О́z áleýeti jetpeıtini anyqtaldy

Japon zilzalasyndaǵy qurbandar sany 10 myń adamnan asqany málim boldy. Qazirgi kezdegi basty másele «Fýkýsımo-1» AES-iniń zardabyn zalalsyzdandyrý bolyp otyr. Osy AES-tiń qojaıyndary – TERSO fırmasynyń ıeleri óz kúshteri jetpegendikten, keshe apat zardabyn joıýǵa Fransııa mamandarynan kómek suraǵan. Buryn japondar apatty óz kúshterimen zalal­syz­dan­dy­ramyz dep málimdegen bolatyn. Osyǵan oraı japon bıznesinen kómek suralǵan edi. Biraq, apattyń aýmaǵy óz kúsh­terimen ıgerýge jetpeı qalǵan syńaıly. Kómek qolyn usy­ný AQSh mamandarynan da ótinilip otyr. Al TERSO-nyń basshysy 66 jastaǵy M.Shımıdzý otstavkaǵa ketetin kórinedi. Búgingi kúnge deıin fırmaǵa kelgen shyǵyn 29 mlrd. AQSh dollaryna jetkeni anyqtalǵan. Al keshe Japonııada kúshi 6,5 balldyq taǵy bir jer silkinisi tirkeldi. QANShA UMTYLSA DA KÚShTERI KELMEÝDE Lıvııadaǵy M.Kaddafıge qarsy ha­lyqaralyq operasııalardy basqarý qu­rylymdaryn jasaqtaý 29 naýryzda, ıaǵnı búgin aıaqtalatyny belgili bol­dy. Osy kúni Londonda mınıstrler deńgeıindegi halyqaralyq konferensııa ótip, operasııalardyń saıası dı­rek­tıvalary ázirlenetin kórinedi, deıdi ITAR-TASS. Biraq keshegi kúni Lıvııadaǵy soǵys áli aıaqtalǵan joq bolatyn. M.Kaddafıdiń týǵan qalasy Sırtke koalısııanyń kómegimen shabýyl jasaǵan oppozısııalyq kúshterdiń áre­keti joldan toqtatylyp, ókimet kúshteriniń tegeýrinine shydamaı keri sheginýge májbúr bolǵan. Al oppozısııa bul qalany alǵany jóninde aldyn-ala málimdeme jasap ta úlgergen edi. JYǴYLǴANǴA – JUDYRYQ DEGEN OSY Keshe Iemenniń ońtústiginde qarý jasaıtyn zaýyt­tar­dyń birinde qatty jarylys boldy. Sonyń zar­da­by­nan 34 adam kóz jumyp, ondaǵan adam aýyr jaralanǵan. О́kimet ókilderiniń aıtýyna qaraǵanda, jarylys qasa­qa­na órt qoıýdyń saldarynan bolǵan. Osy zaýytqa jeksenbi kúni ǵana ıslamıst-jankeshtiler shabýyl jasaǵan eken. So­ǵan qaraǵanda, oppozısııa úshin bul zaýyttyń mańyzy zor sekildi. Sóıtip, jyǵylǵanǵa – judyryq degendeı, tóń­ke­risshilerdiń shabýylyn basa almaı jatqan elge endi zaýyt jarylysynyń zardaptaryn joıý máselesi úlken sybaǵa tartyp otyr. О́ZGE ELDIŃ SAIаSATYNA О́KTEMDIK JASAMAQ Izraıl Argentınanyń Iranmen qatynasymyzdy jaqsartamyz degen málimdemesine qatty shúıligip otyr. О́ıtkeni, Býenos-Aıreste 1994 evreı qaýym­das­tyǵynda qatty jarylys bolyp 85 adam, al sonyń aldynda, eki jyl buryn dál osy eldegi evreı elshiliginde ja­rylys bolyp 29 adam qaza bolǵan edi. Izraıl men AQSh bul jarylysty Iran at-tonyn ala qashsa da sol el jankeshtileriniń qolynan kelgen is dep baǵalaǵan. Osyny alǵa tartqan Izraıl Argentınanyń Iranmen saýda baılanysyn