Izgiliktiń aıqyn aıǵaǵy

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna oraı raqymshylyq jasaý týraly zańǵa jarııa túrde qol qoıǵan bolatyn. Bul sheshim kópshiliktiń úlken rızashylyǵyn týǵyzdy, ıaǵnı amnıstııa qazaqstandyqtar tarapynan mańyzdy adamgershilik aksııasy retinde qabyldanyp otyr. Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵyna baılanysty jarııalanǵan amnıs­tııany óte oryndy meıirimdilik aksııasy dep sanaımyn. О́ıtkeni, kóptegen adam jańylystan, zań talabyn bilmegendikten de qylmysqa ańdamaı barýy ábden múmkin. Bulardy qylmyskerler emes, jaza basqandar dep sanaýǵa bolady. Al sot olardy zań talabyn buzǵandyǵy úshin qylmysker dep tanyp, bas bostandyǵynan aıy­rady. Mundaı adamdardy qylmys áleminiń yqpalyna túsip ketýden saqtaý úshin de amnıstııa jasalǵany óte oryndy. Men amnıstııa týraly zań jobasymen muqııat tanystym. Onda amnıstııaǵa iligip, qoǵamǵa qaıtarylatyndardyń kóbisi áleýmettik áljýaz toptardyń ókilderi. Bular múgedekter, kári adamdar, jas balasy bar áıelder jáne t.s.s. Mundaı tizimge ilinetin 1500 adamnyń 80 paıyzyna jýyǵynyń jazalary bas bostandyǵyn aıyrmaıtyn, alaıda, probasııa qyzmetteriniń baqylaýynda bostandyǵyn shekteý jazalarymen aýys­tyrylady. Sonymen birge, amnıstııaǵa jatqyzylǵandardyń arasynda usaq qylmys jasaǵan 11 myńdaı adam bar. Olarǵa jaza retinde túzeý jumystaryn atqarý, sondaı-aq, aıyppuldar salynǵan. Endi olar jazadan tolyǵymen bosaıtyn bolady. Al aýyr jáne asa aýyr qylmys jasaǵandardyń ótelmegen jazasynyń merzimderi ártúrli kólemderge qysqartylady. Sóıtip, bul amnıstııa óte kóp adamǵa jeńildik jasap otyr. Bas prokýrordyń derekterine qaraǵanda, ol 28 myńǵa jýyq adamdy qamtıdy. Árqaısysynyń týystary, balalary men jaqtastary 10 adamnan degenniń ózinde ol 300 myńǵa jýyq adamdy qýantary sózsiz. Sondyqtan bul izgilik aksııasyn Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵyna laıyqty tartý dep sanaımyn. Marat BÁShIMOV, zań ǵylymdarynyń doktory