Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń buıryǵy  №1037 

  2015 jylǵy 28 jeltoqsan,Astana qalasy Kórsetiletin qyzmetterine (taýarlaryna, jumystaryna) tarıfterdi (baǵalardy, alym mólsherlemelerin) memlekettik retteý engiziletin uıymdarda eńbek normalaryn, uıymdar jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi usyný, qaraý jáne kelisý qaǵıdalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015 jylǵy 23 qarashadaǵy Eńbek kodeksiniń 16-babynyń 10) jáne 11) tarmaqshalaryna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Kórsetiletin qyzmetterine (taýarlaryna, jumystaryna) tarıfterdi (baǵalardy, alym mólsherlemelerin) memlekettik retteý engiziletin uıymdarda eńbek normalaryn, uıymdar jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi usyný, qaraý jáne kelisý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Eńbek jáne áleýmettik áriptestik departamenti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde ony merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri B.B. Nurymbetovke júktelsin. 4. Osy buıryq 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýǵa tıis. Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri T.DÚISENOVA Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń 2015 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy № 1037 buıryǵymen bekitilgen Kórsetiletin qyzmetterine (taýarlaryna, jumystaryna) tarıfterdi (baǵalardy, alym mólsherlemelerin) memlekettik retteý engiziletin uıymdarda eńbek normalaryn, uıymdar jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi usyný, qaraý jáne kelisý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Kórsetiletin qyzmetterine (taýarlaryna, jumystaryna) tarıfterdi (baǵalardy, alym mólsherlemelerin) memlekettik retteý engiziletin uıymdarda eńbek normalaryn, uıymdar jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi usyný, qaraý jáne kelisý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015 jylǵy 23 qarashadaǵy Eńbek kodeksine jáne basqa da normatıvtik quqyqtyq aktilerine sáıkes ázirlengen. 2. Osy Qaǵıdalar Tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń memlekettik tirkelimine (budan ári – Tirkelim) engizilgen Tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń, Memlekettik organdar kórsetetin aqyly qyzmetterdiń memlekettik tirkelimine (budan ári – Memlekettik tirkelim) engizilgen aqyly qyzmetter kórsetetin memlekettik organdardyń, retteletin taýar naryǵynda Ústem nemese monopolııalyq jaǵdaıǵa ıe naryq sýbektileriniń memlekettik tizilimine (budan ári – Tizilim) engizilgen retteletin taýar naryǵynda ústem nemese monopolııalyq jaǵdaıǵa ıe naryq sýbektileriniń (budan ári – Uıym) eńbek normalaryn (tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń normatıvtik sanyn qospaǵanda) jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi usyný, qaraý jáne kelisýdiń biryńǵaı tártibin belgileıdi. 3. Osy Qaǵıdalardyń maqsattary úshin mynadaı uǵymdar paıdalanylady: eńbek jónindegi ýákiletti organ – eńbek jónindegi ýákiletti memlekettik organ nemese eńbek qatynastaryn retteý salasyndaǵy jergilikti atqarýshy organ; eńbek (ýaqyt, óndirim, eńbek syıymdylyǵy, qyzmet kórsetý, san) normalary (budan ári – eńbek normalary) – eńbek shyǵyndarynyń ólshemi jáne tıisti biliktiligi bar jumysker úshin tehnıkanyń, tehnologııanyń, óndiris pen eńbekti uıymdastyrýdyń qol jetkizilgen deńgeıine sáıkes belgilenedi; kórsetiletin qyzmetterine (taýarlaryna, jumystaryna) tarıfterdi (baǵalardy, alym mólsherlemelerin) memlekettik retteý engiziletin uıymdar jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý júıesiniń ólshemderi (budan ári – eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemder) – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen