Parıj kelisimine – parasatty kózqaras

Keshe Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen palatanyń kezekti jalpy otyrysy ótti. Onda birinshi másele bolyp Parıj kelisimin ratıfı­kasııalaý týraly Májilis maqul­daǵan zań jobasy qaraldy. Zań jobasy týraly baıan­daǵan Energetıka mınıs­tri Qanat Bozymbaev 2015 jyl­ǵy 12 jeltoqsanda Parıj qala­synda qol qoıylǵan kelisim­niń mańyzy týraly qysqa­sha aqparat berip ótti. Bul ke­lisim álemdik klımattyń ózge­rýine alańdaýshylyq bildir­gen BUU bastamasymen ja­salǵan eken. Qazaqstan oǵan 2016 jylǵy 2 tamyzda qol qoıypty. Ústimizdegi jyl­dyń 5 qazanynda kúshine engen bul kelisimdi búgingi kúni aýaǵa shyǵaratyn jylý shy­ǵa­ry­lymdary 60 paıyzdan asatyn 86 el ratıfıkasııalaǵan. Kelisimniń negizgi baǵyty – ja­handyq ortasha temperatýra ósimin 2 gradýstan tómeni­rek deńgeıde ustaý. Ol úshin par­nıktik gazdardyń qolaısyz áserlerin azaıtý já­ne kómirtekti damýdy tó­men­detetin «jasyl» eko­nomı­kaǵa qarjy tartý. Bular qa­zir barynsha ótkir, ózekti ǵa­lamdyq máseleler bolyp otyr­ǵan­dyqtan, BUU oǵan qatty alań­daýshylyq bildirýde eken. Baıandama aıaqtalǵan soń suraqtar berý rásimi bastaldy. Alǵashqy suraqty sena­tor Birǵanym Áıtimova qo­ıyp, qaıtalanatyn energııa kóz­derin jańǵyrtý sektoryna ınvestısııa tartý másele­leriniń qalaı júrgizilip jat­qanyn surady. Mınıstr oǵan ústi­mizdegi jyldyń 9 aıynda qaıtalanatyn energııa kózde­riniń ósimi 177 paıyz bolǵanyn atap ótti. Qazir elimizde osyndaı 48 energııa kózi jumys isteıdi eken. Olardyń óndirip jatqan energııasy 258 MGvt-qa teń. 2015 jyly 14 joba iske asyrylsa, bıyl 9 joba iske qosylady, dedi mınıstr. Ekinshi suraq qoıǵan senator Qýanysh Aıtahanov elektr energııasyn óndirýde atmosferaǵa eń úlken zııandyq qaldyqtar shyǵaratyn jylý elektr stansalary ekendigin aıta kelip, Balqashta Jylý elektr stansasyn jasaımyz degen bir joba qolǵa alynǵan edi, sonyń búgingi jaıy ne boldy? Ol iske qosylsa Qazaqstanda elektr qýatyn óndirý máselesi Parıj kelisiminiń talaptaryna qaıshy keledi emes pe, dep surady. Ekinshi suraǵynda ol qorshaǵan ortany qorǵaý vedomstvosyn klımatty barynsha lastaıtyn mınıstrliktiń qaramaǵyna qosyp jibergendik sizdińshe durys pa dep mınıstr Q.Bozymbaevtyń ózine tikeleı tıetin máseleni qozǵady. Alǵashqy suraqqa mınıstr Balqash JES-i týraly tek jazbasha ǵana aqparat bere alatyndyǵyn aıtty. О́ıtkeni, bul máselede meniń sózderim koreılik áriptesterdiń múddelerine teris áserin tıgizýi múmkin. Bul másele týraly búgingi kúni «Samuryq» pen «Samsýng» arasynda qyzý talqylaýlar júrip jatyr, dedi ol. Al ekinshi suraqtaǵy máseleni sheshý óziniń quziretine jatpaıtyndyǵyn aıtyp jaýap berdi. Zań jobasy boıynsha qosymsha baıandamany Agrarlyq máseleler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý komıtetiniń tóraǵasy Sergeı Plotnıkov jasap, qabyldanǵaly jatqan qujattyń mańyzdylyǵyn atap óte kelip, klımat jónindegi Parıj kelisimine sáıkes barlyq qatysýshylar 2020 jyldan bastap, ár bes jyl saıyn aýaǵa zııandy shyǵaryndylardy azaıtý jónindegi ózderiniń ulttyq mindettemelerin kórsetýi tıis ekenin aıtty. Osylaısha bul klımattyq kelisim kómirtegi tómen otyndardy damytý jáne álemdik ekonomıkany kómirteksizdendirýge kóshirý jónindegi jahandyq saıasatty júrgizýdiń basy bolyp tabylady, dedi senator. Talqylaýda pikir bildirgen senator Se­rik Bilálov Parıj kelisimi orta jáne uzaq merzimdi keleshekte «Qazaq­stan-2050» Strategııasy men Qazaq­stan Respýblıkasynyń «jasyl» eko­nomıkaǵa kóshýi jónindegi tujyrym­da­masy sekildi qoldanystaǵy strategııa­lyq qujattar aıasynda iske asyrylatyn bolady, dedi. Sóıtip, ratıfıkasııalaý týraly zań biraýyzdan qabyldandy. Kelesi máselemen otyrys Qazaqstan men Reseı Úkimetteriniń arasyndaǵy Qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne tabys pen kapıtalǵa salyq tóleýden jaltarýǵa jol bermeý týraly konvensııa sheńberinde Qazaqstan Reseıdiń ýákiletti organdary bergen rezıdenttikti rastaıtyn resmı qujattardy taný tártibi týraly notalar almasý nysanyndaǵy kelisimdi ratıfıkasııalady. Bul qujat rezıdenttikti rastaıtyn resmı qujattardy tanýdyń ońaılatylǵan tártibin belgileıdi. Onyń qoldanylýy eki memlekettiń rezıdentterine arnalǵan salyq rá­sim­derin jeńildetýge jáne ınves­tısııalyq klımattyń jaqsarýyna yqpal etedi. Zań jobasy týraly Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov baıandap, sońynan senatorlardyń suraqtaryna jaýap berdi. Al Senat tarapynan Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Olga Perepechına qosymsha baıandama jasady. Talqylaýda sóılegen senator Ertarǵyn Astaev qabyldanǵaly otyrǵan qujattyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, kelisimge sáıkes árbir taraptyń ýákiletti organy bergen qujattar ekinshi taraptyń aýmaǵynda qandaı da bir arnaıy kýá­landyrýsyz qabyldanatyndyǵymen rezıdentterge jeńil bolatynyn atap ótti. Otyrys sońynan senatorlar ózderiniń depýtattyq saýaldaryn jarııa etti. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»