Kópten kútken jańa fýtbol maýsymy da kelip jetti. Erteń, ıaǵnı 8 naýryzdan bastap elimizdiń ár aımaǵynan synǵa túsetin 12 komanda qarashaǵa deıin ala dop alamanynyń kórigin qyzdyratyn bolady.
Berger kestesi
Aldymen Premer-lıganyń júıesine toqtalyp ótsek. Qazaqstan Premer-lıgasynda bıyl taǵy 12 komanda oınaıdy. Biraq burynǵydaı alǵashqy eki aınalymnan keıin qos altylyqqa bólinbeıdi. Bul joly chempıonat Berger kestesi boıynsha ótkiziledi. О́tken jylǵy maýsym aıaqtalǵan soń, jańa chempıonattyń formatyna qatysty kóptegen usynystar aıtylǵan edi. Premer-lıgadaǵy komandalar sanyn 14 nemese 16-ǵa deıin jetkizý máseleleri kóterildi. Alaıda, sol burynǵysynsha 12 komanda qalatyn boldy. Qazaqstan Kásipqoı fýtbol lıgasynyń jalpy jınalysynda qabyldanǵan sheshim osyndaı. Áıteýir, bir ózgeris bar. Endi el birinshiligi úsh aınalymdyq júıemen ótkiziledi. Alǵashqy eki aınalymda barlyq komandalar úıde jáne túzde kezdesip shyǵady. Al úshinshi aınalymdaǵy matchtar Berger kestesi boıynsha qurastyrylady.Premer-lıgamen úsh komanda qoshtasady
Premer-lıgadaǵy ózgeristiń biri maýsym sońynda 11-shi jáne 12-oryn alǵan komandalar birden birinshi lıgaǵa túsip qalady. Al 10-orynǵa ıe bolǵan komanda «ótpeli matchta» baq synaıdy. Esesine, birinshi lıgadaǵy birinshi jáne ekinshi oryn alǵan komandalar 2018 jyly joǵary toptaǵy myqtylar arasynda oınaıtyn bolady.Legıonerler
Legıonerlerge qatysty erejege de eshqandaı ózgeris engen joq. Sol burynǵysha ár komanda hattamaǵa 8 legıoner tirkeı alady. Onyń altaýy bir mezette alańǵa shyǵady. Sondaı-aq, osy kúnge deıin Qazaqstan fýtbolynda legıoner retinde dop teýip kelgen Nenad Erıch, Evgenıı Postnıkov, Sergeı Kýsov, Vıacheslav Kotlıar, Taras Danılıýk, Mıhaıl Bakaev sekildi birneshe oıynshynyń aryzdary qanaǵattandyryldy. Endi olar bizdiń elde Qazaqstan fýtbolynyń túlegi retinde oınaıtyn bolady. Kásipqoı fýtbol lıgasy resmı saıtynyń túsindirýinshe, olar «Qazaqstan fýtbolynyń túlegi» erejesi qabyldanǵanǵa deıin bizdiń eldiń azamaty bolǵandyqtan aryzdary qanaǵattandyrylypty.Chempıondyqtan úmitkerler
Bas júldeden úmitker dep «Astana» men «Qaıratty» ǵana aıtýǵa bolatyn sııaqty. О́zge komandalardyń quramy, qarjylyq múmkindigi elimizdiń eki bas qalasynyń komandasymen básekelese almaıtyn túri bar. «Astana» maýsymaralyq úzilis kezinde Azdren Lýlaký, Ivan Maevskıı Roman Murtazaev, Dıdar Jalmuqan, sekildi jańa oıynshylarmen tolyqty. Al Alekseı Shetkın, Sergeı Malyı, Djordje Despotovıch úsheýin «Tobylǵa», Roher Kanıasty Kıprdiń APOEL klýbyna maýsymǵa deıin jalǵa berdi. Eger elorda klýbynyń oıyny júrmeı jatsa, atalǵan fýtbolshylar qaıtyp oralatyn shyǵar. Tańat Nóserbaev pen Azat Nurǵalıev týǵan jerleri – Shymkenttiń «Ordabasy» klýbyna aýysty. Shyny kerek, «Astananyń» oıynshylarynyń deńgeıi dál qazir «Qaırattan» sál tómendeý. Ony bas bapker