eńbekke aqy tóleý salasyndaǵy memlekettik kepildikterdi saqtaı otyryp, uıymdar jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý sharttaryn aıqyndaý; materıaldar – eńbek normalaryna jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderge normatıvtik, eseptik jáne basqa da negizdeme materıaldar; ótinim – Uıymnyń uıymdarda eńbek normalaryn jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi qaraý jáne kelisý týraly eńbek jónindegi ýákiletti memlekettik organǵa, tıisti qyzmet salasynyń ýákiletti memlekettik organyna, eńbek qatynastaryn retteý salasyndaǵy jergilikti atqarýshy organǵa resmı málimdemesi (ótinishi); ýákiletti organ – tıisti qyzmet salalarynyń memlekettik organdary, al Uıym kommýnaldyq menshikte bolǵan jaǵdaıda, jergilikti atqarýshy organdar. Osy Qaǵıdalarda qoldanylatyn basqa da uǵymdar men termınder Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes qoldanylady. 2. Uıymdarda eńbek normalaryn jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi usyný, qaraý jáne kelisý tártibi 4. Eńbek normalaryn kelisý týraly ótinimdi eńbek jónindegi ýákiletti memlekettik organǵa jáne ýákiletti organǵa Memlekettik tirkelimge, Tirkelim men Tizilimniń respýblıkalyq, Tirkelim, Tizilimniń jergilikti bólimderine engizilgen Uıym usynady. Eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi kelisý týraly ótinimdi: eńbek jónindegi ýákiletti memlekettik organǵa – Memlekettik tirkelimge, Tirkelim men Tizilimniń respýblıkalyq bólimderine engizilgen Uıym; eńbek qatynastaryn retteý salasyndaǵy jergilikti atqarýshy organǵa – Tirkelim, Tizilimniń jergilikti bólimderine engizilgen Uıym usynady. О́tinimge osy Qaǵıdalardyń 3-taraýynda jazylǵan tizbelerge sáıkes qajetti materıaldar qosa beriledi. 5. Uıym usynǵan ótinimdi eńbek jónindegi ýákiletti organ ol kelip túsken sátten bastap kúntizbelik otyz kúnniń ishinde qaraıdy. 6. Usynylǵan qujattardy rastaý, naqtylaý jáne tekserý úshin eńbek jónindegi ýákiletti organ: 1) jumys tobyn qurady jáne zertteletin Uıymǵa baryp, eńbek normalaryna iriktemeli saraptamalyq zertteý júrgizedi (normalardy belgileý jónindegi tekserý esepterin oryndaý, normalardyń qaýyrttyǵyn jáne olardy oryndaýdyń orta paıyzyn belgileý, jekelegen jumys, operasııa túrleri boıynsha iriktemeli fotohronometrajdyq baqylaýlar júrgizý jáne kelisýge usynylǵan normalardy tekserý nátıjesinde belgilengen normalarmen salystyrý) jáne sonyń negizinde qorytyndy daıarlaıdy. Saraptama nátıjeleri boıynsha qorytyndy tutastaı eńbek normalary boıynsha beriledi; 2) iriktemeli saraptamalyq zertteý júrgizýge basqa Uıymdardyń, ýákiletti organnyń eńbekti normalaý jáne eńbekke aqy tóleý máselelerimen aınalysatyn mamandaryn jáne (nemese) eńbek jónindegi normatıvterdi ázirleýdi júzege asyratyn táýelsiz sarapshylardy tartady; 3) Uıymnan sońǵy eki jyldaǵy eńbekke aqy tóleý júıesi, jumys isteıtinderdiń sany týraly málimetter jáne kólemdik kórsetkishterdi suratady. 7. Eńbek normalaryn jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi qaraý nátıjeleri boıynsha eńbek jónindegi ýákiletti organ: jobalarǵa eskertýler men usynystar bolǵan kezde Uıymǵa olardy pysyqtaý qajettigi týraly dáleldi qorytyndy joldaıdy; Uıym osy Qaǵıdalardyń 3-taraýynda kózdelgen materıaldardy usynbaǵan jaǵdaılarda ótinimdi qaraýǵa qabyldaýdan bas tartady; osy Qaǵıdalardyń barlyq talaptary oryndalǵan kezde Uıymnyń eńbek normalaryn jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderin kelisedi jáne olardy ýákiletti organǵa kelisýge jáne Uıymǵa bekitýge jiberedi. 