# Ádebıet

Ádebıet • Búgin, 08:51

Portret (Úshtaǵan)

Gogol portreti Aıtyla bergen sóz de aqjemdenedi. Ári-beriden soń yǵyr qylady. Bul portret jaıly san myń sóz aı­tyl­­ǵan. Sondyqtan Gogoldiń «Port­re­tindegi» jaıma bazardan, jarqyn daýystardan, jas jigittiń jadaǵaı tur­mysynan, tipti portrettiń ózi­nen, ondaǵy álgi jan shoshytar kóz­den, jasyryn qalaýlardan, altyn mánettiń syńǵyrynan, óń men tústen, bár-báriniń janynan janaı ótip, bir­den jaldamaly páterde Lızanyń port­retin salyp otyrǵan jas jigittiń ústinen túseıik. Bul povestegi bizge mysal bolar obraz da osy. Bul bizdiń kórýimiz.

Ádebıet • Búgin, 07:44

Almatyda aqyn kóp...

Bala kezde Almatyda aqyn kóp dep estıtinbiz. Adamzattyń eń sulýy solar­ dep oılaýshy edik. Júzinen nury tógilip, asqaqtaı basqan aqyndy kórý bir­ arman boldy. Kóne kitabyndaǵy óleńderin elige oqyp, ózin óleńinen artyq jaq­sy kórdik. Ol jylasa, jyladyq. Jymısa, jymıdyq. Sonda bireý: «Osy aqyndar nege jylaıdy? Aqynǵa ne jetpeıdi?» dese, aqyn janyn túsinbeısiń dep shyryldaımyz. Qaıran, kirshiksiz bala kóńil... Qazir oılasam, aqyndarǵa degen qurmetimiz bala shaqta ǵana pák hám shynaıy bolǵandaı.

Ádebıet • Búgin, 07:42

«Aqbilek». Jan jarasy...

Júsipbek Aımaýytovtyń «Aqbilegi» – kóp taldanǵan roman. Qazaq ádebıetindegi eń alǵashqy psıhologııalyq shyǵarma degende til ushyna birden oralatyn da osy «Aqbilek». Bas keıipkerden bastap janama keıipkerlerdiń de ishki álemin jarqyrata kórsetýde Aımaýytov sheberligine bas ıesiń.

Ádebıet • 03 Maýsym, 2020

Aýyldy dáriptegen qalamgerler marapattalady

9 maýsymda «Aýyl» Halyqtyq-demokratııalyq patrıottyq partııasynyń bastamasymen uıymdastyrylǵan qalamgerler arasyndaǵy dástúrli «Aýylym-altyn tuǵyrym» ádebı-onlaın konkýrsynyń jeńimpazdaryn marapattaý saltanaty jáne «Altyn Tuǵyr - 2020» úsh tomdyq ádebı jınaǵynyń tusaýkeseri ótedi.

Ádebıet • 03 Maýsym, 2020

Myń qyrly Manarbek

«Aıanbaımyn halqymnan, Aıny­maımyn qalpymnan, Sheginbeımin kún saıyn, Júz myń vagon tartýdan» dep relstiń sart-surt daýysymen as­tasa, alyp dalany basyna kóshirip bara jatqan «Parovoz» Manekeńniń óz aýyly Aqtoǵaıǵa barmapty. Mine, para­doks.

Ádebıet • 03 Maýsym, 2020

«Myna meni bir kúni eske túsirip...»

«Myna meni bir kúni eske túsirip, Jylaısyńdar, taǵdyrymdy túsinip. Bul fánıden shyndyq izdep júrgende, Alyp ketti qanatyna qus ilip!». 1995 jyl. Osy óleńdi jazyp jatqanda aqyn nebári 36-aq jasta edi. Mazasyz maýsym sol jyly sarań keıip tanytyp alǵan bolatyn. Dúnıe qýań tartyp, erte sarǵaıǵan ańyzdy atyrap aqyn janyna saıa bolardaı emes. Kóshpeli jurt kóktiń erte solǵanyn jaqsy yrymǵa balamaıdy. Jaqsylyqqa kórinse dep edi.  «Saryjaılaý» kúıine terbelgen saǵym qyr da sanany sarsańǵa salyp bitken. Ádepki «Saryjaılaýǵa» uqsamaıdy. Qaıǵyly, qamyryqty, tereń... Qaıran Táttekeń (Táttimbet) osy beldi, osy kúıdi keshpedi deımisiń... Máńgilik saparǵa attanyp ketken aqynnyń jazý ústelinde perishteniń qanatynan sýsyp túsken qaýyrsyndardaı jaırap jatqan qaǵazdar qattalyp ta úlgermedi... Dúnıe tym-tyrys. Eshteńe bolmaǵandaı. Eshkimin joǵaltpaǵandaı.  

