Ýaqyt talabynan shyǵýǵa talpynys mol

Úkimet basshysynyń ob­lys­qa sapary aıasynda Zatobol ken­tindegi «Altyn dán» aýyl­dyq mádenıet úıinde óńir jurt­shy­ly­ǵymen ótken kezdesýde tur­ǵyn úı men ıpotekanyń qolje­timdiligi, jańa aýdandarda ınfra­qurylymnyń júrgizilýi máse­leleri jáne AО́K-ti damytý baǵ­darlamasy aıasynda aýylsharýa­shylyq kooperatıvterin qurǵan­da aýyldyqtar úshin týyn­daıtyn múmkindikter qaras­tyryldy. 
Elimizdiń úshinshi jańǵyrýy aıasyndaǵy mindetterdi sheshý úshin birinshi kezekte ózimizdiń oı­laý júıemizdi ózgertý qajet. Osy oraıda Baqytjan Saǵyntaev  Ybyraı Altynsarınniń «О́ner-bilim bar jurttar...» dep bas­ta­la­tyn óleńiniń ózek­tiligin atap ótti. Qazaq halqynyń bir­týar uly, aǵartýshy pedagog óz óleń­der­inde halyq úshin bilimniń, eńbek­súı­gish­tiktiń, sana-sezim men dúnıe­tanymyn damytýdyń paıdasy týraly talmaı aıtqan. Memleket basshy­synyń baǵdarlamalyq maqala­synda qoǵamdyq sana jańǵyrtý qaǵıdalaryn ǵana emes, sondaı-aq dástúrdi joǵaltpaı zaman ta­labyna saı naqty jobalardy ázirleýdi talap etetindigi atap ótilgen. Bul baǵyttaǵy jumys sondaı-aq Prezıdent N.Nazarbaev­tyń «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geogra­fııasy» jobasyn júzege asy­rýdan bas­talady. Qos­tanaı oblysy jalpyulttyq mańy­zy bar kıeli jáne rýhanı sım­voldarǵa asa baı. Olardyń qatarynda Úshtoǵaı eskertki­shi, VII-IX ǵasyrlardaǵy Eki­diń dinı ǵımaraty, Lısakov arheo­lo­gııalyq kesheni, tańdaýly Besta­maq jáne taǵy basqalary bar.

Kezdesýde Eńbek jáne halyq­ty áleýmettik qorǵaý mınıstri Ta­mara Dúısenova, Bilim já­ne ǵy­lym mınıstri Erlan Saǵa­dıev, Densaýlyq saqtaý mınıs­tri Eljan Birtanov, Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary Qaırat Aıtýǵanov salalarda atqarylyp jatqan ju­­mys­tar men ózekti má­seleler tý­ra­ly habardar etti. Aımaqta qol­ǵa alynyp jatqan sharalar týra­ly Qostanaı obly­synyń ákimi Arhımed Muham­betov baıandady.

Úkimet jumysyndaǵy bas­ty nazardyń biri AО́K-ti damy­týǵa aýdarylady. Qostanaı ob­ly­synyń turǵyndary úshin mu­nyń mán-mańyzy zor, sebebi ın­dýstrııalyq sektormen qa­tar agrarlyq sektor da aımaq eko­no­mıkasynyń basym bóli­­gin qamtydy. Qoıylǵan mindet­ter­diń tıimdi sheshimine qosta­naı­lyq­tardyń ǵana emes, jal­py qazaqstandyqtardyń ómir sapasynyń deńgeıi de baılanysty. Osyǵan oraı, otandyq ónim­niń sapasy men básekege qabilet­tiligin, sondaı-aq aýyl sharýa­shylyǵy maqsatyndaǵy jer­lerdiń paıdalanylý tıimdi­ligin arttyrý qajet. 

Kezdesýde jurtshylyq ókil­deri ózderin tolǵantqan máse­leler jóninde oılaryn ortaǵa saldy jáne suraqtar qoıdy. Qa­zaqstannyń Eńbek Eri Saıran Buqanov aýyl sharýashylyǵynda kóptegen jumystardyń atqary­lyp otyrǵanyn tilge tıek ete kele, aýyldy saqtaý jáne jerdiń qunaryn arttyrý máselesin kóterdi. Oblystyq QHA ǵylymı-saraptamalyq keńesiniń múshesi V.Vıshnıchenko qoǵamdyq sanany jańǵyrtý taqyrybyn qozǵady. A.Baıtursynov atyndaǵy QMÝ Jastar bastamasyn damytý ortalyǵynyń basshysy B. Qalıev jańa jahandyq shynaıylyq jaǵdaıynda tilderdi meńgerýdiń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy. «SSKО́B» AQ dırektorynyń orynbasary R.Ismuhambetov ju­mys istep turǵan óndiriske In­dýstrııa 4.0 elementterin endirý týraly suraq qoıdy.

