Dáýir týdyrǵan daryn

Halyq qaharmany, KSRO halyq ártisi Ázirbaıjan Mámbetovke eskertkish taqta ornatyldy « ...Akademııalyq teatr ujy­mynda, onyń tynys-tirshiligi­men jete tanys qaýym arasynda «Mámbetov komandasy» deıtin uǵym bar. Qazirgi sheneýnikter sııaq­ty Ázekeń eshkimdi de syrt­tan ertip kelgen joq, óz «ko­man­dasyndaǵy» adamdardy osy jerden tapty. Qarashańyraqtyń qabyrǵasyn qalasqan aǵa urpaq­tyń ókilderimen de, teatrdyń esigin jańa ashqandarmen de til ta­bysyp, óziniń jańashyl ıdeıa­la­ryn júzege asyratyn qaýym­nyń basyn biriktirdi. Bizdiń zamandas­tarymyz Núketaı, Farıda, Asan­áli… men degendeı, sol «Mám­betov komandasynda» bol­dyq, dep estelik jazǵan edi Áze­keń ómirden ótkende Qazaq­stan­nyń halyq ártisi Sábıt Orazbaev. Iá, qazaq sahna ónerin álem­dik deńgeıge kóterip, keńestik dáýirde-aq óziniń darynymen el mártebesin aspandatqan, sahna­lyq sheshimderiniń tereńdigimen jańashyl rejısser atanǵan óner tarlandarynyń biri – Ázirbaıjan Mádıuly Mámbetovti eshqaı­sy­myz umyta almaımyz. Tyrna­qal­dy rejısserlik eńbek jolyn 1957 jyly Sh.Husaıynov­tyń «Er­tis jaǵa­synda» atty pesasyn qoıýmen bas­taǵan daryn ıesiniń odan keıin Q.Muhamed­janovtyń «Bóltirik bórik as­tyn­da», M.Áýezovtiń «Aıman-Sholpan», Q.Baıseıitov pen Q.Shań­ǵyt­baevtyń «Beý, qyzdar-aı» sekildi kóptegen pesalaryn qoıý arqyly komedııa janrynda da qarym-qabiletin ushtaı túskenin aıtpaı ketý múmkin emes. Sodan soń ..., ıá, sodan soń ... Ony: « ...Qa­rymdy rejısser qanatyn keńge jaıdy. Osy zamanǵy Sh.Aıtmatov, T.Ahtanov, Q.Muhamed­janov, O.B­ó­keev, Q.Ysqaqov, Á.Tarazı dra­ma­týrgııasyndaǵy shyr­qyraǵan shyn­dyq bar daýyspen asqaq aıtyla bas­tady. Shekspırdiń «Gam­leti», «Ko­­rıolasy», «Romeo men Djýl­et­­­tasy», Chehovtyń «Vanıa aǵaıy», Maks Frıshtiń «Don Jýan­nyń dý­many», Aıtmatovtyń «Bo­ran­­dy beketi» jan áleminiń túpkir-túpkirine boılaǵan áleý­mettik ót­kir­ligimen, azamattyq daýsy­nyń tereńdigimen, shyǵar­ma­­shy­lyq dıapazonynyń shal­qar mu­hıttaı shal­qyp, sezim dúnıe­sine jol tart­qan sergektigimen qapy­syz tanyldy», dep Ábish Kekilbaev aıtqandaı, rejıssýrada áli de Ázaǵany izdep júrgender jetkilikti. Sondyq­tan sońǵy demi shyqqansha teatr­dy oılap, teatrmen taǵdyrlas bol­ǵan óner tar­lanynyń esimin máń­gilik etýge baǵyttalǵan sharalar legi jalǵasyp, tolastamasa kerek. Keshe Almatydaǵy Abylaı han dańǵyly men Qarasaı batyr kóshesiniń qıylysyndaǵy Ázir­baıjan Mámbetov turǵan úıde memorıaldyq taqta ornatyldy. Jumanyń jańbyrly kúninde aı­tý­ly rejısserdi ulyqtaýǵa ar­nal­ǵan sharaǵa «Mámbetovtiń shek­peninen shyqqan deıtin» shá­kirt­teri, kóz kórgen zamandas­ta­ry, eli­mizdiń teatraldyq qaýym­dastyǵy qatysyp, estelikter aıtty. Aınash ESALI. Almaty. ________________ Sýretterdi túsirgen Bersinbek SÁRSENOV