jaqsartamyz degen saıasatyn qatty synǵa alyp, bul is qaza bolǵan jazyqsyz jandardyń rýhyn qorlaǵandyq dep jarııalady jáne Argentına ókimetinen óz qadamdaryna jaýap berýin talap etýde. Eger bul iske ońtaıly jaýap bolmasa, kelesi aptaǵa jos­par­lan­ǵan Argentına Syrtqy ister mınıstri H.Tımermannyń Izraılge sapary keıinge qaldyrylady, delingen málimdemede. ShUJYQ SOǴYSY BASTALYP JATYR Eýropanyń ortasyndaǵy jaqsy damyǵan, tynysh elderdiń biri Belgııada da etnosaralyq kıkiljińder qo­ıylmaı keledi. Osyǵan qaraǵanda, «marksısterdiń» kıkil­jiń ataýlynyń túp tórkini tek áleýmettik qam­tamasyz etýdiń álsizdiginde degen tujyrymynyń qate ekenin kórsetedi. Bul el parlamenttik saılaýdyń ótkenine toǵyz aıdan assa da, áli kúnge ókimettik koalısııa qura almaı keledi. Sóıtip, 17 aqpanda-aq bıliksiz eldiń rekordyn jasaǵan. Endigi aıǵaı shujyqtyń tóńireginen shyqty. Fransýz tilinde sóıleıtin Vallon aımaǵy «arden shujyǵynyń» ataýyna geografııalyq arnaıy mártebe berýdi talap etken. Bul nıderland tilinde sóıleıtin Flandrı aımaǵynyń turǵyn­da­rynyń ashý-yzasyn týǵyzyp otyr. О́ıtkeni, mundaı shujyq­ty olar da ejelden shyǵaryp kele jatqan. KOMMÝNIZM MEN FAShIZM TEŃ DEIDI Estonııada «kommýnızm men fashızm teń» degen taqy­rypqa esse jazýǵa arnaıy konkýrs jarııalandy. Bul konkýrs avtorıtarlyq rejim­derdiń qylmystaryn áshkereleýdi maq­sat etedi, deıdi uıymdas­ty­rýshylar. Konkýrsqa negizinen gımnazııa oqý­shy­lary men stýdentter ǵana qatysa alatyn bolypty. Jeńimpaz bolǵan eki avtorǵa Brıýsselge týrıstik saparmen barýdyń shyǵyny tólenbekshi. Estonııa bıligi KSRO quramyna kúshpen engizilip, odaqtas respýblıkanyń biri bolǵan jyldardy resmı túrde okkýpasııa jyldary dep baǵalaǵan. Bul elde 2003 jyldan beri «Keńes ókimetiniń basqynshylyǵy jylda­ryn­da» dep atalatyn, 1940-1991 jyl­darǵa arnalǵan arnaıy mýzeı de bar. ORYS TILIN JAQTAÝShYLAR OPYNYSY Ýkraına parlamentindegi orys tiliniń jana­shyrlary Aleksandr Efremov pen Petr Sımonenko degen kompartııadan saılanǵan depýtattar «Tilder týraly» atty zań jobasyn tirketken bolatyn. Bul zań jobasynyń negizgi maqsaty orys tiline de ýkraın tilimen birdeı etip, resmı mártebe berýdi jaqtaý bolatyn. Osy jobanyń durystyǵy Joǵarǵy Radada uzaq daý tý­dyryp, aqyry qarsylastar Eýroodaqtyń Venesııa komıs­sııa­sy­nyń tóreligine júgingen bolatyn. Elde de ol biraz shý týdyryp, myńdaǵan adam oǵan qarsylyq bildirý aksııa­syna qatysqan edi. Jýyrda Eýropa komıssııasy zań joba­synyń Ýkraına kons­tı­týsııasyna qaıshy ekenin dáleldep berdi. Sóıtip, ózge el tiline artyqshylyq bergisi kelgender opynyp qaldy. Internet materıaldary negizinde ázirlendi.