Ýnıversıtet tájirıbesi

Ony respýblıka bilim berý jáne mádenıet júıesi  kóleminde úlgi etken jón Elimizde bilimimen, ına­battylyǵymen, óne­ri­men, biligimen kózge túsip, jetistikterge jetip júrgen jas stýdent arýlarymyz barshylyq. Biraq olar óz orta­la­rynda ǵana belgili bolyp júr. Osyndaı arýlarǵa óz ónerin halyq ara­syn­da kórsetýge múmkindik tý­ǵyzý maqsatynda L.N.Gý­mılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti «Qyz Jibek» baıqaýyn ekinshi ret ótkizip, dás­túrge aınaldyryp otyr. Maqsaty – jas urpaqty patrıottyq baǵytta tár­bıeleý, qyzdarymyzdyń ulttyq salt-dástúr, ádet-­ǵuryp týraly túsinigin baıytý, el mádenıetin jań­ǵyrtýǵa shaqyrý. Uly babamyz Ábý-Na­syr Ál-Farabı: «Adam­ǵa eń birinshi bilim emes, tárbıe berilýi kerek. Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy» degen. Sondyqtan tárbıe jumysynyń negizi ult­tyq tárbıe bolýǵa tıis. Meniń bilýimshe, Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde osy baǵytta birneshe júıeli shara uıymdas­ty­rylyp keledi. Mysaly, sońǵy kezdegi «Qyz Jibek», «Naýryz – jyl basy», «Er Jigit», «Ar­daqty ana», t.b. sııaqty sharalar ulttyq, eldik bolmysty nasıhattaıdy. Bul rette búgingi táýel­siz memleketimizge KVN, «Mıss» sekildi kóbine saıqymazaq, ásireqyzyl, jyltyraq mazmunǵa ıe sharalardan góri, ata dás­túrdi qazirgi patrıotızmge jalǵaǵan sharalar ma­ńyzdy bolyp tabylady. Osy oraıda, durys ba­ǵytty ustanyp, tárbıe máselesine kóńil bólgen EUÝ ujymynyń eńbegi eleýli dep esepteımin. Myna kúrdeli zamanda halyq kóshine jaýapty bolýdan, ult isterine tikeleı atsalysýdan artyq qandaı mártebe bar? Elbasymyz N.Á.Na­zar­baevtyń: «Daýǵa salsa, almastaı qıǵan, se­zim­­ge salsa, qyrandaı qal­qyǵan, oıǵa salsa, qorǵasyndaı balqyǵan, ómirdiń kez kelgen ora­ı­yn­da ári qarý, ári qalqan bolǵan, ári baıyrǵy, ári máńgi jas, otty da oınaqy ana tilinen artyq qazaq úshin bul dúnıede qymbat ne bar eken?!» degen qa­nat­ty sóziniń qýatyn osy baıqaýda sezgendeı bol­dym desem, artyq aıt­qan­dyq emes. Jalpy, ótken is-sha­ranyń uıymdastyrý deń­geıi, máni óte joǵary. Qa­zirgi qoǵamda jastar ara­synda patrıotızm, ulttyq rýhty qalyptastyrý sııaq­ty salada bul keshtiń alar orny zor dep esepteımin. Osy baǵyttaǵy baıqaýlar men keshterdi jıi ótkizip otyrsaq, tárbıe salasyn­daǵy jumysymyzdyń oń nátıjesin kóremiz dep oılaımyn. Halqymyzdyń salt-dás­túrleri men ádet-ǵu­ryptary kóp ekeni elimizge málim, atap aıtsaq: Toı maly, Dámetý, Qalyń mal, Quıryq-baýyr, Syńsý, Úı kórsetý, Qyz uzatý, Sáý­kele kıgizý, Otaý kóterý, Esik ashar, Jasaý, Betashar, Qyz kóshi, Jar-jar, Kelin túsirý, Súıinshi, Sá­lemdeme, Shashý, Shildehana, Besik jyry, Tusaý kesý, Súndet toı – osy­lardyń bárin aýyz tol­ty­ra aıta berýge bolady. Ár saltymyzdyń nemese dás­túrimizdiń bir ǵana ataýy­nyń ózinde myńdaǵan ónege jatyr. Osynyń bári elimizdiń jastaryn salt-dástúrge, ádet-ǵurypqa jáne mádenıettilikke úı­retetini sózsiz. Oljas Súleımenov aıtqandaı, «Mádenıet degenimiz – kisiler arasynda adam bolý óneri». Sondyqtan da L.N.Gý­mılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń osy tájirıbesi respýblıka bilim jáne mádenıet júıesi kóleminde úlgi etilip, «Qyz Jibek», «Er Jigit», «Ardaqty ana» sııaq­ty patrıottyq jáne ult­tyq tárbıe sharalary bar­lyq joǵary oqý oryn­darynda uıymdastyrylsa qandaı ǵanıbet! Buǵan Úkimet pen tıisti mınıstrlik tarapynan qarajat qarastyrylyp, arnaıy baǵ­darlama usynylsa, tip­ti, nur ústine nur bolar edi. Irak ELEKEEV, Májilis depýtaty.