Abaqtydaǵylar sany azaıyp keledi

90-jyldardyń basynda KSRO-daǵy 700 myń sottalýshynyń 100 myńy Qazaqstannyńkolonııalarynda jazasyn ótegen. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda elimiz túrmedegiler sany boıynsha AQSh pen Reseıden keıingi úshinshi orynda bolǵan. 25 jyl ishinde Qazaqstanda jaza óteýshiler sanyn qysqartý maqsatynda 8 ret raqymshylyq jasaldy. Memleket basshysynyń tap­­syr­ma­sy­men qylmystyq saıa­satty izgilendirý ju­­mys­t­a­­ry júrgizilip jatyr. Bas pro­­ký­ratýrada «Túrme re­for­­masynyń» IV fo­­rýmy óte­­di. Onyń barysynda soń­ǵy úsh jyldaǵy jumys qo­ry­­tyn­d­ylanady, dep má­lim­­dedi Or­talyq kommýnıka­sııa­­lar qyz­­metinde ótken bas­pa­sóz má­s­lı­ha­tynda Bas pro­ký­ror­dyń orynbasa­ry Ma­rat Ah­met­janov. Ol «Túr­me re­fo­r­­­ma­synyń» biri­n­shi forýmy 2013 jy­l­dyń aq­pa­nynda ót­­­kizilgenin, onyń sheń­­be­rinde «Túr­­me hal­­qyn azaıtýdyń 10 sha­­rasy» jobasy bas­taý al­ǵa­nyn es­ke saldy. «Atalǵan forýmda qa­lyp­­tasqan usy­nystar Is-sha­ra­lar josparyna en­gi­zi­lip, Par­­la­ment depýtattarynyń, Jo­ǵar­­ǵy sottyń, IIM, halyq­ara­lyq quqyq qor­ǵaý­shy uıym­da­ry­­nyń taraptarynan qol­daý tap­t­y. Jańa Qylmystyq já­­ne Qyl­mystyq-atqarý ko­dek­s­­te­rine qo­syl­­dy. Jobany úsh jyl ishinde júz­e­ge asy­rý nátıjesinde Qazaqstanda túr­­me­de­gilerdiń sany 30% azaı­dy, 2012 jyly ja­za óteý­shi­ler sany 52 myń bolsa, 2016 jyl­dyń sońynda 36 myń adam­dy qurady, – dep atap ótti M.Ahmetjanov. – Ha­lyq­­ara­lyq reıtıngte Qazaq­stan 35-shi oryn­nan 68-ge tómendedi. Eki jyl ishinde qyl­mystyq-atqarý júıesiniń 7 mekemesi ja­bylyp, bıýdjettiń 12 mlrd teńgesi únem­deldi». Sonymen qatar, «Túrme re­for­ma­sy­nyń» IV forýmynda «Kolonııalarda ju­myspen qamtý - 2017» jáne «Áleý­mettendirý – sen qoǵamǵa kereksiń» jo­­balaryn iske asyrý nátıjelerin tal­qy­laý josparlanǵan. Bas prokýrordyń oryn­basary forýmnyń ekinshi bóliginde «Azap­taýsyz qoǵamǵa» jańa jobasy, son­­daı-aq olardy boldyrmaýdyń naqty Is-sha­ra­lar jospary tanystyrylatynyn aıt­ty. «Jobanyń maqsaty – qylmystyq pro­ses­te jáne penıtensıarlyq salada azap­taý­dy joıý boıynsha zańnamalyq jáne tá­jirıbelik sharalardy ázirleý jáne jú­zege asyrý. Azaptaýdy boldyrmaý ıns­tıtýttarynyń tıimdiligin arttyrý ba­ǵytynda zańnamaǵa ózgerister engizý, son­daı-aq zańdardy jáne tájirıbeni ha­lyqaralyq standarttarǵa jáne ra­tı­­fıkasııalanǵan kelisimder men kon­ve­n­sııalar aıasyndaǵy mindetterge sáı­kes­ten­dirý jobanyń negizi bolyp tabylady», – dep túsindirdi M.Ahmetjanov. Onyń aıtýynsha, jobada Ystanbul hat­­tamasynyń qaǵıdalaryn tájirıbege en­­gizý sharalary bólek kórsetilgen, on­da ulttyq jáne prosessýaldyq erek­she­lik­terge qaramastan, azaptaýdy tıimdi tergeý boıynsha búkil álemniń tájirıbesi jınaqtalǵan. Aıdar О́RISBAEV, «Egemen Qazaqstan»