Otýnbaevaǵa AQSh syılyǵy tapsyryldy

AQSh Memlekettik hatshysy Hılları Klınton 8 naýryz kúni Vashıngtonda 10 eldiń ókiline, arasynda Qyrǵyzstannyń ótpeli kezeńdegi prezıdenti Roza Otýnbaeva da bar, «Áıel erligi úshin» syılyǵyn tapsyrdy. Saltanatty rásimge qonaq retinde AQSh-tyń birinshi hanymy Mıshel Obama qatysty.  О́z eli avtorıtarızmnen arylýǵa tal­pynys jasaǵan kezde  basty tulǵa retinde arenaǵa shyǵa otyryp, Otýnbaeva Ortalyq Azııa­da­ǵy  jáne negizinen musylmandar tura­tyn elde tuńǵysh áıel-úkimet bas­shy­sy boldy, dep atap kórse­til­gen AQSh memlekettik departamenti taratqan habarda. Tolqýlar tolastar emes Iemenniń astanasy Sanada polıseılerdiń ereýilshilerge qarsy oq atýynan keminde 50 adam jaraqat aldy, dep habarlady katarlyq «Ál Jazıra» telearnasy. Úlkendigi jaǵynan tórtinshi sanalatyn Hodeıda qalasynda da qarsylyq aksııalary ótip, ereýilshiler tártip saqshylaryna tas laqtyrǵan. Al polıseıler bolsa, sanksııalanbaǵan ereýildi toqtatý úshin qolshoqpar qoldanýǵa májbúr bolǵan. Batystyń birqatar elderi óz azamattaryn tolqýlar bastalǵan elden ketýge shaqyrýda. Aıta ketý kerek, el prezıdenti Alı Abdalla Salehtiń shuǵyl túrde otstavkaǵa ketýin talap etken Iemendegi tolqýlar aqpan aıynda bastalǵan bolatyn. Jaǵalaý toly óli balyq AQSh-tyń atyshýly Los-Andjeles qalasy ekologııalyq apat aldynda tur. Jaǵalaýdaǵy aılaqtardyń birinde mıllıondaǵan óli balyqtar qalqyp turǵan kórinedi. Tóńirektegi sasyǵan balyq ıisinen dem alý múmkin emes. О́lgen balyqtarǵa jemtik retinde shaǵalalar, birqazan­dar, tipti ıtbalyqtarǵa deıin jan-jaqtan jınalýda. Shaǵyn aılaq­taǵy tonnalaǵan balyqtardy Kalıfornııanyń ystyq kúni tez-aq shiritýde. Al onyń sýdy zaqymdap, túrli juqpaly aýrýlar taratýy múm­kin degen boljam aıtýda jergilikti mamandar.  Sýdy ólgen balyq­tardan tazartý isimen órt sóndirýshiler men polıseıler aınalysýda.   Munaı óndirý kólemin ulǵaıtpaq Baǵanyń ósýin toqtatý úshin OPEK-ke múshe elder munaı óndirisi qarqynyn arttyra túspek, dep habarlaıdy Financial Times gazeti. Atap aıtqanda, Kýveıt, Birikken Arab Ámirlikteri jáne Nıgerııa sáýir aıynyń basyna taman óndiristi kúnine shamamen 250000-350000 barrelge deıin ulǵaıtpaq.  Saýd Arabııasynyń munaı óndirisin kúni­ne 700000 barrelge deıin ulǵaıtatynyn qosa alǵanda, óndiristiń bul kólemi Lıvııa eksportynyń quldyraýyna baılanysty oryn alǵan ol­qy­lyqtyń ornyn toltyrýǵa tıis dep esepteıdi, joǵaryda atalǵan basyl­ym. Sonymen birge, Trıpolıge qarsy halyqaralyq sanksııa­lar­dyń engizilýine oraı iri munaı kompanııalary Lıvııa munaıyn satyp alýdan múlde bas tartyp otyr.   Jol salýdan týǵan janjal Máskeý-Sankt-Peterbýrg júrdek  avtomagıstraly quryly­sy jańa janjalǵa sebepker bolyp otyr. Sóıtse, trassanyń Máskeý túbindegi Klın aýdanynda ornalasqan kez kelgen qurylys jumystaryn júrgizýge tyıym salynǵan «Zavıdovo» ulttyq parki arqyly ótetini belgili bolǵan. Bul parkte sondaı-aq Reseı Prezıdentiniń rezıdensııasy da ornalasqan eken. Málim  bolǵanyndaı, 2005 jyly joldy jobalaǵan kezde trassa «Zavıdovo» parkiniń janynan ǵana ótetin bolǵan. Biraq 2007 jyly Reseı Prezıdenti bolyp turǵan kezinde V.Pýtın ulttyq parktiń alańyn ulǵaıtqan, sóıtip trassa ótýge tıis jer park aýmaǵyna enip ketken. Internet materıaldary negizinde ázirlendi.