«QazTransOıl» AQ óziniń óndiristik jetistikterimen el Táýelsizdiginiń nyǵaıa túsýine ózindik salmaqty úlesin qosýda El Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyn atap óte otyryp,
magıstraldy munaı qubyry boıynsha ulttyq operator «QazTransOıl» AQ ta óz qyzmetiniń qorytyndysyn shyǵarýda. Munaıdy eksportqa jáne ishki naryqqa qubyr kóligimen tasymaldaý arqyly kompanııa elimizdiń damýyna qomaqty úles qosýda.
Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna oraı, Qazaqstanda aıtarlyqtaı iri jetistikter júzege asyrylýda. Solardyń biri – sońǵy 40 jylda ashylǵan iri ken oryndarynyń biregeıi Qashaǵandaǵy kommersııalyq munaı óndirisiniń bastalýy. Qashaǵan ken ornyn iske qosý saltanaty aǵymdaǵy jylǵy 7 jeltoqsanda Atyraýda aımaqtyq telekópir aıasynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ótti. Sondaı-aq, aımaqtyq telekópir barysynda Memleket basshysyna tanystyrylǵan taǵy bir nysan – «QazTransOıl» AQ Batys fılıaly Atyraý munaı qubyry basqarmasynyń jańǵyrtýdan ótken «663 km» MAS boldy.
«663 km» MAS-ty qaıta qalpyna keltirý jáne keńeıtý jumystary Qazaqstan – Qytaı munaı qubyrlary qurylysy jobasynyń ekinshi kezeńindegi ekinshi kezegi aıasynda júzege asyryldy. Bul túrli júk jóneltýshilerdiń, sol sekildi Qashaǵan munaıyn Qytaı Halyq Respýblıkasy baǵytynda tasymaldaý múmkindigin qamtamasyz etý, sondaı-aq, Batys Qazaqstan munaıyn otandyq munaı óńdeý zaýyttaryna jetkizý maqsatynda qolǵa alynǵan is.
«QazTransOıl» AQ qyzmetiniń negizgi baǵyttarynyń biri – Qytaıǵa eksportqa munaı tasymaldaý bolyp tabylady. Qazaqstan – Qytaı munaı qubyrlary júıesi qurylysy boıynsha halyqaralyq jobany júzege asyrý aıasynda alǵash salynǵan Atasý – Alashańqaı eksporttyq munaı qubyrynyń iske qosylǵanyna 2016 jyly 10 jyl toldy. 2005 jyly jeltoqsan aıynda Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdigi kúni qarsańynda elimizdiń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev álemdik dárejedegi alǵashqy eksporttyq munaı qubyryn iske qosty. Bul munaı qubyrynyń Qazaqstan munaıyn tasymaldaýda kópbaǵyttylyq qaǵıdatty qamtamasyz etý strategııasyn júzege asyra otyryp, bolashaǵy zor Qytaı naryǵyna tikeleı jol ashatyn TMD keńistigindegi alǵashqy eksporttyq qubyr jelisi bolǵanyn atap aıtý kerek. Munaı qubyry iske qosylǵannan keıin qazaqstandyq munaı eksportynyń jańa qubyr baǵyty ashyldy, qolda bar munaı qubyry júıesi toltyryldy, elimizdiń tranzıttik áleýeti paıdalanylyp, jańa jumys oryndary ashylyp, memlekettik bıýdjetke qosymsha salyq túse bastady.
