Nazarbaev «Bolashaqtyń energııasy» sammıtine qatysty

Qazaqstan Prezıdenti H Dúnıejúzilik «Bolashaqtyń energııasy» sammıtine qatysty, dep habarlady Aqordanyń baspasóz qyzmeti. Memleket basshysy sammıt saıasatkerlerdiń, ǵalymdar men sarapshylardyń energetıka salasynda jáne energııany únemdeý isinde taza tehnologııalardy damytýǵa yqpal etý baǵytynda júrip jatqan jahandyq dıalogynyń mańyzdy bóligine aınalǵanyn aıtty. – Sarapshylar ony qazirdiń ózinde «taza energııanyń dıplomatııasy» dep ataýda. Bul ásirese jańa Klımat jónindegi Parıj kelisimi aýqymynda jumys júrgizilip jatqan kezde erekshe mańyzdy, – dedi Nursultan Nazarbaev. Qazaqstan Prezıdenti 2015 jyly jańartylatyn energııa kózderi men energııa tıimdiligine jumsalǵan ınvestısııanyń munaı-gaz salasyna salynǵan ınvestısııamen alǵash ret teńeskenine nazar aýdardy. Memleket basshysy búginde eshbir el «qazirshe damı ber, ekologııamen keıin aınalysamyz» degen formýlamen ómir súre almaıtynyna toqtalyp, planetanyń energetıkalyq-ekologııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etetin ssenarıı qajet ekenine toqtaldy. Nursultan Nazarbaev XXI ǵasyr energetıka salasyndaǵy serpindi sheshimder dáýiri bolýy qajet ekenin aıtyp, bul tek energetıka salasynyń damý vektoryn ǵana emes, planetamyzdyń aldaǵy myńdaǵan jyldardaǵy taǵdyryn anyqtaıtyn kezeń bolýǵa tıis ekenin atap ótti. – Resýrsqa baı keıbir memleketter ókilderi óz energetıkalyq saıasatynyń saldary týraly oılana bermeıdi. Basqa elderde bul saıasat óz resýrstaryn saqtap qalyp, úshinshi elderge ekonomıkalyq energetıkalyq ekspansııa jasaýǵa negizdelgen, – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Memleket basshysy sammıt jumysy ulttyq «taza» energetıkalyq saıasattyń ázirlenýi men belsendi túrde engizilýine sebepshi bolaryna senim bildirip, energııanyń jańa kózderinen paıda taba bilý qajet ekenin jetkizdi. – Buryn tek damyǵan elderdiń ǵana odan paıda tabýǵa múmkindigi bar edi. Olar jańa energııa salasyndaǵy  tehnologııalar boıynsha bilim men tehnıkalyq tájirıbe jınaqtaı aldy. Qazir damýshy elder úshin osy úderiske qosylýǵa eń qolaıly ýaqyt týyp otyr, – dedi Nursultan Nazarbaev. Qazaqstan Prezıdenti energetıkalyq trendterdiń kólik salasyna da yqpal etip otyrǵanyna toqtaldy. – Qazirgi tańda elektromobılder keń tanylyp, qoljetimdilikke ıe bolyp keledi. Álemniń kóptegen megapolısteri qoǵamdyq taza kólikke kóship jatyr, – dedi Memleket basshysy. Osyǵan baılanysty Nursultan Nazarbaev sammıtke qatysýshylardy elimizdiń byltyr elektromobıl shyǵaratyn óz óndirisin bastaǵanyn jáne ony keleshekte keńeıte túsýge, sondaı-aq elektrli avtobýstar shyǵarýdy qolǵa alýǵa nıetti ekenin jetkizdi. Qazaqstan Prezıdenti jańartylatyn energııa urany arqyly álem elderiniń kóbiniń basyn biriktire alǵan Halyqaralyq jańartylatyn energııa kózderi jónindegi agenttiktiń qyzmetine toqtaldy, sondaı-aq energııanyń taza kózderin qarjylandyrý isinde «jasyl» qarjy mańyzdy ról atqarýǵa tıis ekenin aıtty. – «Jasyl» oblıgasııalar naryǵy sońǵy jyldary sharyqtap, 70 mıllıard dollarǵa deıin jetti. Bul osydan úsh jyl burynǵy kórsetkishke qaraǵanda 6 ese kóp. Atalǵan baǵaly qaǵazdar jańartylatyn energetıka úshin zor sınergetıkalyq nátıje bere alady, – dedi Memleket basshysy. Nursultan Nazarbaev balamaly energetıka men qorshaǵan ortany qorǵaý isi ıadrolyq áskerı baǵdarlamalardan bas tartýmen baılanysty bolýǵa tıis ekenin atap ótti. – Qazaqstan «Álem. XXI ǵasyr» manıfesinde zamannyń eń kúrdeli problemalaryn sheshý joldaryna qatysty óz kózqarasyn usyndy. Elimiz táýelsizdigin alǵan kúnnen bastap ıadrosyz beıbit qatar ómir súrý josparyn ilgeriletip keledi. Biz atom qarýynyń qýattylyǵy jóninen álemdegi tórtinshi arsenaldan bas tarttyq, – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Sondaı-aq, Memleket basshysy Qazaqstannyń beıbit atomdy qoldanýdyń jaqtaýshysy ekenine nazar aýdaryp, 2015 jyly MAGATE bizdiń el aýmaǵynda Tómen baıytylǵan ıadrolyq otyn bankin qurý týraly sheshim qabyldaǵanyn eske saldy. – Bank beıbit atom energetıkasyn damytýdy josparlap otyrǵan memleketterge arnalǵan. Búginde ýranǵa balama retinde torııdi qoldaný jaıy qyzý zerttelýde. Osyǵan baılanysty atom salasynyń tıimdiligi aıtarlyqtaı arta túsýi múmkin, – dedi Nursultan Nazarbaev. Budan bólek, Qazaqstan Prezıdenti bıyl elimizdiń astanasy «EKSPO-2017» halyqaralyq kórmesin ótkizetinin, kórme aıaqtalǵan soń onyń ınfraqurylymy bazasynda jańa «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy ornalasatyn atap ótti. – Biz Dýbaı qarjy ortalyǵymen kelissóz júrgizdik. Olardyń tájirıbesin Qazaqstanda qoldaný jóninde ýaǵdalastyq, – dedi Memleket basshysy. Nursultan Nazarbaev óziniń Birikken Ulttar Uıymy Bas Assambleıasynda sóılegen sózinde «EKSPO-2017» kórmesiniń bazasynda BUU-nyń qoldaýymen Jasyl tehnologııalardy jáne ınvestısııalyq jobalardy damytý jónindegi halyqaralyq ortalyq qurýdy usynǵanyn aıtty. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy men Jasyl tehnologııalardy damytý jónindegi ortalyqtyń birlesken qyzmeti aımaqtaǵy «jasyl» oblıgasııalar men ıslam qarjy salasynyń damýyna serpin berýge tıis. Qazaqstan Prezıdenti taza energetıkany damytý salasyndaǵy bastamalar yntymaqtastyq úshin berik negiz bola alatynyn atap ótti. – Sammıt memleketter men bıznestiń osy saladaǵy ózara árekettestiginiń jańa formalaryn bastap berýi qajet, – dedi Memleket basshysy. Sońynda Nursultan Nazarbaev talqylanǵan máseleler boıynsha paıdaly pikirtalas ótip, utymdy usynystar aıtylýyna tilektestik bildirdi, sondaı-aq Birikken Arab Ámirlikteriniń qurylýynyń 45 jyldyǵymen quttyqtady.