Erseıit eki jasqa tolǵanda ǵana aýrýy bilingen. Basqalardyń mundaı balalary tompańdap, kúnnen kúnge salmaq qosyp, ata-anasynyń kóz qýanyshy bolyp júrse, Erseıit et ala almaı qoıǵan. Keı-keıde áke-sheshesiniń úreıin ushyryp kógerip talyp qalady. Qaǵazdaı appaq. Mamyqtaı jeńil. Sóıtse, júreginiń aqaýy bar eken. Alǵashqyda ata-anasy shet elde, ıaǵnı Izraılde emdetý máselesin oılastyrypty. Surastyryp kórse, ortasha operasııa 50-70 myń dollar shamasynda eken. Ondaı qarjy jas otbasyda qaıdan bolsyn. Almatyny jaǵalaıdy. Júregi aýyratyn tek bulardyń ǵana balasy emes bolyp shyqty. Kezekke turasyz deıdi. Onysy eń jaqyn bolǵanda 2013 jyly, bolmasa 2014 jyly keledi.
Bastary salbyrap Shymkentke qaıtqan. Jeti jasqa kelgen Erseıittiń dalaǵa shyqqysy keledi. Balalarmen fýtbol oınaǵysy keledi. Sál júgirse alqynyp, júregi aýzyna tyǵylyp, qaljyrap qalady. “Áje” dep anasynyń sheshesin qushaqtap jylaǵanda keıýananyń janary jasqa malshynatyn. “Qulynym-aı, qashan sen qataryńa qosylyp, shaýyp keter ekensiń” deıtin ájesi kúbirleı kúıinip.
Erseıit rasynda jazylyp ketti. Qap-qap dollardy qajet etetin Izraılǵa barǵan joq.
“Kezek kút” degen Almatyǵa da joly túspegen. Jeti jyl mazalaǵan derttiń daýasyn Shymkenttiń dárigerleri-aq tapty. Júrek qan-tamyryndaǵy tesikti operasııa jolymen bitedi.
Balalar kardıohırýrgııalyq bólimshesiniń ashylýyna barǵanymyzda Erseıit shyqqaly jatyr eken. Ájesi kúndeı jaınaıdy. Aýzyn ashsa aıtar sózi rahmet. Dárigerlerdiń qyzmetinde min joq. Erseıit baıaǵydaı emes, jeńil demalady. Kóńildi.
“Eshkimge bir tıyn tólemedik. Tipti sanatorııada jatqandaımyz. Osyndaı jaǵdaıdy týdyrǵan memleketimizdiń basshylaryna, Prezıdentimizge rahmet” deıdi Zaǵıra Pirimqulqyzy. Sol kúni kóp palatalardy araladyq. Júrekke operasııa jasalǵan balalardyń kishkentaıy 2,5 jasta eken. Júrek aýrýy túrlishe ǵoı. Sonyń kóp taraǵan túri –tamyr jaryǵy. Atqaqtap turǵan qan tesikten syrtqa aǵady da balanyń tynysy tarylyp, áljýaz qalypqa túsedi.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń bastyǵy, qurǵaq sózden naqty isti jaqsy kóretin, sondyqtan da qyzmettesterine, syrtqy jurtqa sýyq kórinetin Jumaǵalı Ismaılov jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berdi.
Eń qıyny úsh jyl buryn osyndaı derti bar balalardyń jetpis paıyzy ajal quryǵyna ilinip kelipti. Ońtústikke kelgen saparynda Elbasy jaqyn jyldarda túzeýge tıis tórt máseleni qoıǵanda júrek-qan tamyrlary aýrýlary men bala ólimin azaıtýdy tapsyrǵan. Memleketten aıtýly kómek bolatyndyǵyn eskertken.
Elbasy eń úlken baılyǵy halqy bolyp tabylatyn Ońtústiktiń medısınasyna qyrýar qarjy bólgizdi. TMD-da balamasy joq ortalyqtar boı kóterdi. Sheteldegi eń ozyq tehnologııalar alyndy. Oǵan oblys dárigerleriniń sheberligi úndesti.