de sezetin sekildi. Bas jattyqtyrýshy Stanımır Stoılov shabýyl shebin kúsheıtetin fýtbolshy kerek degendi aıtyp qaldy. «Qaırat» byltyrǵydan kúsheımese, báseńdegen joq. Endi sol fýtbolshylardy oınatý bas bapkerdiń qarym-qabiletine baılanysty. Transfer ashylǵan kezde Eldos Ahmetov, Ivo Ilıchevıch, Georgıı Jýkov qatarǵa qosyldy. Degenmen, surmergen Jerar Goýdyń maýsym boıy jalǵyz ózi joǵary deńgeıde oınaýy múmkin emes. Sondyqtan komandaǵa taǵy bir shabýylshy qajet ekeni anyq. Úsh jyl qatarynan «Astanaǵa» chempıondyq jarysta ese jibergen Almaty komandasy bıyl jankúıerlerin qýanta ala ma, joq pa? Bul suraqtyń jaýabyn qarashada biletin bolamyz.«Brazılııalyq komanda»
El birinshiliginde 10 jyldan astam turaqty túrde júldege iligip, bes márte chempıon atanǵan «Aqtóbe» ótken jyly chempıonatty altynshy bolyp aıaqtady. Maýsym aıaqtalǵan soń, klýb dırektorynyń ústinen qylmystyq is qozǵalyp, qamaýǵa alyndy. Bas bapkeri eline qaıtty. Bıyl komanda qaıtadan jasaqtalyp jatyr. Bas jattyqtyrýshy qyzmetine Ýkraınadan Igor Rahaevty shaqyrtty. Ol komandaǵa latynamerıkalyq legıonerlerdi jınap aldy. Qazirdiń ózinde Hýan Manýel Torres (Argentına), Jýnıno (Brazılııa), Kassıano (Brazılııa), Vıtor Jýnıor (Brazılııa), Iýrı Mamýte (Brazılııa) sekildi oıynshylar «Aqtóbemen» kelisimshartqa qol qoıyp úlgergen.«Atyraýdan» 9 upaı alyndy
Qazaqstanda jylda jańa fýtbol maýsymynda shý shyǵady. О́tken jyly «Altaı» klýbynan 9 upaı alynyp tastalǵan edi. Biraq, keıinnen Shyǵys Qazaqstan komandasy Halyqaralyq sotqa shaǵymdanyp, upaılaryn qaıtaryp alǵan bolatyn. Bul joly Premer-lıgadaǵy «Atyraý» klýbynan 9 upaı alyndy. «Atyraý» klýby burynǵy oıynshysy Djonatas Rıkardo da Soýza men bapker Zoran Fılıpovıchke qaryz aqshalaryn ótemegen. Atalǵan oıynshy men bapker 2011-2012 jyldary «munaıshylar» qatarynda bolǵan eken. Endi sol úshin FIFA tártiptik komıteti QFF-dan batysqazaqstandyq komandadan toǵyz upaı alyp tastaýdy surapty. Qazaqstan Fýtbol federasııasy Halyqaralyq Fýtbol qaýymdastyǵynyń bul ótinishin oryndaǵan. Alaıda «Atyraý» klýbynyń basshylyǵy bul jazamen kelispeıdi. О́ıtkeni, klýbta joǵaryda atalǵan bereshektiń tólengendigin dáleldeıtin qarjylaı qujattar bar eken. Klýb dırektory Tımýr Nyǵymov sol sebepten de Lozannadaǵy Halyqaralyq sporttyq arbıtraj sotyna apellıasııa joldaǵanyn aıtyp otyr.Bapkerlikti dırektordyń kreslosyna aýystyrdy
Bir jarym jyl «Ordabasy» klýbyna bas bapker bolǵan Baqtııar Baıseıitov endi dırektordyń kreslosyna jaıǵasty. Baıseıitov bapkerlik etken tusta komanda eki maýsym qatarynan tórtinshi orynnan kórindi. Eýropa lıgasynyń irikteý raýndyna qatysty. Baıseıitov «Ordabasy» klýbynda buǵan deıin de dırektor bolyp qyzmet atqarǵan. Biraq 2003 jyly kelisilgen oıyn ótkizdi degen kúdikpen sol kezdegi oblys ákimi Bolat Jylqyshıevtiń ózi bosatqan edi. Bul jaǵdaı keıbir shymkenttik jankúıerlerdi alańdatatyny anyq. Degenmen, Baqtııar Danııarulynyń jańa jumysyna sáttilik tileımiz! Baıseıitovten qalǵan bas bapkerlik qyzmetke Alekseı Petrýshın taǵaıyndaldy. Bul maman Qazaqstanǵa jaqsy tanys. Kezinde «Qaıratty», odan keıin Semeıdiń «Spartak» klýbyn bir maýsym jattyqtyrǵan.Legıoneri kóp komanda
