Jamandasýmen jarysyp jaqsylyqqa jetpeısiń

Bálkim, kezdeısoq sáıkestik shyǵar, 22 naýryz kúni, kún men tún teńesken kúni Belorýssııa Eýroodaq elderiniń óz­de­rine qarsy dıplomatııalyq sharalaryna jaýap retinde olar­dyń ruqsatynsyz elge kelmeıtin biraz resmı adamdarynyń tizimin jarııalady. Sóıtip, tyıym salý sharalary teńesti. Bul ózi birazdan beri jú­rip jatqan «dı­plo­ma­tııa­lyq so­ǵys». Bir kezde Mınsk óz saıa­sa­tyn sy­na­ǵan Ba­tys elde­riniń elshilerin túrli jeleýlerdi alǵa to­syp, qýyp shyqqany da bar bo­latyn. Belorýssııa tarapynan ba­tystyń ólshemine saı kelmeıtin áreketter bola qalsa, ásirese qyraǵy qarap otyratyn onyń Batystaǵy kórshi elderdiń, eń aldymen Polshanyń saıasat­shylary kóre qalady. Batystyń ólshemine syımaıtyn basty nárse – Aleksandr Lýkashen­ko­nyń uzaq jyldar boıy bılikte otyrǵany jáne onyń oppo­zı­sııaǵa qarsy kúresi. Muny oppozısııa da paıdalanady. Bılik tarapynan qysym kórse nemese solaı kórsetkisi kelse, baıbalam salady, ony Batys jaqsy estıdi. «Dıplomatııalyq soǵystyń» sońǵy kúsheıgen kezi – ótken jylǵy jeltoqsanda bolǵan prezıdent saılaýy. Saılaý naý­qany kezinde de, ol ótken tusta da bılik oppozısııadan zańǵa tompaq keletin áreketterge bar­maýdy talap etti. Kerisinshe, oppozısııa bılik óz áreketterin shektedi, zańsyz áreketke bardy dep bılikti aıyptady. Onyń aıaǵy saılaý bolǵan kúni, áli daýys berý sanalmaı jatqan kezde oppozısııa ókilderi qar­sy­lyq áreketterin ótkizdi. Mundaı áreketterdiń zańsyz ekenin kúni buryn eskertken bılik oppozısııa ókilderin, birshama saıası partııalardyń basshylaryn qa­maýǵa aldy. Bul Belorýssııa men Batystyń araqatynasta­ryn myq­tap shıelenistirdi. Sonda ásirese Eýroparlament, onyń tóraǵasy Ejı Býzek, sondaı-aq depýtat Iаsek Protasevıch erekshe bel­sendilik ta­nyt­qan. Parlament tóraǵasy Be­lorýssııaǵa qat­ty-qatty syndar aıtyp, 19 jel­toqsan­da­ǵy Mınskidegi sanksııalanbaǵan mıtıngige qatysqandardyń bar­lyǵyn bosatyp, olarǵa taǵyl­ǵan aıypty alyp tastaýdy talap etti. Keıinirek 2011 jylǵy 12 qańtardaǵy Eýroparlament­tiń Belorýssııa jónindegi komıtetinde (osyndaı da komıtet bar!) resmı Mınskige qatysty Eýroparlamenttiń saıasatyn ó­zger­tý jóninde usynys ta jasaǵan. Osydan keıin qańtardyń aıa­ǵynda Belorýssııanyń prezıdenti Aleksandr Lýkashenkodan bas­talatyn Eýropa elderine já­ne AQSh-qa barýǵa tyıym sa­lynǵan resmı adamdardyń «qara tizimi» jasaldy. Oǵan kirgender sany – 160. Sondaı-aq olardyń qarjylyq aktıvteri de jabyldy. Mınsk tarapynan arnaıy shaqyrý bolmaıynsha Be­lo­rýssııaǵa kelýge tyıym sa­lyn­ǵandardyń «qara tizimin» belarýstar  Batystyń sol áre­ket­terine jaýap dep esepteıdi. Bul tizimde de 150-den astam adam bar. SIM baspasóz hatshysy Andreı Savınyh málim­de­gendeı, «Belorýssııa Respýblı­kasy EO men AQSh-tyń kez-kelgen áre­ketterine jaýap retinde óziniń shekteý áreketterge quqyn saq­taıdy». «Qara tizimge» engender teńesti. Budan esep túgeldendi me? Bulardyń birin-biri mu­qatýdan tapqan paıdasy bar dep eshkim aıta qoımas. Mamadııar JAQYP.