О́tken jylǵa ókpe joq
Qazaqstan – Qytaı magıstraldy munaı qubyrlary júıesin damytý búgingi kúni de eki el arasyndaǵy munaı-gaz salasyndaǵy qarym-qatynastyń mańyzdy faktory bolyp tabylady. Bul turǵyda uzyndyǵy 965 shaqyrymnan astam Atasý – Alashańqaı munaı qubyry osy iri ári strategııalyq mańyzy zor jobany júzege asyrýdaǵy alǵashqy kezeń boldy. Joba «QazTransOıl» AQ jáne CNODC munaı men gazdy barlaý jáne óńdeý boıynsha Qytaı ulttyq korporasııasy arasynda qurylǵan «Qazaqstan – Qytaı qubyry» JShS birge baqylanatyn uıymy tarapynan júzege asyryldy. Sonymen qatar, Qazaqstan – Qytaı magıstraldy munaı qubyrlary júıesiniń qurylysyn ári qaraı júzege asyrý jobasynyń bir bóligi bolyp tabylatyn Atasý – Alashańqaı elimizdegi energetıkalyq qaýipsizdik máselesin sheshýge de baǵyttalǵan. Iаǵnı Pavlodar men Shymkenttegi munaı óńdeý zaýyttaryn shıkizatpen qamtamasyz etedi. 2013 jylǵy jeltoqsan aıynda Atasý – Alashańqaı munaı qubyry áleýetin ári qaraı damytý jáne júzege asyrý maqsatynda «QazTransOıl» AQ pen «Rosneft» UK» AAQ arasynda 2014 jyldyń 1 qańtarynan bastap jylyna 7 mıllıon tonna munaı tasymaldaý týraly kelisimshartqa qol qoıyldy. Kelisimshart merzimi – 5 jyl, ony avtomatty túrde qosymsha taǵy 5 jylǵa sozý múmkindigi bar. Atasý – Alashańqaı munaı qubyrynyń qarqyndy damýy Qazaqstannyń munaı tasymaldaý júıesiniń kópbaǵytty júıesin iske asyrýmen qatar, qatań básekelestik jaǵdaıynda strategııalyq shıkizatty ótkizýdiń senimdi arnasyn qamtamasyz etýge múmkindik berdi. 2006 jyly Atasý – Alashańqaı munaı qubyry paıdalanýǵa berilgen ýaqyttan bastap 2016 jyldyń jeltoqsanyna deıin munaı qubyry arqyly Qytaıǵa 96 mıllıon tonnadan astam munaı tasymaldandy. Atasý – Alashańqaı munaı qubyrynyń qurylysy men qoldanysqa berilýi aımaqtardyń áleýmettik damýyna aıtarlyqtaı áser etti. 2006 jyly Atasý – Alashańqaı munaı qubyry bóligin paıdalaný, tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary boıynsha operatorlyq qyzmet kórsetý maqsatynda Úsharalda Úsharal munaı qubyry basqarmasy quryldy (qazirgi ataýy – «QazTransOıl» AQ Shyǵys fılıaly Operatorlyq qyzmetter basqarmasy. Avt. eskertýi). Jańa jumys oryndarynyń ashylýymen qatar Úsharalda 2010 jyly Úsharal munaı qubyry basqarmasy qyzmetkerleri úshin ınfraqurylym men kommýnıkasııalyq jelisi qarastyrylǵan, abattandyrylǵan turǵyn úıler turǵyzyldy. Keıin «QazTransOıl» AQ demeýshiligimen osy qalada eki sport alańy salyndy. Strategııalyq jáne kólemdi halyqaralyq jobany júzege asyrý aıasynda Qaraǵandy oblysy Atasý kenti de jańasha damýdy betke aldy. 2012 jyly kompanııa Qaraǵandy oblysy, Jańaarqa aýdany, Atasý aýylynda 170 balaǵa arnalǵan zamanaýı balabaqsha qurylysyn qarjylandyryp, syıǵa tartty. Buny kompanııanyń óz qyzmetkerlerine degen qamqorlyǵy dep baǵalaǵan abzal. О́ıtkeni, aýyldan jeti shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan «Atasý» bas munaı aıdaý stansasynda eńbek etetin jumysshylar negizin jergilikti turǵyndar quraıdy. Kompanııa halyqaralyq sapa, ekologııa men qaýipsizdik standartyn basymdyqqa alýmen qatar, aıqyn