31 Naýryz, 2011

Kaddafı áskeri shabýylǵa shyqty

291 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
Mýamar Kaddafıdiń áskerı bólimderi qarsy shabýylǵa shyq­ty, dep habarlaıdy Saýd Arabııasynyń «Ál Arabııa» tele­arnasy. Ereýilshiler Brega jáne Ras-Lanýf qalalaryn tastap, shyǵysqa Bengazı qalasyna qaraı sheginýge májbúr bolǵan. Sonymen birge NATO elderiniń áskerı-áýe kúshteri Lıvııa nysandaryna áýeden jańa soqqylar jasaǵan. «Frans Press» agenttiginiń habarlaýyna qaraǵanda, Trıpolıdegi Kaddafıdiń rezıdensııasyna jaqyn jerde eki birdeı qýatty jarylys bolǵan. Ázirge qaza bolǵandar týraly málimetter joq. REAKTORLAR BUZYP ALYNBAQ Apatqa ushyraǵan «Fýkýsıma-1» stan­sasyndaǵy reaktorlardyń bárin de buzyp alý kerek, dep málimdedi Japonııa úki­me­ti­niń bas hatshysy Iýkıo Edano. Tokyo Elektrik Power Co. energetıkalyq kompanııasynyń tóraǵasy Sýnehısa Kasýmata da AES-tegi tórt reaktordyń jaǵdaıynyń nasharlyǵy sondaı olardy paıdalanýdan shyǵarýdan ózge amal joq dep atap kórsetken. Degenmen «Fýkýsıma-1» stansasynyń operatory TERSO kompanı­ıasy ıadrolyq apattan kelgen shyǵyndar úshin aıtarlyqtaı ótemaqy tóleýge týra keletinine qaramastan nasıonalızasııalaý isin aınalyp ótýge tyrysýda. Osy oraıda atalmysh kompanııa prezıdenti 66 jastaǵy Masataka Shımısýdiń qan qysymynyń kóterilýine baılanysty aýrýhanaǵa túskenin de aıta ketý qajet. OPPOZISIIа QATARYNDA «ÁL KAIDA» О́KILDERI DE BAR Amerıka senatynda bolǵan tyńdaý kezinde alıanstyń Eýropadaǵy kúshteriniń qolbasshysy admıral Djeıms Stavrıdıs Lıvııadaǵy oppozısııalyq kúshterdiń ara­synda «Ál Kaıda» jaqtaýshy­lary­nyń bar ekenin habarlaǵan. Onyń aıtýynsha, ereýilshiler arasynda sol sııaqty «Hezbolla» uıymynyń  músheleriniń de bolýy múmkin. Biraq olardyń sany onsha kóp emes jáne olar basqarýshy quramda da joq. Pentagon eger kongress ereýilshilerdi qarýlandyrýdy talap eter bolsa, ondaı jaǵdaıda ol qarýlar «Ál Kaıda» men «Hezbolla» sııaqty terrorlyq uıymdardyń qoldaryna túsip kete me dep qaýiptenýde. IZRAILDI QATAŃ SYNǴA ALDY Ýrýgvaı astanasy Montevıdeoda palestına-ızraıl kelis­sózderine qoldaý kór­setý úshin ótip jatqan BUU-nyń óńirlik konfe­rensııasyna qatysýshylarǵa BUU Bas hat­shysy Pan Gı Mýn Izraıl úkimetin qatty synǵa alǵan úndeý joldaǵan. 