Ádebıet • 02 Maýsym, 2020

Úńgir (úshtaǵan)

Platon úńgiri Keıde samaladaı jar­qyraǵan sansyz juldyzdarǵa tańdana qarap qalamyz. Alǵash ret aspanǵa qa­ra­­ǵandaı. Osyn­sha sulý­lyqty tuń­­­­­ǵysh kór­gen­deı. Keı­de sý betinde jylt-jylt etip oınaǵan sáý­le­ler­­ge tamsana kóz salamyz. Jel besiginde terbelip, qul­pyra oınaǵan qyzyl gúl­derdiń kózdiń jaýyn alǵan ásemdigine, aq kóbelekterdiń merekesine meıiriń qanbaı qarap turasyń. Buryn osynyń bárin nege kórmegenmin, jaryq dúnıeniń sonsha ǵalamatyn qalaı sezinbegenmin degendeı bolasyń. Ár kórgen saıyn alǵash kórgendeı ińkár bolý, yntyǵý qandaı ǵajap! Osynyń bári – jańa ári kóne dúnıe. Ár qaraǵan saıyn jańalyǵyn kóremiz be, eskiligin ǵana ań­ǵaramyz ba?

Ádebıet • 02 Maýsym, 2020

«Oqyǵan azamattyń» derti...

Qazaq oqyrmany Áýezovtiń atyn estigende eń aldymen «Abaı joly» romanyn eske alady. Uly aqyn men dańqty jazýshynyń esimderi bir ǵasyrdyń bederinde bite qaınasyp úlgerdi. «Abaı jolyn» eshqashan oqymaǵan, oqy­maıtyn oqyrman da Abaı ómiriniń ár kezeńin Áýezovke «súıenip» aıtyp bere alatyn jaǵdaıǵa kelsek, bul qos alyptyń halyq jadynda áli talaı ǵasyrlar boıy birge saqtalatynynyń kepili. Biraq óz basyma qazaqtyń klassık jazýshysynyń «Abaı jolyna» deıin jazǵan shyǵarmalary jaqyn. Jıyrmanyń o jaq, bu jaǵynda ne oı baqqyzǵan otyzyn­da jazǵan áńgime, povesterin sonshalyqty tushynyp oqımyn. Onyń ishinde «Qaraly sulý» men «Qorǵansyzdyń kúni», «Kókserek» pen «Qarash-Qarash oqıǵasy» qatarly máńgilik ólmeıtin shy­ǵar­malarynyń jóni bólek. Qara­ly sulýdyń qumarlyq bılegen jany men Ǵazızanyń tap­tal­ǵan ary, Qurmashtyń ja­zyq­syz ólimi men Baqtyǵuldyń qaıt­paǵan kegi ádebıet deıtin sıqyr­ly álemge emes, ómir atty tyl­symnyń naq ózine jeteleıdi. Jazý­shy ózi ómir súrgen dáýirdiń shyn­dyǵyn, adamdardyń bolmysyn, minez-qulyqtary men ádetterin, turmysyn has sýretkerge tán realıstik ádispen jasaǵan. Ol bergi dáýirdiń danyshpandary sııaqty «sıtatalardy sapyryp» otyrmaıdy. О́z dáýirine óz kózimen qaraıdy. Býyrqanǵan myń boıaýly tirshiliktiń ishinen ózine kerek boıaýlardy tańdap alyp sózben sýret salady. Sol úshin onyń keıipkerleri tiri sııaqty. Shynynda da «Kinámshil boıjetken» bir qalada jaldap al­ǵan páterinde áli de ómir súrip jat­qandaı. «Sónip-janýdaǵy» áıelin ózine teń kórmeı tastap ketken tákappar Syzdyq qalada jeńiltek bıkelermen oınap-kúlip ómir súrip júr me eken! Solardyń ishinde bizge keıipkerleri dáýirmen birge jasasa beretin sııaqty kórinetin bir áńgime – «Oqyǵan azamat».  

Ádebıet • 01 Maýsym, 2020

Áskerı qyzmetshilerdiń balalary arasynda «Abaı oqýlary» jyr saıysy ótti

Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúnine oraı Radıoelektronıka jáne baılanys áskerı-ınjenerlik ınstıtýty áskerı qyzmetshileriniń balalary arasynda «Abaı oqýlary» atty mánerlep oqý jyr saıysy ótti.

Sońǵy jańalyqtar

Eki qylmystyq top ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 17:45

Bıyl elimizde 4 vızıt-ortalyq ashylady

Rýhanııat • Búgin, 16:01

Qazaqstanda Ekologtar kúni atap ótildi

Aımaqtar • Búgin, 15:57

Onlaın sóılesýdiń mádenıeti

Qoǵam • Búgin, 15:55

Balalar úıindegi izgilik sharasy

Aımaqtar • Búgin, 15:47

Eltańba tarıhy talqylandy

Rýhanııat • Búgin, 14:54

Senat Tóraǵasy AQSh elshisimen kezdesti

Parlament • Búgin, 14:38

Ivan Dychko óz josparymen bólisti

Sport • Búgin, 13:26

Foto