Dál osy avtorlyq qoldanystyń tórkinin taldar bolsaq, «qaıyrlaǵan keme» − adam sanasyna ózine tirshilik, ómirine azyq berer teńizinen aıyrylyp, ýaqyt mújigen qańqasy mánin joǵalta bastaǵan qubylysty elestetedi. Al óleń mazmunyndaǵy sony teńeýlerge «qaıyrlaýly Jyr-keme» núktesinen keler bolsaq, aqynnyń janyn syzdatqan, oqyrmanǵa tosyn qoldanys bolyp kóriner tentek tirkester «qaıǵy-qum» da, «uly» túrme – aýyl da, «sorly aqyndy» shyrmaǵan «jer-shider» de qalypty, túsinikti sıpat alar edi...
HH ǵasyr basynda qazaqtyń zııaly qaýymy asa baǵalaǵan, Shákárim shyǵarmashylyq, ar-ujdan haqynda pikir alysyp, ózine ustaz tutqan orystyń uly jazýshysy L.Tolstoı «Minájatynda» ómirge ózin ustap kelgen eki táttisinen de (bala-shaǵa, shyǵarmashylyq) baz keshse, Tabyldyda bul basqasha,
«Muńdanady týǵan jerden kete almaı,
Tuldanady jeterine jete almaı,
Shyrmalady jer shiderge sorly aqyn.»
«Týma baýyr tapsa-daǵy kóńilin,
Toryǵýmen ótkizýde ómirin,
Týǵan aýyl deıtin «uly» túrmede...»
«Muńdanǵan», «toryqqan», «shyrmalǵan» sorly aqyn «Aýyl» atty «Uly» túrmede qusalyqtan rýhanı daǵdarysqa, toqyraýǵa túsedi. Sahnany saǵynǵan án-júrek, jyr-kóńil Alyp tulǵa − Tabyldynyń,
Arman oıy bolǵanmenen máńgi uly,
Almatymen toqaılaspaı taǵdyry.
Keseli kóp, nóseri joq ólkede,
Saǵynyshtan jan-júregi órtene
Janarynyń tyıylmaıdy jańbyry...».
Alla taǵdyryna erekshe talantty syı etse, ...Tabyldy talantyna taǵdyryn syı etkendeı, ol tula boıyn kernep turǵan jyr-óleńniń jarqyraýyn, tot baspaýyn, ótkir tiliniń qylyshtaı júziniń maıyrylmaýyn, án-jyrynyń qanatynyń qaıyrylmaýyn tiledi. Osy arqyly «Taýlary joq tóbesinen bult aýǵan» dalasymen syrlasty, halqymen qaýyshty, eń bastysy rýhanı jalǵyzdyǵyn joıdy. Kishkene óleńdegi úlken obraz óz jyrlarynda Almaty nóserine janyn jaýratyp, Marattardyń rýhymen tabysty – bul Tabyldynyń,
Keseli kóp, nóseri joq ólkedegi,..
– óz álemi, rýhanı qamaly, qorǵanysy edi. Ol «joǵalýdy» da moıyndady, tek rýhanı joıylýdan qoryqty,
...Adamdyq ǵumyr bitken kún,
Aqyndyq ǵumyr bitpesin!
Taǵdyrdan joǵalyp, tarıhqa aınala bastaǵan Tabyldynyń poetıkalyq qory erekshe, shaǵyn da bolsa jazýshylyq zerthanasy, aqyndyq mektebi qaldy jáne ákesi Tabyldynyń maqamyn aınytpaı salar Abyl qaldy.
Jalpy, bárimizge de Almatysyz «...jetpeıtindeı birdeńe...» bolady da turady, ol ras. Nóseri az ólkede jańbyr jaýsa «...qatatyndaı Almaty ún» − dep nebir saǵym-eleske boı aldyramyz, ol da ras. Tek endigi jerde sol saǵym bulttarǵa Tabyldynyń da aralasyp ketkeni bolmasa... Múmkin bir armanyna jetken bolar, kim bilgen, jaratylysy erekshe jan edi ǵoı...
Jaıly BALTOǴAEVA,
fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty
Atyraý
