi (olardy operasııalarǵa jáne zerdelenip otyrǵan operasııany ony quraýshy elementterge bóle otyryp, tehnologııalyq, eńbek (óndiristik) prosesterin hronometrajdyq baqylaýdyń nátıjeleri; tıisti esepter, fýnksııalardyń matrısalary, laýazymdyq mindetter, qurylymdyq bólimsheler týraly erejeler jáne basqalary); 4) ázirleýshi usynatyn qujattyq dáleldemeler nemese eńbekti normalaýdy uıymdastyrý salasyndaǵy bilikti kadrlarmen, mamandarmen qamtamasyz etilgenin rastaıtyn ázirleýshi týraly basqa da aqparat; eńbekti normalaý jónindegi normatıvtik materıaldardy ázirleýdi júzege asyratyn basshy men jumyskerlerdiń joǵary biliminiń (ekonomıkalyq, ınjenerlik-ekonomıkalyq, tehnıkalyq) bolýy; basshy men jumyskerlerdiń kásiptik bilimderin, bilimin (dıplom, sertıfıkat), ǵylymı jáne praktıkalyq qyzmetin rastaıtyn qujattardyń bolýy, jumys orny, óndiristik tájirıbesi jáne osy saladaǵy eńbek ótili týraly málimetter; 5) uıym eńbek normalarynyń jobasyn ázirleý kezinde qoldanatyn eńbek normalary (bar bolsa); 6) Palatanyń nemese Qaýymdastyqtyń buryn qoldanysta bolǵan tehnıkalyq negizdelgen normalardy ýaqytsha (eńbek normalary ázirlengenge deıin) qoldaný týraly sheshiminiń kóshirmesi qosa berilýge tıis. 11. Uıym personalynyń sanattary Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statıstıka komıteti tóraǵasynyń 2014 jylǵy 8 jeltoqsandaǵy № 71 buıryǵymen bekitilgen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1025 bolyp tirkelgen) statıstıkalyq eseptilikke (nysan 1-T) jáne ákimshilik personalǵa jatatyn jumyskerler laýazymdary ataýlarynyń tizbesine sáıkes aıqyndalady. 12. Materıaldar eki danada resimdeledi, olar kitapshalanǵan, tigilgen, nómirlengen bolýǵa, ataýy (mazmuny) bar, tıisti kelisý, bekitý jáne uzartý grıfteri bar tıtýldy paraǵyn qamtýǵa tıis. Materıaldyń árbir paraǵyna uıym basshysynyń nemese basshynyń jetekshi orynbasarynyń qoly qoıylady. Eńbek normalarynyń qurylymy biryńǵaı jáne 3 bólimdi: «Jalpy bólik», «Eńbekti uıymdastyrý», «Normatıvtik bólikti» qamtıdy. «Jalpy bólik» bóliminde: 1) eńbek normalarynyń ne úshin arnalǵandyǵy; 2) normatıvterdiń jumyskerlerdiń qandaı laýazymdaryna, kásipterine, sanattaryna belgilengeni; 3) ázirleý negizine ne alynǵany (jumyskerlerdiń naqty sany, jumys kólemi týraly derekter, fotohronometrajdyq baqylaý negizinde jumys ýaqyty shyǵynyn zertteý materıaldary, statıstıkalyq derekter, eńbek normalaryn ázirleýde paıdalanylǵan jumyskerlerdiń eńbek shyǵynyna áser etetin sıpattaýshy faktorlar, sondaı-aq atalǵan normatıvterge negizdeý úshin qosa berilgen basqa normatıvtik aktiler) ; 4) jumysshylardyń kásipteri men qyzmetshiler laýazymdary ataýlarynyń Jumystar men jumysshy kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵyna jáne Basshylar, mamandar jáne basqa da qyzmetshiler laýazymdarynyń anyqtamalyǵyna sáıkestigine silteme; 5) normatıvterdiń jumys ornyna qyzmet kórsetý jáne tynyǵý men jeke qajettilikter boıynsha ýaqyt eskerile otyryp ázirlengenin kórsetý; 6) elementteriniń maǵynasyn asha otyryp, kelý jáne tizimdik sanynyń esepteý formýlalary keltiriledi. «Eńbekti uıymdastyrý» bóliminde: jumystardyń qandaı normatıvtik quqyqtyq aktilerge jáne normatıvtik-tehnıkalyq qujattamaǵa sáıkes júrgiziletini; eńbektiń uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq jaǵdaılary (qaýipsizdik sharalary; qoldanylatyn qural-saımandar, jabdyq, tásilder); jınaqta kórsetilgen jumystar qalaı júzege asyrylatyny; jumystyń búkil keshenin júzege asyratyn oryndaýshylardyń sany (eńbek bólinisi kezinde); jumys aıaǵynda qujattamanyń resimdelýi kórsetiledi. «Normatıvtik bólik» bóliminde jumystardyń mazmuny (operasııanyń jalpy ataýy jáne onyń ony quraýshy elementterge bólinýi); oryndaýshylardyń quramy, oryndaýshylardyń sany keltiriledi. 