Premer-lıgaǵa qaıta oralǵan Qyzylordanyń «Qaısary» transferlik naryqta óte belsendi boldy. Komandaǵa jańadan 16 oıynshy kelip qosyldy. Onyń ishinde jeteýi legıoner. Ázirge ózge klýbtardyń birde-bireýi munsha legıoner alǵan joq. Djon Kamarra (Serra-Leone), Matıas Kýror (Martınıka), Gregorı Nelson (Gollandııa/Brazılııa), Vladımır Arjanov (Ýkraına), Abdel Lamanj (Fransııa/Kamerýn), Stefan Nıkolıch (Chernogorııa), Saıdı Ntıbonkıza (Býrýndı) Qyzylorda klýbymen kelisimshart jasap úlgerdi. Sondaı-aq, Qazaqstan azamaty degen tólqujaty bar Maqsat Baıjanov, Jambyl Kókeev, Valerıı Korobkın, Alekseı Mýldarov sekildi fýtbolshylar da jańa maýsymda «Qaısardyń» namysyn qorǵaıdy.«Bizdiń Djerard» karerasyn aıaqtady
Sporttyq karerasynda bir ǵana klýbta dop tepken oıynshy álemniń ózinde asa kóp emes. Qazaqstanda tipten saýsaqpen sanarlyq. Sondaı oıynshylardyń biri qaraǵandylyq «Shahterdyń» shabýylshysy Andreı Fınonchenko bolatyn. Jaqynda fýtbolshy óziniń karerasyn aıaqtady. Fınonchenko oıynshy retinde alańda dop teppese de, «Shahterdan» ketpeıdi. Ol endi bas bapker Alekseı Eremenkonyń kómekshisi bolyp qyzmetine kirisip ketti. Jaqynda «Shahter» klýbynyń múshelerimen kezdesken Qaraǵandy oblysynyń ákimi Nurmuhambet Ábdibekov Fınonchenkony áıgili «Lıverpýldiń» kapıtany Stıven Djerardpen salystyrdy. Andreı 1982 jyly Qaraǵandy qalasynda dúnıege kelgen. Alǵashynda balalar bapkeri Anatolıı Chýdınovten tálim alǵan. Keıinnen Chýdınov bapker ómirden ótkennen keıin, onyń ornyn «Shahter» fýtbol klýbynyń eks-oıynshysy, KSRO sport sheberi Gennadıı Kostıýchenko basty. Dál osy bapker Fınonchenkonyń jańa qyrlaryn ashty. Budan keıin Andreı shabýylǵa jıi aralasatyn boldy. Nátıjesinde, fýtbolshy óziniń alańdaǵy naq ornyn taýyp, óz komandasynyń tabysqa jetýine kóp eńbek sińirdi. Osy ýaqyt ishinde fýtbolshy «Shahter» sapynda 434 matchqa qatysyp, 126 gol soqqan. «Shahtermen» birge eki ret el chempıonatyn utyp aldy. Sondaı-aq, 2013 jylǵy Qazaqstan kýbogy men Sýper kýbogynyń ıegeri atandy. 2003 jyly el birinshiliginiń surmergeni atansa, 2013 jyly Qazaqstannyń úzdik oıynshysy atandy. Sondaı-aq, eki ret «Shahtermen» qola júldege qol jetkizgeni taǵy bar. Eýropa lıgasynyń toptyq kezeńinde óner kórsetti. Ulttyq qurama sapynda 20 match ótkizip, 5 márte mergendik tanytqan. Sonymen, 8 naýryz kúni mıllıondardyń súıikti oıyny – fýtboldan Qazaqstan Premer-lıgasynyń chempıonaty tusaý kesedi. Armysyń, fýtbol alamany deımiz! Bek TО́LEÝOV, jýrnalıst ASTANA
