At synaǵy sátti ótti

Mańǵystaý maldy óńir. Sonyń ishinde elimizge belgili Adaı jyl­qy­synyń alys jolǵa tózimdiligi, kúı talǵamaı ósip ónetindigi jó­nin­de áńgime de kóp, kóz kórgenderdiń dáleli de mol. Degenmen, osynaý erek­she qasıetter esh jerde resmı jazylyp, kórsetilmepti. Mine, soǵan oraı Túpqaraǵan aýdanyna qarasty Aqbastaý jerinde Adaı jylqysynyń tolyq­qan­dy ta­nylýynyń alǵashqy qada­my retinde «Mańǵystaý ob­lysy ákiminiń kýbo­gy» úshin alys qashyqtyqqa at syna­ǵy uıym­dastyryldy. Sy­naqty Qa­zaqstan Respýblıkasynyń At sporty qaýym­dastyǵy uıymdas­tyryp, onyń talapqa saı ótýin ha­lyq­aralyq sýdıalar, dárigerler, ǵa­lym­dar men ataq­ty malbegiler baqylap, baǵalady. Shyndyǵynda, bul at báıgesi emes, Adaı jylqysynyń shydam­dylyǵyn, tózimdiligin, ıaǵnı tuqym­dyq sapasyn anyqtaı túsý boldy. Synaqqa 36 at qatysty. Olar 90 shaqyrymdyq qashyqtyqty 30, 30, 20, 10 shaqyrymnan tórt bólip ótti. Árbir bólikten soń mal dárigerleri, veterınarlyq komıssııadan qural­ǵan sarapshylar árbir attyń qan qysymyn, júrek soǵysyn, taǵy da basqa qajet tustaryn tekserip, 40 mınýttyq úzilis berip otyrdy. Sy­naq nátıjesinde 11 at jarystan shy­­ǵyp qalsa,  jalpy, tórt aına­lym bo­ıynsha ortasha jyldamdyq saǵatyna 18,7 kılometrdi qurady. Bul – úlken jyldamdyq dep baǵalanýda. Osy sala mamandarynyń aı­týynsha, bul synaq osy jyly Al­matyda ótetin Qazaqstan halqynyń spartakıadasyna daıyndyq ta ispetti. Oǵan Mańǵystaýdan 5 júırik at barady dep josparlanýda. Sondaǵy 80 shaqyrymdyq saıysta Adaı jyl­qy­larynyń bas júl­deler alýǵa múm­kindigi bar dep boljaýǵa bolatyndaı. Qoryta aıtsaq, Mańǵystaýda ata-babamyzdyń qanaty bolǵan qa­sıetti tulparlarymyzdyń  asyl tu­qymdaryn ómirge qaıta ákelýge degen qulshynys sońǵy jyldary ǵana paıda boldy. Osy sharýamen túbegeıli aınalysatyn Senek jáne Qaraǵan túbek sharýashylyqtary asyl tuqymdy jylqy zaýyty retinde jumys jasaıdy. Ondaǵy jylqylar ǵylymı baqylaýǵa aly­nyp, elektrondy túrde qujattan­dy­ry­lý arqyly baǵyp, kútilip otyr. Aımaqta alǵash ret ótken at sy­naǵy qazaqtyń qus qanatty jyl­qylarynyń bir tekti tuqymy retindegi Adaı jylqylarynyń erek­she qa­sıetterin taǵy da bir dáleldep kór­setýimen este qalǵan ıgi shara boldy. Jolaman BOShALAQ. Mańǵystaý oblysy, Túpqaraǵan aýdany.