áleýmettik saıasatty da ustanady. Ol saıasat mynaǵan saıady: ózińniń óndiristik múddeńdi ǵana eskermeı, turǵyndarǵa qaıyrymdylyq jáne demeýshilik kómek kórsetip, aımaqtyń qajettiligin de ótegen jón. 19 jyl qyzmet barysynda «QazTransOıl» AQ elimiz boıynsha áleýmettik mańyzy bar kóptegen nysandardy saldy, olar – balabaqshalar, mektepter, medısınalyq mekemeler, sport keshenderi jáne t.b. Ústimizdegi jyldyń qyrkúıek aıynda OQO, Sozaq aýdany, Sholaqqorǵan aýylynda «QazTransOıl» AQ-tyń demeýshilik qarjysyna jańa balabaqsha salynyp, saltanatty ashylý rásimi ótti. Mektepke deıingi bul mekeme oblystaǵy jer kólemi boıynsha eń úlken aýdanda turatyn jas otbasylar úshin taptyrmas kómek boldy. Qazirgi ekonomıka úshin qıyn kezeńde de elimizdiń munaı qubyry júıesi turaqty jumys jasaýda – belgilengen josparlar oryndalýda, al jańa jobalar belgilengen ólshemderge sáıkes júzege asyrylýda. «QazTransOıl» AQ bas dırektory (Basqarma tóraǵasy) Dımash Dosanovtyń aıtýynsha, kompanııa ekonomıkadaǵy ózgeristerdi muqııat qadaǵalaýda jáne bul salanyń turaqty jumys jasaýyn jaıly jaǵdaıdaǵy ýaqytta ǵana emes, únemi ózgermeli jaǵdaıda da qamtamasyz etýge ázir. «Biz belgilengen jospardy oryndaýǵa umtylamyz, biraq syrtqy táýekel ulǵaıa bastaǵan kezde, jaǵdaıdyń aldyn ala otyryp jumys isteýge de ázirmiz», – deıdi Dımash Dosanov. Osylaısha, 2016 jyldyń 9 aıynyń nátıjesi boıynsha, munaı tasymalynyń shoǵyrlandyrylǵan kólemi 42,4 mıllıon tonnany qurady. Bul josparly kórsetkishten 1%-ǵa joǵary. Sol sekildi «QazTransOıl» AQ-tyń magıstraldy munaı qubyrlary boıynsha shoǵyrlandyrylǵan júk aınalymy 2016 jyldyń 9 aıy ishinde shaqyrymyna 32,5 mıllıard tonnany qurady, bul – jospardan 2%-ǵa joǵary. «QazTransOıl» AQ «Astrahan – Mańǵyshlaq» sý qubyry arqyly Volga sýyn Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynyń turǵyndaryna jetkizedi. 2016 jylǵy qańtar-qyrkúıek aıynda sý jetkizý kólemi 19,2 mıllıon tekshe metrdi qurady, bul 2015 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 1%-ǵa kóp jáne jospardan 8%-ǵa artyq. Qarjylyq kórsetkishterge de kóńil toq. Bıylǵy jyldyń 9 aıy ishinde «QazTransOıl» AQ-tyń shoǵyrlandyrylǵan taza kirisi 43,02 mıllıard teńgeni qurady, bul 2015 jylǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 11%-ǵa joǵary. Atalmysh kezeńdegi kompanııanyń shoǵyrlandyrylǵan túsimi 154,4 mıllıard teńgeni qurady, bul 2015 jylǵy 9 aı ýaqyt ishindegi túsimnen 2%-ǵa kem. Munaı tasymaly kólemi qysqaryp, túsimniń azaıýyna qaramastan, kompanııa óndiristegi jumysshylarǵa jalaqyny ındeksteý múmkindikterin izdestirdi. Osylaısha, «QazTransOıl» AQ óz jumysshylarynyń jáne olardyń otbasylarynyń qosymsha áleýmettik qorǵalýyn qamtamasyz etýde, satyp alý qabileti men tutynýshylyq suranysty qoldaýda. Bul – elimizdegi ekonomıkalyq turaqtylyqtyń mańyzdy kórsetkishteri. Jáne kompanııa elimizdiń iri salyq tóleýshisi bolyp otyr, ol elimizdiń bıýdjetine turaqty salyq mólsherin jiberýde, ıaǵnı salyq tóleýshi retindegi mindetin adaldyqpen atqarýda. Mundaı jumys eskerýsiz qalmady: bıylǵy jyly qarasha aıynda Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik kirister komıtetiniń Astana qalasy memlekettik kirister departamenti 2015 jyl nátıjesi boıynsha «QazTransOıl» AQ-ty Astananyń eń úzdik salyq tóleýshisi retinde atap ótti. 2015 jyl nátıjesi boıynsha, «QazTransOıl» AQ-tyń memlekettik bıýdjetke tólegen salyq mólsheri men basqa da mindetti tólemder kólemi 29,2 mıllıard teńgeni qurady.Tıimdilikti arttyrý