Búgingi tańda ortalyqtyń kardıohırýrgııalyq bólimshesi zamanaýı joǵary tehnologııalyq quraldarmen jaraqtandyrylǵan. 2 angıograf jumys isteıdi. Operasııalyq blok lamınarlyq aǵyn júıesimen jáne «Taza bólmeler kesheni» júıesimen qamtamasyz etilgen. Alys jáne jaqyn shet elderdiń jetekshi kardıohırýrgııalyq ortalyqtarynan mamandar tartylyp master-klastar uıymdastyryldy.
Kardıohırýrgııa bólimshesi jumys istegen ýaqyttan beri ashyq júrekke 511 operasııa jasaldy. Onyń ishinde 395-i aorto-koronarlyq shýnttaý operasııasy, 79 eresek adamǵa júrektiń týa bitken jáne júre paıda bolǵan kemistigin túzetý operasııalary jasaldy.
Statıstıkalyq málimetter boıynsha, Ońtústik Qazaqstan oblysynda 2010 jyly 2009 jylmen salystyrǵanda, aýrýshańdyq 19,1%-ǵa, júrek-qan tamyry aýrýlarynan bolatyn ólim-jitim 20,8%-ǵa, onyń ishinde júrektiń ıshemııalyq aýrýlarynan bolatyn ólim-jitim 38,9%-ǵa tómendedi.
Búgingi tańda oblysta damýdyń týa bitken, onyń ishinde balalardaǵy júrektiń týa bitken kemistigin emdeý ózekti másele bolyp otyr. 2011 jylǵy 1 qańtarǵa deıingi jaǵdaı boıynsha «Júrektiń týa bitken kemistigi» dıagnozymen 15 jasqa deıingi 2802 bala dıspanserlik esepte turady. Onyń ishinde 1 jasqa deıingi balalar – 415.
Shymkent qalasyndaǵy oblystyq kardıologııa ortalyǵynyń bazasynda 2010 jyly oblysta alǵash ret Polshadan kelgen mamandardyń qatysýymen 25 balaǵa júrektiń týa bitken kemistigin túzetý operasııalary jasaldy.
2011 jyly oblys deńgeıinde balalarǵa ashyq júrekke 100 operasııa jáne 100-150 endovaskýlıarlyq hırýrgııalyq shara qoldanyldy.
Balalar kardıohırýrgııasyn damytý úshin oblys ákimdigi balalar kardıohırýrgııalyq bólimshesin jabdyqtaýǵa 130224,0 myń teńge, sondaı-aq balalar kardıohırýrgııalyq jáne reanımasııalyq tósek-oryndarǵa qyzmet kórsetý úshin qosymsha shtattardy ustaýǵa qarajat bóldi.
Oblysta balalar jáne jańa týǵan balalar hırýrgııasyn, onyń ishinde asqazan-ishek joldarynyń hırýrgııasyn, neırohırýrgııany, kardıohırýrgııany damytý boıynsha keshendi sharalar qabyldanyp jatyr. Bul balalar ólimi men múgedektigin odan ári tómendetýge múmkindik beredi.
Astana men Almatyǵa jaltaqtamaı, óz betimen jol izdegen Jumaǵalı Qazybaıuly oblys ákimi Asqar Myrzahmetovpen keńese otyryp, keshendi baǵdarlamalar túzdi. Aımaqtardyń da kóp jaǵdaıda kóshbasshy bolatyndaı jaǵdaıy barlyǵyn uqtyrdy. Medısına salasynan halyqaralyq standarttarǵa ótip ketken memlekettermen iskerlik baılanysqa túsip, ataqty dárigerlerdi tartty. Solardyń tájirıbesi, oqytýy negizinde óz kadrlarynyń biliktiligin kóterdi. Balalar kardıohırýrgııasynda alǵashqy 25 operasııa Polsha dárigerleriniń kómegimen jasalsa, sońǵy 17 operasııany oblystyń óz kardıohırýrgtary jasaǵan.
Jas mamandar jetildi. Jańa býyn qalyptasty. Júregi aýyratyn jurt alysqa shapqylamaıtyn boldy. Shet elde qyrýar qarjyǵa jasalatyn ota óz jerinde, úıiniń irgesinde tegin jasalyp jatyr.
Keshegi dertti jannyń, búgin aýrýynan qulan-taza aıyqqan aǵaıynnyń júzinen osyny uqtyq.
Baqtııar TAIJAN.
Shymkent.
