Shyny kerek, anaý «Amangeldi» fılminen bastaý alyp búginge jetken qazaq kınosy nebir buralań joldardy bastan ótkerip keledi. Qanshama bıikti baǵyndyrdy, qanshama talantty tanytty. Dese de, júre túzelip kele jatqan osy kóshtiń sharýasy áli de shash etekten. Sonyń biri, qazaq kınosynyń tarıhy men teorııasy týraly qazaqsha jazylǵan eńbekterdiń azdyǵy edi. Bul kitap sol bir olqy tusqa qosylǵan qomaqty qazyna boldy.
Sharaǵa Astanadaǵy zııaly qaýym ókilderi men óner salasynyń maıtalmandary jáne jas óskin stýdentter qatysyp, mundaı eńbektiń asa qajettiligi jaıynda keńinen sóz qozǵady. «Kınonyń zertteýshileri, synshylary bolmaı, kıno basylym bolmaı onyń bıik belesti baǵyndyrýy qıyn sharýa. О́kinishke qaraı, biz bul jaǵynan áli jutańbyz. Bul sala ásirese, qazaqsha materıaldar jaǵynan kedeı. Al myna kitap maǵan qazaq kınosy tarıhynyń derekti reportajy sekildi áser etti», deıdi belgili kınorejısser Slambek Táýekel.
«Qazaq kınosy týraly jazyp júrgen mamandar bar ǵoı, biraq qazaqsha oılap, qazaqsha jazyp, onyń problemalaryn qazaqtildi ortada kóterip júrgen kásibı mamandarymyz azshylyq ekeni aıtpasaq ta túsinikti. Názıra solardyń biri. Bul endi kınosúıer qaýym men izdenýshi stýdentterge taptyrmaıtyn qural boldy», dedi belgili rejısser Talǵat Temenov.
О́z kezeginde Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti «Teatr, kıno jáne TD» fakýltetiniń dekany, rejısser Sáýlebek Asylhan avtorǵa shákirt tárbıeleýmen qatar, ýnıversıtettiń túrli is-qaǵazdaryna aralasa júrip osynshama eńbek tyndyrǵanyna rızashylyǵyn jetkize otyryp, stýdentterdi eńbeksúıgishtikke shaqyrdy.
Shyndyǵynda, sońǵy 25 jylda qazaq tilinde shyqqan kitaptar tym az eken. «Qazaq kınosynyń tarıhy» atty oqýlyqtan ózge Májıt Begalın, Sháken Aımanov týraly estelikter jınaǵy, Satybaldy Narymbetovtiń jaqynda jaryq kórgen «Kózimniń qarasy» syndy sanaýly kitaptardy ǵana esimizge túsire aldyq. Al Názıra Rahmanqyzynyń eńbekteri sol sanaýlylar sapynda. Ol Qazaqstan derekti kınosynyń negizin qalaýshylardyń biri, kınorejısser Oraz Ábishevtiń shyǵarmashylyǵy týraly «Kınorejısser Oraz Ábishev», «Oraz Ábishev» atty kitaptardyń, «Qazaq kınosynyń tarıhy» oqýlyǵyndaǵy «Qazaq derekti kınosy» bóliminiń, «Istorııa ıskýsstv Kazahstana» atty eki tomdyq kitaptaǵy «Qazaq kınosynyń tarıhy» bóliminiń avtory. Kıno óneri týraly 100-ge jýyq maqalalar, resenzııalar, suhbattar men zertteýlerdiń avtory.
Bul kitap avtordyń jeke qarajatymen jaryq kórip otyr.
Ularbek NURǴALYMULY,
«Egemen Qazaqstan»
