Dúldúl jyrdyń bulbul jyrshysy

Aqyn urpaqtary Jákeńniń 165 jyldyǵyn dúrkiretip  ótkizdi Sózdi qadir tutqan, injý-marjan jyrdan shashý shashqan halqymyz ata-saltqa adal­dyq, izgi ádet-ǵurypqa beriktik tanytyp, babalardyń ónegeli ómirin jas urpaqqa úlgi-ónege etip keledi. Sonyń jarqyn jalǵasy aqpan aıynyń sońǵy kúnin «Jambyl kúnderi» retinde ótkizip, Alataý­dyń etegindegi aýylǵa, ondaǵy máńgi uıqydaǵy aqyn rýhyna taǵzym etýdi dástúrge aınaldyrǵan. Keshe osyndaı mereıtoıdyń betashary bastalyp, kórermen abyz aqynnyń óz daýysymen jyr tókken sáti beınelengen derekti fılmdi tamashalady. Qazaq ádebıetiniń jaýhary sanalǵan uly jyraýdyń mereıinde oblys ákimi Serik Úmbetov áserli baıandama jasady. – Qyzyl tilden bal tamǵan, qamshyla­typ aıt­sa qaısarlyqtyń lebi esken aqyn­dar­dyń ot­ty jyrlary ultymyzdyń baǵa jetpes baı­lyǵy. Sondyqtan da aǵa urpaq­tyń amanatyn alǵa aparýmen birge, ony mo­laıtýdy paryz sa­naı­myz. Osy­nyń dálelin­deı, osy jerde jyl saıyn bas qosamyz. Al­ǵash usyny­sy­myz­dy áde­bıetimizdiń qara shańyraǵy – Jazýshylar odaǵy qoldaǵanyn aıt­qan jón. Jambyl baba­myz ári jyraý, ári jyr­­shy, ári aqyn retinde tórtkúl dúnıege tany­mal. Desek te, onyń tańǵajaıyp ta­lantynyń syr­lary áli de tolyq ashylǵan joq. Teńiz túbin­degi asyldardy jınap, jurt­­shylyqtyń ıgiligine usyný paryz ekenin túsi­nemiz, – degen baıandama­shy poezııa báı­tereginiń danalyq qasıeti aqyn­dyq qudi­reti, shynshyl­dyǵy men týrashyl­dy­ǵynda ekenin atap ótti. Mýzeı qoryna Jambyl­dyń aıtys­qa qatysqan shákirtterimen birge, túsken sýretin syılady. Budan soń Qazaqstan Jazýshylar odaǵy bas­qarmasynyń tóraǵasy, Memlekettik syı­lyq­tyń laýreaty, aqyn Nurlan Orazalın tógilte sóıledi. – О́nersúıer qaýym 15 jyl kóleminde má­denı-ádebı ómirimizde qalyptasqan «Jambyl kúnderinde» Alataýdyń etegindegi aýylǵa kelip, aqyn rýhyna taǵzym etip, bata alamyz. Osyndaı shara Jákeńniń shákirtteriniń biri dúldúl aqyn «Ilııas kúnderi» de Jetisý jerinde jyl saıyn ótkiziledi. Búgingi jıyn Jambylǵa kórsetilgen qur­met emes, qazaq halqynyń tutastyǵyna, birligi men yntymaǵyna jasalǵan qurmet dep túsinemiz, aǵa­ıyn. Abaıdyń tereńdigi, Jam­byl­dyń keńdigi, Ma­ham­bettiń órligi qaı kezde de qadir tutatyn sara jol. Búgingi mereı qazaq eline, qazaq jerine jaq­sylyq ákelsin, barshańyzdy Jambyldyń rýhy qoldasyn, dese, Memlekettik syılyqtyń laýrea­ty, akademık Serik Qırabaev Jambyldy bil­meıtin ult joq ekenin aıta kelip, jambyl­taný­dyń alda­ǵy mindetteri jaıly oı tolǵady. Aqyn­nyń aldaǵy 175 jyldyǵyna daıyndyq erte bas­tal­ǵany jón ekenin jetkizip, aqyn shyǵar­ma­larynyń akademııalyq tolyq jınaǵyn shy­ǵarý, óleńderin