1967 jyly bastalǵan basqynshylyqqa moraldyq jaǵynan da, saıası turǵyda da jol berýge bolmaıdy. Toqtaý salatyn kez jetti. Palestınalyqtardyń ómirsheń memleketke ıe bolýǵa quqylary bar. Ierýsalım eki eldiń de astanasy bolýy kerek, al bosqyndar problemasy ádil sheshim qabyldaýdy talap etedi, dep atap kórsetken Bas hatshy. BUU basshysy Izraıldiń beıbitshilik pen qaýipsizdikke degen quqyn moıyndaı otyryp, eldi kelissózderge nuqsan keltirip otyr dep aıyptaǵan. ZILZALADAN 11,2 MYŃ ADAM QAZA BOLDY Japonııanyń polısııa basqarmasy 30 naýryz kúni jer silkinisinen qaza bolǵan­dar sanynyń 11232 adamǵa jetkenin ha­barlaǵan. Iz-tússiz joǵalyp ketkender qatary 16361 adamǵa jetip otyr. Osynyń aldynda Mııagı, Fýkýsıma jáne Ivate prefektý­rala­rynyń polısııasy zilzaladan qaza bolǵan tórt myńǵa jýyq adam­nyń múrdelerin tanyp alýdyń múmkin bolmaı otyrǵanyn habar­laǵan bolatyn. El úkimetiniń aldyn-ala  baǵalaýynsha, tabıǵat apaty saldarynan Japonııaǵa kelgen shyǵyn 15-25 trıllıon ıendi (185-308 mlrd. dollar) quraıdy. ARALDAǴY TÝRISTER QUTQARYLÝDA Tolassyz jaýǵan jaýynnan sýǵa  bat­qan  araldardaǵy kýrorttarda dem­alyp jatqan týrısterdi Taılandtyń áskerı kemeleri qurlyqqa alyp shyǵýda. О́kimettiń málimdeýinshe, aralda  qama­lyp  qalǵan  myńdaǵan  týrısterdi kemelermen jáne  tik­ushaq­tar­men al­yp  shyqpaq.  Bılik ókilderiniń aıtýynsha, sýda qalǵan Samýı ara­lyn­da birneshe myńdaǵan týrıster, onyń ishinde 600-deı reseılikter bar, qorshaýda qalǵan kórinedi. Ushý alańdaryn sý basyp ketýi salda­rynan jergilikti aeroporttardyń jumysy da toqtap qalǵan. QARABAQ MÁSELESINDE ILGERILEÝShILIK BAR Armenııa, Ázirbaıjan jáne Reseı pre­zı­dentteriniń Sochıdegi úsh jaqty kezdesýinen keıin Qarabaq prosesin retteýde belgili bir ilgerileýshilik bar, dep málimdegen EQYU-nyń is basyndaǵy tóraǵasy, Lıtva syrtqy ister mınıstri Aýdronıýs Ajýbalıs «Delfı» agenttigine bergen suhbatynda. Qos tóraǵalardyń jıi synǵa ushyraýyna qaramastan, Mınsk toby jumys istep jatyr. Reseı prezıdentiniń araǵaıyndyǵymen olardyń taraptarǵa usynyp otyrǵan  joldary  alǵa  basýǵa shynaıy negiz bola alady, dep atap kórsetken A. Ajýbalıs. Mergenderdi áskerler toǵysatyn syzyqtan keıin áketý týraly óz usynysyn aıta kelip,  munyń ózi senim bildirýge degen azǵantaı qadam bolyp taby­lady dep habarlaǵan ol. TABIǴI APATTAR QURBANDARY QANShA? Álemde ótken 2010 jyly 304 myń adam tabıǵı jáne antropogendik apattardyń  qurbany  bolǵan, dep habarlanǵan Swiss Re atty  álemdegi eń iri saqtandyrý  kompanııasynyń ótken seısenbi kúni jarııalanǵan baıandamasynda. Budan buryn kompanııa 260 myń adamnyń apattar saldarynan qaza bolǵandyǵy týraly  habarlaǵan bolatyn. Salystyrý úshin aıtar bolsaq, 2009 jyly apatqa ushyraǵandar sany 15 myń adam bolǵan eken. Saqtandyrý kompanııasynyń qaıta qaraǵan málimetteri boıynsha, 2010 jyly tabıǵı jáne antropogendik apattardan kelgen ekonomıkalyq shyǵyn 218 mıllıard dollardy qurap, 2009 jylǵy kórsetkishten áldeqaıda asyp ketken. Internet materıaldary negizinde ázirlendi.
Sońǵy jańalyqtar