Qurylǵanyna 20 jyl tolatyn mereıtoı qarsańynda «QazTransOıl» AQ qyzmetiniń joǵary deńgeıin kórsetýde. О́ıtkeni, kompanııa óz qyzmetiniń tıimdiligin arttyryp, shyǵyndardy ońtaılandyrý máselesine kóp kóńil bóledi. Osy jumys aıasynda 2015 jyly kompanııada tıimdilikti arttyrý boıynsha 2,3 mıllıard teńgege baǵalanǵan is-sharalar júzege asyryldy. 2013-2015 jyldary bul kórsetkish 7,7 mıllıard teńgeni qurady. Tıimdilikti ulǵaıtý úshin rezervter ár túrli saladan qarastyrylady. Máselen, jelilik munaı qubyrlaryn sholǵyndaý saǵattaryn azaıtý, tehnıkalyq ınnovasııalardy engizý, rezervti avtomatty túrde qosyp, jyldam áser etetin qurylǵy men jıilik-rettelmeli tartpa engizý arqyly aıtarlyqtaı únemdeý josparlanýda. Bul ózgeristerdiń «QazTransOıl» AQ qyzmetkerleri «ońtaılandyrýdy qajet etpeıdi» dep ataıtyn birqatar baǵyttarǵa áseri bolmady. Bular – eńbek qaýipsizdigi, qorshaǵan ortany qorǵaý, ónerkásiptik jáne órt qaýipsizdigi. Kompanııa qyzmetiniń bul baǵyttary asa mańyzdy sanalady. О́ıtkeni, bul máselelerge nemquraıdy qaraıtyn kompanııa jumysyn tabysty bolady dep aıtý qıyn. Qorshaǵan ortaǵa júktemeni únemi tómendetip otyrý – «QazTransOıl» AQ úshin negizgi strategııalyq mindet. Buǵan, eń aldymen, qubyr jelisi júıesiniń apatsyz jumys isteýi kómegimen qol jetkizildi, al tabıǵatty qorǵaýdyń barlyq qyzmeti halyqaralyq standart talaptaryna saı júrgiziledi. Bul saladaǵy jumysty júıelendirý maqsatynda kompanııada keshendi ekologııalyq baǵdarlama daıyndalǵan. Munaı ken oryndaryn daıyndaýdyń bastapqy kezeńinde jáne munaı tasymaly júıesin jolǵa qoıǵan kezde paıda bolatyn «tarıhı» lastanýdyń kózin joıýǵa aıtarlyqtaı kóńil bólinedi. О́ndiristik qyzmettiń qorshaǵan ortaǵa áser etý deńgeıin anyqtaý úshin mamandandyrylǵan uıymdar «QazTransOıl» AQ nysandary mańaıyndaǵy aýanyń, topyraqtyń, jer asty sýlarynyń monıtorıngin ótkizedi. Zertteý nátıjeleri kompanııanyń óndiristik nysandarynan qorshaǵan ortaǵa eshqandaı jaǵymsyz áser bolmaıtynyn rastaıdy. Qazir kompanııada eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý salasynda «Altyn erejeler» dep atalatyn «QazTransOıl» AQ Kodeksi daıyndalyp jatyr. Bul – jumysty oryndaý barysyndaǵy qaýipsizdikti saqtaý talaptary. Olar kompanııanyń eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý salasyndaǵy, ónerkásiptik jáne órt qaýipsizdigi, qorshaǵan ortany qorǵaý saıasatyn júzege asyrýǵa, Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasy men halyqaralyq standarttar talaptaryn oryndaýǵa jaǵdaı jasaıdy. Bul kodeks «QazMunaıGaz» UK» AQ-tyń Altyn erejeleri», Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasy, kompanııanyń