8. Uıym bekitken eńbek normalarynyń (qaǵaz jáne elektrondyq jetkizgishterde) jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdiń (qaǵaz jetkizgishte) memlekettik jáne orys tilderindegi bir danasy olardy bekitken sátten bastap kúntizbelik 10 kúnniń ishinde eńbek jónindegi ýákiletti organǵa jiberiledi. 9. Eńbek normalaryn jáne (nemese) eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi eńbek jónindegi ýákiletti organ jáne ýákiletti organ úsh jyldan aspaıtyn merzimge qaraıdy jáne kelisedi. 3. Usynylatyn materıaldardyń tizbesi jáne olardyń mazmuny 10. Uıymnyń eńbek jónindegi ýákiletti organǵa usynatyn eńbek normalaryn kelisý týraly ótinimine mynadaı materıaldar: 1) usynylyp otyrǵan materıaldardyń tizbesi; 2) eńbek normalarynyń jobasy; 3) usynylǵan eńbek normalarynyń negizdemesi (olardy operasııalarǵa jáne zerdelenip otyrǵan operasııany ony quraýshy elementterge bóle otyryp, tehnologııalyq, eńbek (óndiristik) prosesterin hronometrajdyq baqylaýdyń nátıjeleri; tıisti esepter, fýnksııalardyń matrısalary, laýazymdyq mindetter, qurylymdyq bólimsheler týraly erejeler jáne basqalary); 4) qujattyq dáleldemeler nemese eńbekti normalaýdy uıymdastyrý salasyndaǵy bilikti kadrlarmen, mamandarmen qamtamasyz etilgenin rastaıtyn ázirleýshi týraly basqa da aqparat: eńbekti normalaý jónindegi normatıvtik materıaldardy ázirleýdi júzege asyratyn basshy men jumyskerlerdiń joǵary biliminiń (ekonomıkalyq, ınjenerlik-ekonomıkalyq, tehnıkalyq) bolýy; basshy men jumyskerlerdiń kásiptik bilimderin, bilimin (dıplom, sertıfıkat), ǵylymı jáne praktıkalyq qyzmetin rastaıtyn qujattardyń bolýy, jumys orny, óndiristik tájirıbesi jáne osy saladaǵy eńbek ótili týraly málimetter; 5) Uıym eńbek normalarynyń jobasyn ázirleý kezinde qoldanatyn eńbek normalary (bar bolsa); 6) ýákiletti organnyń buryn qoldanysta bolǵan tehnıkalyq negizdelgen normalardy ýaqytsha (eńbek normalary ázirlengenge deıin) qoldaný týraly sheshiminiń kóshirmesi qosa berilýge tıis. 11. Uıymnyń eńbekke aqy tóleý júıesi boıynsha ólshemderdi kelisý týraly eńbek jónindegi ýákiletti organǵa usynatyn ótinimine mynadaı materıaldar: 1) usynylyp otyrǵan materıaldardyń tizbesi; 2) ujymdyq sharttyń (bar bolsa) kóshirmesi; 3) Uıym jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý jáne yntalandyrý týraly ereje, ol personal sanattary boıynsha laýazymdyq aılyqaqylarǵa (tarıftik mólsherlemelerge) saralanǵan qosymsha aqylar men ústeme aqylardy, ótemaqy tólemderin, syılyqaqy berý júıesi men basqa da syıaqylardy qosqanda, eńbekke aqy tóleýdiń nysany men júıesin qamtýǵa tıis. Memlekettik kásiporyndar úshin – ýákiletti organ bekitken uıym basshylaryn, olardyń orynbasarlaryn, bas býhgalterlerin yntalandyrý týraly ereje qosymsha usynylady; 4) aǵymdaǵy jylǵa uıym jumyskerleriniń eńbegine aqy tóleý qoryn (eńbekke aqy tóleý shyǵystaryn) bekitý týraly sheshimniń kóshirmesi; 5) jumyskerlerdiń, onyń ishinde ákimshilik personal boıynsha shtattyq kestesin bekitý týraly, memlekettik kásiporyndar úshin – basshylardyń, olardyń orynbasarlarynyń, bas býhgalterlerdiń laýazymdyq aılyqaqylarynyń mólsherin qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes bekitý týraly sheshimniń kóshirmesi; 6) bekitilgen shtattyq keste men jumyskerlerdiń laýazymdyq aılyqaqylarynyń (tarıftik mólsherlemeleriniń) mólsheri (olardy razrıadtar boıynsha bóle otyryp) qosa beriledi. 12. Uıym personalynyń sanattary Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statıstıka komıteti tóraǵasynyń 2014 jylǵy 8 jeltoqsandaǵy № 71 buıryǵymen bekitilgen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1025 bolyp tirkelgen) statıstıkalyq eseptilikke (nysan 1-T) jáne ákimshilik personalǵa jatatyn jumyskerler laýazymdary ataýlarynyń tizbesine sáıkes aıqyndalady. 