Mártebeli tusaýkeserde aldymen sóz alǵan belgili ǵalym-qalamger, M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Ýálıhan Qalıjanov bul sharanyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan Elbasy – Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasymen tuspa-tus kelgenine basa nazar aýdardy. «Elbasynyń maqalasyndaǵy «Týǵan jerge týyńdy tik!» degen uǵym osyndaı sharalardan bastalady, – dedi qalamger-ǵalym. – Ulttyń kóshin bastaıtyn, ulttyń rýhyn bıikke kóteretin – kitap. Onyń ishinde óleń – qazaqpen etene týǵan qudiret. Qazaq óleńmen qýanyp, óleńmen birin-biri jubatqan. Zaman qansha jerden alǵa ozǵanmen óleńdi esh ýaqytta kompıýtermen terip jaza almaısyń... О́leń qadym zamannan beri tek qana qalammen jazylǵan, sondyqtan da, Manarbek, men saǵan halqyńdy qýantqan jyr joldaryń molaıa bersin dep qalam syılaımyn!»
Qarymdy qalamgerdiń aqyndar-
dyń janyna jaǵymdy, qulaǵyna jyly tıer osynaý tilegin ilip ala jónelgen árbir sheshen minberge shyǵyp turyp «Batyrlar men aqyndar eliniń» topyraǵynda týyp-ósken Súıinbaı men Jambyldyń tarıhı jyrlaryna toqtalmaı ótken joq. Halyqtyq jyrdyń qasıetinen nár alyp, jan seziminiń qyl pernesin qalamynyń ushymen dáldep úlgergen Manarbek Izbasarov búgingi tusaýy kesilgen úsh kitapqa deıin «Janymda meniń jalyn bar», «Kúı dombyra, saz ǵumyr», «Sáýlesin tógip, nur sezim», «Jaıymdy qalaı uǵarsyń» atty barlyǵy jeti kitabyn oqyrmanǵa usynǵany kıeli topyraqtyń qasıeti ekeni jaıly jáne atap ótildi. Ádebı-sazdy keshtiń kórkine aınalǵan talant ıesi týraly tereńnen tebirene sóz sóılegen qalamdastary segiz qyrly, bir syrly Manarbektiń proza janrynda da eleýli úlesi baryn eske saldy. 2006 jyly «Jazýshy» baspasynan «Qazirgi qazaq prozasy» serııasymen shyqqan «Tabıǵat hıkaıalary» atty áńgimeler jınaǵy sonyń aıqyn dáleli bolsa kerek-ti.
«Áýelde kópshilik jazý ónerin ońaı kóredi, qııametin bile bermeıdi», dep sóz bastaǵan «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redaktory, jazýshy Jumabaı Shashtaıuly bul sharany bir kezde aýdandyq «Ekpindi eńbek» gazetinde «polk balasyndaı» bolyp úlkendermen teńesip ter tóge qyzmet istegen Manarbektiń mehnatynyń búgingi jeńis toıy dep oı saralady.
Jýrnalıst, aqyn, jazýshy, baspager azamattyń rýhanı saladan óz úlesin ala júrip, búgingi tańda bıznes bıigine kóterilýi de kóp jaıttan habardar etse kerek. «Rýhanı jańǵyrý jolynda babalarymyzdan mıras bolyp qalǵan, qanymyzǵa sińgen búgingi tamyrymyzda búlkildep jatqan izgi qasıetterdi qaıta túletýde» qalamger Manarbek Izbasarovtyń sińirgen eńbegi óte zor. Tek qana tarıhı-tanymdyq máni bar 20 kitap shyǵarǵan eken. Tarıhtyń qoınaýynan syr tartqan Suranshy-Saýryq, Medetbek batyrlar, Qudaıberdi bı, Baıteli baba, taǵy basqa da tarıhı shyǵarmalar bolashaq urpaq úshin ózińniń ulttyq jáne jeke baılyǵyńdy naqty bilýge baǵyt bereri anyq. «Árbir ólkeniń halqyna sýyqta pana bop, ystyqta saıa bolǵan, esimderi el esinde saqtalǵan birtýar perzentteri bar» demekshi, Manarbektiń «Aıtumar» baspasynan shyqqan halyq úshin boıtumardaı bolǵan tulǵalar qatary molaıa túsýde.
Jambyl aýdany ákiminiń orynbasary Dastan Shaınúsipov, zań ǵylymdarynyń doktory Aryqbaı Aǵybaev, arqaly aqyn Orysbaı Ábdildauly, aqyn-kompozıtor Joldashan Quramysov, qaýipsizdik qyzmetiniń general-leıtenanty Ádil Shaıahmetov, Qazaq ýnıversıtetiniń prorektory Ábdikerim Serikbaev, Qazaqstan Respýblıkasy sottar qaýymdastyǵy tóraǵasynyń orynbasary Serik Baıbatyrov, aqyn-jazýshylar Naǵashybek Qapalbekov pen Doqtyrhan Turlybek jáne basqalary Manarbektiń boıyndaǵy aqyndyq qasıetimen qosa, týǵan jerge, onyń tarıhy men mádenıetine, salt-dástúrine, babalar murasyna degen janashyrlyq qasıetin basa kórsetip, tilge tıek etip jatty. Aqynnyń qurmetine án aıtyldy, kúı tartyldy, jyr oqyldy.
Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, Mádenıet qaıratkeri aqyn Manarbek Izbasardyń ádebı-sazdy keshin dóńgeletip júrgizgen aqyn Baqyt Bedelhannyń tilimen aıtqanda, «aqynnyń oqyrmanyna usynyp otyrǵan «Saǵym», «Qońyr kúzim keldiń be?!», «Taǵylym» atty jınaqtary rýhanı jańǵyrý satysynda jańa qadam bolǵan zamanda kúnde paraqtalyp, kúnde oqylyp, ónegeli dúnıege aınalsyn», dep túıinder edik.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
Talǵat SÚIINBAI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy,
Jambyl aýdany
Sýretti túsirgen
Nurmanbet QIZATULY