Baqytjan Saǵyntaev osy sa­­par­ynda Qostanaı avtokólik kol­­led­jindegi bilim berý ju­my­­­symen tanysyp, jastarmen kez­desti. Kezdesý aıasyn­da «Bala­lar men jastar uıym­dary qaýym­dastyǵy» tóraıy­my Tatıana Anto­nınova «Qazaq­stan­nyń Úshinshi jań­ǵyrýy: jahan­dyq báse­kege qabi­lettilik» atty El­basy Joldaýy boıynsha aqpa­rattyq-túsindirý jumystary týraly aıtty. «Jas Atameken» jas kásipkerler klýbynyń jetekshisi Zarına Kókjanova kásipkerlikti damytý jóninde memleket jasap otyrǵan múmkindikterdi jastarǵa túsindirý, aqparattandyrý ju­mys­taryn jastardyń ózderi qolǵa alǵanyn tilge tıek etti. Ol qur­ǵan «Jas Atameken» jas kásip­kerler klýbynan bızneske tal­pynǵan jastar barlyq kerek­ti aqparatty taba alady. Bıyl EKSPO-2017 kórmesine Qos­ta­naıda daıyndalǵan júzden asa volonter baratyn bolady.

Munan keıin Premer-Mı­nıstr «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha oblysta atqarylyp jatqan jumystarmen tanys­ty. Bıyl Qostanaı oblysynda «Nurly jer» baǵdarlamasy bo­ıynsha 210 myń sharshy metr turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý josparlanǵan. Jalpy, oblys­ta baǵdarlama boıynsha bes jyl­dyń ishinde 1 mln 150 myń sharshy metr turǵyn úı salynatyn bolady.

Baqytjan Saǵyntaev saparynda Qostanaıdaǵy «Atameken» kásipkerler palatasy aımaqtyq keńesiniń múshelerimen kezdesý ótkizdi. Ol bıznes ókilderiniń naza­ryn el ekonomıkasynyń Úshin­shi jańǵyrýy aıasynda paıda bolǵan ósý múmkindik­terine aýdardy. B.Saǵyntaev ká­sip­kerlerdi bıznes-ortany jaqsartý men qaıta retteý, ekonomıkanyń jańa salalaryndaǵy, jańa ın­dýs­trııalardaǵy, qyzmet kórse­tý, týrızm men «qa­rapaıym zattar ekono­mı­kasyn­daǵy» jappaı kásipkerlikti jedel damytý salasyndaǵy bir­les­ken jumystarǵa belsendirek qaty­sýǵa shaqyrdy. Memleket bas­shy­synyń Joldaýynda ekono­mı­kany sıfrlandyrý men tórtin­shi ónerkásiptik revo­lıýsııa­ǵa erekshe kóńil bólingenin atap ótti. Osyǵan oraı Úkimet zań­na­malyq ózgerister men stan­­dart­taý, sıfr­landyrý, memle­­ket­tik qoldaý quraldary qam­tyl­ǵan atalǵan baǵytta damý­dyń júıe­lik sharalaryn ázir­leýde. Mem­lekettik satyp alýlar sala­synda Memleket basshy­sy­nyń tapsyrmasy boıynsha mem­lekettik satyp alýlardy or­ta­lyq­tandyrylǵan qyzmet qaǵı­dasy boıynsha júzege asyrý máseleleri pysyqtalýda. Otan­­dyq kásiporyndarǵa qoldaý kór­setý maqsatymen Qarjy mınıstr­­ligi otandyq jıhaz jáne jeńil óner­­kásip ónimderin satyp alý máse­lesin retke keltirgen. Bıyl kva­zı­memlekettik sektor, tabı­ǵı monopolııalar men jer qoı­naýyn paıdalaný salalaryn­daǵy satyp alýlardyń jańa tásil­deri iske asyrylatyn bolady. Jergilikti qamtý úlesin art­tyrý men bıznes ahýaldy jaq­sartý jumystary jalǵasyn taba­dy. Zańnamalyq salada salyq­tyq tekserý jumystary 40%-ǵa qys­qartylady. 30-dan astam eskirgen sanıtarlyq ere­jelerdi joıyp, 25-ine ózgerister engizip, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý uıymdaryna jańa sanıtarlyq erejeler ázirleý josparlanǵan.

Premer-Mınıstr Memleket basshysynyń Joldaýynda agrar­lyq sektor ekonomıkanyń jańa draıveri retinde kórse­til­genin atap ótti. Soǵan oraı bıyl AО́K-ti damytý memlekettik baǵ­dar­lamasyn iske asyrý ju­mys­tary bastalǵanynan habar­dar etti. B.Saǵyntaev kásipker­ler qaýymyna búgingi tańda naryq­­ta, sonyń ishinde taıaý shet el nary­ǵynda oryn alǵan múm­kin­­dik­terdi jiberip almaýdy usyndy.
Úkimet basshysy Qostanaı oblysyna jumys sapary aıasynda óńirdiń birqatar mańyzdy nysandary men óndiris oryndaryna bardy. Atap aıtqanda, «Qostanaı» halyqaralyq áýe­jaı­­ynda, «Sary­ar­qa­Avto­Prom» zaýy­­tyndaǵy óndiris alań­ynda, «Evraz­­KaspıanStal» zaýy­tynda, «Jem­­chýjına stomed Ýrals­kaıa» kóp beıindi medı­sı­na­lyq ortalyǵynda, «Se­vernyı» shaǵyn turǵyn aýdanyn­da jáne «KazAgros» JShS-da bolyp, atal­ǵan nysandardyń jumy­sy­men tanysty. 

Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan»

QOSTANAI