13. Materıaldar eki danada resimdeledi, olar kitapshalanǵan, tigilgen, nómirlengen bolýǵa, ataýy (mazmuny) bar, tıisti kelisý, bekitý jáne uzartý grıfteri bar tıtýldy paraǵyn qamtýǵa tıis. Materıaldyń árbir paraǵyna Uıym basshysy nemese basshysynyń jetekshi orynbasary qol qoıady. Eńbek normasynyń qurylymy biryńǵaı jáne 3 bólimdi: «Jalpy bólik», «Eńbekti uıymdastyrý», «Normatıvtik bólikti» qamtıdy. «Jalpy bólim» bóliminde: 1) eńbek normalarynyń ne úshin arnalǵandyǵy; 2) normatıvterdiń jumyskerlerdiń qandaı laýazymdaryna, kásipterine, sanattaryna belgilengeni; 3) ázirleý negizine ne alynǵany (jumyskerlerdiń naqty sany, jumys kólemi týraly derekter, fotohronometrajdyq baqylaýlardyń negizinde jumys ýaqyty shyǵynyn zertteý materıaldary, statıstıkalyq derekter, eńbek normalaryn ázirleýde paıdalanylǵan jumyskerlerdiń eńbek shyǵynyna áser etetin sıpattaýshy faktorlar, sondaı-aq atalǵan normatıvterge negizdeý úshin qosa berilgen basqa normatıvtik aktiler); 4) jumysshylardyń kásipteri men qyzmetshiler laýazymdary ataýlarynyń Jumystar men jumysshy ásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵyna jáne Basshylar, mamandar jáne basqa da qyzmetshiler laýazymdarynyń anyqtamalyǵyna sáıkestigine silteme; 5) normatıvterdiń jumys ornyna qyzmet kórsetýge jáne tynyǵý men jeke qajettilikter boıynsha ýaqyt eskerile otyryp ázirlengenin kórsetý; 6) elementteriniń maǵynasyn asha otyryp, kelý jáne tizimdik sanynyń esepteý formýlalary keltiriledi. «Eńbekti uıymdastyrý» bóliminde: jumystardyń qandaı normatıvtik quqyqtyq aktilerge jáne normatıvtik-tehnıkalyq qujattamaǵa sáıkes júrgiziletini; eńbektiń uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq jaǵdaılary (qaýipsizdik sharalary; qoldanylatyn qural-saımandar, jabdyq, tásilder); jınaqta kórsetilgen jumystar qalaı júzege asyrylatyny; jumystyń búkil keshenin júzege asyratyn oryndaýshylardyń sany (eńbek bólinisi kezinde); jumys aıaǵynda qujattamanyń resimdelýi kórsetiledi. «Normatıvtik bólik» bóliminde jumystardyń mazmuny (operasııanyń jalpy ataýy jáne onyń ony quraýshy elementterge bólinýi); oryndaýshylardyń quramy, oryndaýshylardyń sany keltiriledi. 4. Kelisýge usynylatyn eńbek normalaryna qoıylatyn negizgi talaptar 14. Eńbek normalary progressıvti, keshendi túrde negizdelgen, talap etiletin dáldik deńgeıine sáıkes, jumysty oryndaýdyń ártúrli uıymdastyrýshylyq-tehnıkalyq nusqalaryn neǵurlym tolyq qamtyǵan, olar boıynsha naqty oryndaýshylardyń eńbek shyǵyndary normalaryn esepteýge yńǵaıly bolýǵa tıis. 15. Eńbek jónindegi normalardy aýystyrý úshin negizdemeler bolmaǵan jaǵdaıda, uıym eńbek jónindegi normalardyń túpnusqasyn, olardy negizdeý boıynsha materıaldar men túsindirme jazbany mindetti túrde usynǵan kezde eńbek jónindegi ýákiletti organ jáne ýákiletti organ olardyń qoldanylý merzimin uzartady. Eńbek normalarynyń qoldanylý merzimin uzartýdy eńbek jónindegi ýákiletti organ jáne ýákiletti organ túpnusqasynyń tıtýldyq paraǵynda eńbek jónindegi ýákiletti organnyń jáne ýákiletti organnyń normatıvterdiń qoldanylý merzimin uzartý týraly hattarynyń kúni men nómirin kórsete otyryp tıisti belgi jáne eltańbalyq mór qoıý jolymen resimdeıdi. 5. Qorytyndy erejeler 16. Jumyskerler eńbek normalaryn oryndaý úshin Uıym Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynda belgilengen talaptarǵa jaýap beretin eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etedi. 17. Eńbek normalary Uıymnyń personaldyń normatıvtik sanyn, eńbek shyǵyndary normalaryn esepteýi úshin negiz bolyp tabylady. 18. Uıymdar eńbekke aqy tóleý máselelerin Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes sheshedi. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 30 jeltoqsanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №12659 bolyp engizildi.