02 Qarasha, 2016

«Altyn qordan» aıyrylý – rýhanı baılyǵymyzdy joǵaltý

367 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin
«Egemenniń» 25 qazan kúngi nómirinde jarııalanǵan Qazaq radıosy «Altyn qor» bóliminiń jetekshisi Altyn Imanbaevanyń «Altyn qordyń» ahýaly alańdatady» suhbatyndaǵy janaıqaı eriksiz qolyma qalam alǵyzdy. Shynynda da, 70 jyldan beri kózdiń qarashyǵyndaı qorǵalyp, janashyrlyqpen saq­talyp kele jatqan 111 myń­nan astam shyǵarma men habardan kópe-kórneý qol úzip qalý – keshi­rilmeıtin qatelik, orny tolmas ókinish. Qazaqtyń negizgi baıly­ǵynyń biri án-jyry emes pe? Qazaqty án-jyrynan ajyratý – naǵyz máńgúrttikke aparatyn jol. Shırek ǵasyrdan beri memle­kettik tilimiz – qazaq tilin jabyla shýlap júrip ońalta almaı kelemiz. Áli aıaǵynan tik tura almaı, tursa júre almaı qalt-qult etip, tusaýy kesilmegen sábıdiń kúıin keshýde. Buǵan kim kináli?! Tilimizdi qorǵaý, damytý, qoldaý týraly zań bar, múmkindik te bar, biraq ózimizde qunt pen qulyq joq. Naǵyz qazaqtyń shuraıly tili áni men jyrynda, shyǵarmalarynda jatqan joq pa! Olaı bolsa, sol shyǵarmalardy saqtap kele jat­qan «Altyn qordy» nege elden al­shaqtatamyz? Nege oǵan qorǵan­syzdyń kúnin kórsetemiz!? О́ner zertteýshisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, belgili kúıshi Jarqyn Shəkərim 1925 jyly Fransııada úntaspaǵa tús­ken Əmire Qashaýbaevtyń alty ənin birneshe jyl sarylyp izdep Məskeý arhıvinen taýyp, «Al­tyn qorǵa» əkelip tapsyrǵanda, qýan­baǵan qazaq qalmap edi. Bul ulttyq ónerimizdiń ómirindegi eleýli oqıǵa bolǵan-dy. Endi sol qundylyqtan aıyrylyp qalǵaly otyrǵanda nege qam qylmaımyz, aǵaıyn?! Meniń 15 jylǵa jýyq ómirim Qazaq radıosynda ótti. Saıası habarlar, ádebıet, mádenıet jáne óner, shetelderge habar taratý bas redaksııalarynda, «Shalqar» ulttyq baǵdarlamasynda eńbek ettim. Elimizge jáne shetelderge Qazaqstannyń jańalyqtarymen qatar, halqymyzdyń án-jy­ryn, sheshendik sózderin, tama­sha támsilderin tarattyq. Ásire­se, shetelge habar taratatyn jáne «Shalqar» redaksııalaryn­da júrgende Italııadan, Germa­nııadan, Mońǵolııadan qazaqtyń ánderin jıi berýdi suraǵan hattar aǵylyp kelip jatatyn. Ermek Serkebaevtyń oryndaýyndaǵy Abaı ánderin kóbirek suraıtyn. «Altyn qorda» qanshama daýys, án, kúı, áýen saqtalǵany óz aldyna, sol habarlardy daıyndaý úshin qanshama ter tógildi deseńizshi?! Salmaǵy 10-15 kılo keletin re­por­terdi ıyqqa salyp, qanshama jerdi sharladyq. Halyqtyń án-kúıin jınaý maqsatynda arnaıy ekspedısııaǵa shyǵyp, elimizdiń túkpir-túkpirin aralap, ulttyq qundylyǵymyzdy ánshiler men jyraýlardyń óz aýzynan jazyp aldyq. Endi, mine, sol daýylpaz daýystar, qulaq quryshyn qandyrǵan ásem ánder, olardy taspaǵa túsirýdegi kún-tún qatyp atqarylǵan qyrýar ister kelmeske ketkeli tur... Qazaq radıosy «Altyn qor» bóliminiń búgingi ahýalyna elimizdiń bas basylymy «Ege­men Qazaqstan» gazetiniń alańdaý­shylyq bildirgeni óte quptarlyq. Bul bastamany qoldaý kerek, qordy kóp bolyp qorǵaýǵa tıispiz! Sársenbek BEKMURATULY, Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi