El senimi – eń qymbatyń

Bizdiń aldymyzda Prezıdentti tańdaý men saılaý týraly asa jaýapty mindet tur. Osy bir jaýapty kezeńde búkil Qazaqstan halqy elimizdiń gúldenýi men kórkeıýine, Otany­myz­dyń álemniń aldyńǵy qatarly elderimen ıyq teńesýine qyzmet jasaıtyn kóregen tulǵaǵa daýys berip, tańdaý jasaıdy dep oılaımyn. Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdiginiń jıyrma jyldyq aıtýly merekesine kúshti prezıdenttik basqarý júıesiniń arqasynda elimiz álemniń alpaýyt elderimen terezesin teń ustap, ekonomıkada, saıasat pen máde­nıet­­te, sportta, áleýmettik salanyń barlyq ba­­ǵytynda orasan zor tabystarǵa qol jetkizdi. Bul shyndyq. Ony dúnıejúzilik deńgeı­degi álem saıasatkerleri men sarapshylary jahan­dyq basqosýlarda moıyndap, oń baǵa­syn berdi. Táýelsizdik jetistikterin kózdiń qarashyǵyn­daı qorǵap, saqtap, molaıta berý – ultymyz­dyń uly muraty.  El basqarý –  bıik óner, qıyn da kúrdeli mindet. Ol ónerdi meńgerip, halyqtyń qajetine jaraý – baqyt. Osy ónerdi meńgerip, baqytqa jetý – azap­tyń azaby. Oǵan elim degen erler ǵana qol jetkizedi. Kez kelgen memleket basshysy el bas­qarý­­dyń qyry men syryn tereń meńger­gen sań­laq saıasatker bolýy tıis. Ol bul jumystyń adam janyn azapqa salaty­nyn, tún uıqyńdy tórtke bóletin beımaza kúnder keshetinin bilýi kerek. Biraq, osy­naý qıyndyqtan qaı­myq­­paı, halyq­tyń tilegin qabyl alyp, eli­niń, halqynyń asyl murattaryn alǵa jeteleý úshin taısalmaı qıyn da jaýapty mindetti atqarýǵa táýe­kel etetin adam ǵana prezıdenttikke laıyq. Elbasymyz táýelsizdiktiń jıyrma jy­­lyn­da dúnıeniń tórt qubylasyn túgel arala­d­y. Mıllıondaǵan shaqyrym jol júrdi. Jol azabyn tartty, uıqysyz tún­derdi, kúlkisiz kúnderdi basynan ótkizdi. Bárine tózdi, kóndi. Osy jerde daýylpaz aqyn Maham­bettiń: «Eńký-eńký jer shalmaı, Tún qatyp júrip, tús qashpaı, Erlerdiń isi biter me», degen óleń joldaryn eriksiz esińe alasyń. Álem nazaryn aýdaryp, aıtýly oqıǵaǵa aınalǵan, eldegi eńserilgen isterge kóńil bólsek: memleketimizdiń mereıin ústem etken, keshe ǵana tóraǵalyq jasaǵan Eýropa­daǵy Qaýipsizdik pen yntymaqtastyq uıy­mynyń Astana Sammıtinde qabyldanǵan deklara­sııa­sy tarıhqa altyn árippen ja­zylyp, álem elderiniń ıgiligine qyzmet ja­saıtyn boldy. Sondaı-aq, álem elderi dinbasy­lary­nyń Astanada ótken birneshe quryltaıy da dúnıe­júzilik mańyzǵa ıe bolyp, beıbitshilik pen yntymaqtastyqtyń altyn dińge­gi­ne aınaldy. Sonaý toqsanynshy jyldardyń basynda elimiz táýelsizdikke qol jetkizip, el esin endi jı­naı bastaǵan tusta, Semeı polıgonyn jaýyp, ıadrolyq qarý-jaraqtan bas tartý jó­nin­de qabyldanǵan tarıhı sheshim búkil adamzattyń qoldaýyna ıe boldy. Kóshbasshymyz 1994 jyly Lomonosov atyn­daǵy Máskeý memlekettik ýnıversı­teti­­niń oqytýshylary men stýdentteri al­dynda sóı­legen sózinde Eýrazııalyq ıntegrasııa ıdeıa­syn aıtqan bolsa, onysy bú­ginde EýrAzEQ (Eýra­zııalyq ekonomı­kalyq qaýymdastyq) sheń­be­rin­­d­e Kedendik odaq­tyń qurylyp, birtutas eko­no­mıkalyq keńis­tiktiń qalyptasýymen júzege asy­rylýda. Munyń nátıjesin halyq sezinip otyr. Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń negizin qa­laýshy retinde de elimizdiń atqarǵan sharýa­sy ushan-teńiz. Týrasyn aıtsaq, Otanymyz alyp mem­le­­ket­terdiń aldyn orap, saıası-ekono­mı­ka­lyq máselelerdi yntymaq pen túsinistik jaǵdaıynda sheshýdiń sara jolyn salyp ber­­di. Al uly Abylaı hannyń saıası sarab­dal­dyǵyn júregi­men túısingen basshymyz Reseı men Qytaı­dyń Qazaqstan memleketi úshin qanshalyqty ma­ńyzdy oryn alaty­nyn isimen de, sózimen de dáleldep keledi. Bıylǵy jyl – Qazaqstan úshin aıtýly jyl. Osy jyly bizdiń elimiz Islam Kon­ferensııasy Uıymyna tóraǵalyq etedi. Bul da álemdik mańyzy bar saıası oqıǵa bol­maq. Bul istiń mańyzdylyǵy sonda, ja­han­daný kezeńinde bas kótere bastaǵan dinder ara­syn­daǵy qaqtyǵysty báseńdetip, ulttardyń uǵysýyn qamtamasyz etýge yqpal etpek. Túbi bir túrki tildes elderdiń ynty­maq­tastyq uıymyn quryp, oǵan tóraǵalyq etý de birlik pen yntymaqtastyqtyń, ór­ken­­deý­diń jańa órisin izdegen jarqyn kóri­nis boldy. El basqarýdyń qyry-syryn tereń meń­ger­gen, bilimine biliktiligi saı, jaraty­ly­sy­nan alǵyr, zerek, eńbektiń otshashqan taı­qa­zanynda quryshtaı shynyǵyp ósken, dara da­ryn­dylyǵymen jasynan saıasat­tyń salmaq­ty oıynynda únemi úzdiksiz jeńiske jetip, bolashaqty boljaı biletin, tabıǵı kóregen kósemdigimen sańlaq saıasatker ekendigin san ret dáleldegen tulǵaǵa aldaǵy saılaýda  el yqylasy erekshe bolatyny taǵy daýsyz. Ár jylǵy dástúrli Joldaýdy halyq asy­ǵa kútedi, qýana qarsy alady. Bıylǵy «Bo­­la­shaqtyń irgesin birge qalaımyz» atty Joldaý, dáýir mindetterin mejelegen jasampaz qujat 2030 strategııalyq baǵdarla­ma­synan bastaý alǵany anyq. Bul Joldaýda maqsat etilgen san-salaly baǵyttardaǵy eko­nomı­ka­lyq, saıası-áleýmettik, mádenı is-sharalar­dyń barlyǵy eldiń ál-aýqatyn jaq­sartyp, halyqtyń turmys-tirshiligin joǵa­ry deńgeı­ge kóteretini kórinis tapqan. Qazaqstanǵa alda da demokratııalyq úr­dis­terdi damyta otyryp, áleýmettik ádilet­tilikti saqtap, saıasat sahnasynda halyqtyń seni­mine ıe bolyp, azamattyq qoǵamnyń aby­roıyn kó­terýde ónegeli isterge óris beretin kóshbasshy kerek. Qazaqstan búginde ult­tar dostyǵynyń uıasyna aınalyp otyr­sa, keleshekte de osy úderis jalǵastyrylýy tıis. Eli­miz búgingideı tu­tas­tyǵymyz ben birligi­mizdiń arqasynda osyn­daı bıik belesterdi baǵyndyryp otyrǵany kúmánsiz. Respýblıka elordasy bul kúnde álem ta­ny­ǵan ásem qala ǵana emes, dúnıe júziniń ke­meń­gerleri kelip keńes quratyn, kemel saıa­sat­qa keń jol ashqan aqyldyń aq orda­syna aı­nal­dy. Búkil álem kóz tikken Azıada ja­laýy jelbiregen tusta da Qazaqstannyń, onyń ishinde bas shahary­myzdyń da  abyroıy asqaq­tady. Halqymyzda ejelden kele jatqan «Qa­sym­hannyń qasqa joly», «Esimhan­nyń eski joly» degen tereń maǵynaly uǵym bar. Osy uǵym  búgin de jaqsy jalǵasyn taýyp otyr. Bulaı deıtin sebebimiz – bul eliniń egemendigin saqtaǵan, halqyn baqytqa bastaǵan jasampazdyq joly. Bul – bizdiń jol. Beket TURǴARAEV, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen zańgeri.