13. Uıymdardaǵy eńbek normalary talap etiletin dáldik deńgeıine sáıkes, jumysty oryndaýdyń ártúrli uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq nusqalaryn neǵurlym tolyq qamtyǵan, olar boıynsha naqty oryndaýshylardyń eńbek shyǵyndary normalaryn esepteýge progressıvti jáne yńǵaıly bolady. 4. Eńbek normalaryn aýystyrý jáne qaıta qaraý tártibi 14. Eńbek normalaryn qaıta qaraý jáne aýystyrý úshin negiz olardyń qoldanylý merziminiń aıaqtalýy, olardy ázirleý prosesinde uıymdastyrýshylyq - tehnıkalyq jaǵdaılar durys eskerilmegen nemese dáıeksizdikke jol berilgen qate belgilengen normalardy anyqtaý, normatıvtik materıaldardy qoldanýdaǵy ne bolmasa esepterdi oryndaý kezindegi, sondaı-aq óndiristiń uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq jaǵdaılary ózgergen kezdegi qatelikter bolyp tabylady. 15. Jumys berýshi, Palata nemese Qaýymdastyq eńbek normalaryn qaıta qaraý jáne aýystyrýdy úsh jylda keminde bir ret qamtamasyz etedi. 16. Uıymdardaǵy eńbek normalary jumys oryndaryn attestattaý men ońtaılandyrýdy júrgizý, eńbek ónimdiliginiń ósýin qamtamasyz etetin jańa tehnıka, tehnologııa jáne uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq is-sharalardyń engizilý shamasyna qaraı olar bekitilgen merzimge baılanyssyz aýystyrylýǵa jatady. Uıymdarda qate belgilengen normalardy qaıta qaraý olardyń anyqtalýyna qaraı júrgiziledi. 17. Jekelegen jumyskerlerdiń óz bastamasy boıynsha eńbektiń jańa tásilderin qoldaný jáne jumys oryndarynyń jetildirilýi arqyly ónim óndirýdiń (qyzmet kórsetýdiń) joǵary deńgeıine qol jetkizýi budan buryn belgilengen uıymdardaǵy eńbek normalaryn qaıta qaraý úshin negiz bolyp tabylmaıdy. 18. Eńbek normalaryn qaıta qaraý jáne aýystyrý boıynsha jumys aıaqtalǵannan keıin jumys berýshi: Qaýymdastyqqa eńbek jónindegi úlgilik normalar men normatıvterdi bekitýge; Palataǵa qyzmettiń barlyq salalary úshin eńbek jónindegi biryńǵaı jáne (nemese) salaaralyq úlgilik normalar men normatıvterdi bekitýge ótinim usynady. Osy Qaǵıdalardyń 14, 15, 16-tarmaqtarynda kózdelgen negizdemeler bolmaǵan jaǵdaıda, Qaýymdastyq nemese Palata eńbek jónindegi normatıvterdiń túpnusqasyn, olardy negizdeıtin materıaldar men túsindirme jazbany mindetti túrde usynǵan kezde eńbek normalarynyń qoldanylý merzimin uzartady. Eńbek normalarynyń qoldanylý merzimin uzartýdy Palata nemese Qaýymdastyq túpnusqasynyń tıtýldyq paraǵynda Palatanyń nemese Qaýymdastyqtyń normatıvterdiń qoldanylý merzimin uzartý týraly hattarynyń kúni men nómirin kórsete otyryp tıisti belgi jáne eltańbalyq mór qoıý jolymen resimdeıdi. 5. Qorytyndy erejeler 19. Uıymdardaǵy eńbek normalary personaldyń normatıvtik sanyn, eńbek shyǵyndary normalaryn esepteý úshin negiz bolyp tabylady. 20. Jumyskerler eńbek normalaryn oryndaý úshin Uıym Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynda belgilengen talaptarǵa jaýap beretin eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etedi. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 31 jeltoqsanda Norma­tıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №12736 bolyp engizildi.