Satırık, tatar ultynyń ókili Ǵumar Ahmetshınniń Qostanaı óńirine ǵana emes, elimizge aty málim. Qazaq satırasynyń qamshygeri Temirbek Qojakeevtiń «tepkisinen» shyqqan onyń «Kózi synyq teben», «Kózildiriktiń kesiri», «Qoldy bolǵan qoraz» jáne «Umytshaqtyq zobalańy» atty kitaptary oqyrman qolynda júr. Úndemeı júrip kúldirip, búlingendi sóz soıylymen túrtip túzetip júretin jazýshy jetpistiń jelkesine minse de áli shyǵarmashylyq tuǵyrdan taıǵan joq. Sońǵy jyldary satırık aǵamyzdyń lırıkalyq óleńderi baspasóz betinen jıi kórinetin boldy.
Oqyrmandarmen bolǵan kezdesýde avtor shyǵarmalarymen qatar, jalpy satıranyń búgingi qoǵamdaǵy orny týraly da másele kóterildi.
– Satıra janry qaı ýaqytta da qoǵamdaǵy jat qylyqtardy, damýǵa kesel bolyp otyrǵan jaılardy synap-mineıdi, olardy boldyrmaýǵa tyrysady. Qasqyrdy dalanyń sanıtary desek, satırany qoǵamnyń sanıtary deý kerek. Keńes Odaǵy jyldarynda bul janrdyń belsendiliginiń kúshti bolǵanyn da aıta ketkim keledi. Ol kezde gazet betindegi feletonǵa ilikken basshylar tikeleı jaýap berýshi edi. Al qazir qoǵam basqa, biraq satıra únsiz jatqan joq. Kúlki qarý ekenin áli kórsetip keledi, – dedi jazýshy Ǵumar Ahmetshın. Jazýshy shyǵarmashylyǵy týraly satırık Kúlásh Baıdaly, aqyn Aqylbek Shaıahmet, oqyrman Tólegen Sholanov pikirlerin aıtty.
Ǵumekeń – tatar men qazaqqa tel jazýshy. Soǵystan keıingi aýyr jyldary ákesi Ǵarıfolla Áýlıekól óńirindegi qazaq aýylyna kóship kelip, balalaryn qazaq mektebinde oqytty. Qyzyl saıasattyń qyraǵy keziniń ózinde ákesi de, Qazanda dinı medreseden bilim alǵan anasy da aýyldy ımandylyqqa uıytty. Al qazaq tiliniń káýsarymen sýsyndaǵan Ǵumar bala jasynan sóz ónerimen «aýyrdy». Qazir qazaq ádebıetindegi satıra janrynyń kórnekti ókiline aınaldy. Jazýshy bul baqytynyń qazaq dalasynyń kıesinen ekenin árdaıym aıtyp otyrady.
Názıra JÁRIMBETOVA.
Qostanaı.