orys tiline aýdarýdy qolǵa alý qajettigine toq­tal­dy. Aýdarma kezinde aqynnyń stılin saqtaýmen qatar, sheberligin zertteýdi qol­ǵ­a alatyn kez jetti, dedi. «Jambyl tiliniń sózdigin» shyǵarýǵa qoldaý kórsetilse degen usynysyn da aıtty. Jıynda Qazaqstannyń halyq jazýshysy, aqyn Tumanbaı Moldaǵalıev Jambyl babasy­nyń márttigi men keńdigi jaıly derekti estelik aıtty. Osy kúni jazylǵan jańa jyrynan shashý shashty. Minberge kóterilgen Sapýra Qydyr­bekkelini memleket qaıratkeri, jazýshy, marqum Balǵabek aǵanyń jeke qo­ryn­da saqtalǵan, buǵan deıin jarııalanbaǵan bir top aqyn, týys­tary­men túsken sýretin mu­ra­jaıǵa syıǵa tartty. Sondaı-aq, jazýshy Sábıt Muqanovtan estigen esteligin jurt­shy­lyqqa aıtyp, áserli áńgime qozǵady. Jınalǵandar Jambyldyń ustazy Súıin­baıdan bata alýyn teatrlandyrylǵan kóri­nis arqyly tamashalady, «Jambyl men Aıkúmis­tiń» aıtysynan úzindi kórdi. Jıyn «Qulan­saz» ansambliniń konserttik baǵdar­la­masyna ula­syp, baba urpaqtary án men jyrǵa sýsyndady. Aqyn urpaqtary mereıge jan-jaqty da­ıyn­­dalypty. Jyr alyby shyǵarma­lary­nyń 2 tom­dyq jınaǵy professor Sultan­ǵalı Sa­dyr­­baev­tyń basqarýymen jaryq kór­se, jı­naq­ta «Qyz Jibek» dastanynyń Jambyl jyr­laǵan nusqasy tuńǵysh ret osy kitapta jarııa­lan­ǵanyn da atap ótken jón. Jambyl aýdan­dyq ákimdigi mereıtoı qona­qtaryna kádesyı retinde tósbelgi, qalam, kún­tizbe shyǵaryp, kóp­shilikke tábárik retinde usyndy. «Jyr alyby – Jambyl» atty respýblı­ka­lyq oqýshylar aıtysy osydan bir kún bu­ryn ótip, dúbirli dodaǵa irikteý synnan ótken 27 jas balǵyn aqyn qatysty. Aıtys dese delebesi qozǵan jurtshylyq balǵyn júrek, balaýsa tilektegi jastardyń ónerin tamashalady. Jam­byl jáne onyń ómirsheń shyǵarma­shylyǵyn dá­riptep, kórsetýge tal­pynyp, talapty izba­sar­lary ekendikterin dáleldeýge tyrysty. Aqynnyń ózi jyrlaǵandaı, «quraqtary» men «shyraqtary» jeńil ázil, utymdy sózge den qoıdy. Aıtys qorytyndysynda oblys­tyq bilim basqarmasynyń bastyǵy Lázzat Bazar­qulo­va respýblıkalyq aıtystyń bas júldesin Al­maty oblysynyń atynan shy­ǵyp, kórermen kóz­aıymyna aınalǵan Dáýen Alǵysbekke tap­syrdy. Birinshi oryn Shyǵys Qazaqstan obly­sy­­nan kelgen Talshyn Nur­lan­­qyzy men Al­ma­ty oblysynyń aqyny Marı­na Ǵymyńbekke tıdi. Ekinshi oryndy al­­matylyq Bıbigúl Tileboldınova men as­ta­nalyq Áýeshan Syrym enshiledi. О́zge de aqyn­dar marapattan kende qalmady. Sony­men qatar, jyrshy-termeshiler óneri de ortaǵa salynyp, jeńimpazdar mereılendi. Uly jyraýdyń mereıi osylaı bastalyp, dúbirli toı jazda jalǵasatyn boldy. Kúmisjan BAIJAN. Almaty oblysy. ______________ Sýretterde: uly jyraýdyń mereıtoı sal­tanatynan.