normatıvtik aktileri, aldyńǵy qatarly munaı-gaz kompanııalarynyń eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý salasyndaǵy halyqaralyq ozyq tájirıbeleri, sondaı-aq buryn bolǵan jazataıym jaǵdaılar, keleńsiz oqıǵalar jáne apattar jónindegi resmı aqparattardy saraptaý negizinde daıyndaldy. – Qyzmetkerlerimizdiń qaýipsizdigi árdaıym jumysymyzdyń basty artyqshylyǵy bolyp keldi jáne bola bermek. Biz óz qyzmetkerlerimizge eńbek etýde jaıly jaǵdaı jasap berdik, qaýipti óndiristik jáne tabıǵı faktorlardyń jaǵymsyz áserin tómendetýge baǵyttalǵan jan-jaqty jumys júrgizýdemiz, – dep atap ótti Dımash Dosanov. Jáne bul qyzmet nátıjeleri kózge kórinip tur. Bıyl qazan aıynda ótken «QazTransOıl» AQ menedjmentiniń biriktirilgen júıesiniń ınspeksııalyq aýdıti nátıjesi boıynsha, SGS kompanııasy organy osy kompanııa qyzmetiniń tómendegi halyqaralyq standart talaptaryna saı keletinin rastady: ISO 9001:2015 sapa menedjmenti júıesi, ISO 14001:2015 ekologııalyq menedjment júıesi, OHSAS 18001:2015 densaýlyqty qorǵaý jáne eńbek qaýipsizdigin qamtamasyz etý menedjmenti júıesi jáne ISO 50001:2011 energetıkalyq menedjment júıesi.Jańa jobalar ıgilikke bastaıdy
Eksporttyq múmkindikti damytýmen qatar, «QazTransOıl» AQ-ta ishki munaı qubyry jelilerin damytý da mańyzdy mindet bolyp sanalady. Bul úshin kompanııa óziniń óndiristik nysandarynyń senimdiligin joǵarylatý maqsatynda oǵan qarjy quıady. Qubyr jelisi ınfraqurylymyn jańǵyrtý boıynsha iri jobalardyń ishinde Qalamqas – Qarajanbas – Aqtaý jáne О́zen – Jetibaı – Aqtaý magıstraldy munaı qubyrlaryn qalpyna keltirý jumystary bar. Sońǵysyn qaıta jóndeý aıaqtaldy, ol qoldanysqa engizildi. Kelesi joba 2019 jyly bastaý alady. Oryndalǵan jumystardyń nátıjesinde Bozashy munaıyn Aqtaýdan Atyraý baǵytyna úzdiksiz tasymaldaý úshin Qazaqstan munaı qubyry júıesiniń senimdiligi men qaýipsizdik deńgeıi arttyrylady. «QazTransOıl» AQ memlekettik jáne nesıelik qarjylardy paıdalanbaı, barlyq jobalardy óz qarajatymen qarjylandyryp otyr. Jaqynda kompanııa Týımazy – Omby – Novosibir-2 (TON-2) magıstraldy qubyr jelisiniń Qazaqstanǵa tıesili teliminiń jelilik bóligin aýystyrý boıynsha kólemdi jobany aıaqtady. TON-2 qubyr jelisiniń kúrdeli jóndeý jumystary sońǵy úsh jyl boıy júrgizildi. Bul qazaqstandyq qubyr jelisiniń telimi boıynsha munaı tasymaly senimdiligin qamtamasyz etý úshin, sonyń ishinde, otandyq munaıdy Pavlodar munaı-hımııa zaýytyna jetkizý úshin jáne Qazaqstan aýmaǵy arqyly Reseı munaıyn QHR baǵytyna tasymaldaý úshin jasalyndy. Oryndalǵan jumystar nátıjesinde búginde TON-2-niń ótkizý qabileti jylyna 10 mıllıon tonnaǵa deıin jetkizildi. Jalpy, TON-2 munaı qubyryn kúrdeli jóndeý jobasy aıasynda 185,6 shaqyrym qubyr jelisi aýystyryldy. Bul osy halyqaralyq kólik tarmaǵynyń tasymaldaý múmkindikterin aıtarlyqtaı ulǵaıtatyn bolady.Adam resýrstaryn damytý
Bıylǵy jyly munaı qubyry jumysshylary kásibı turǵydan jáne sporttyq jarystarda da jetistikterge jetti. «QazTransOıl» AQ-tyń bes jumysshysy «QazMunaıGaz» kompanııasynyń Aqtaý qalasynda alǵash ótkizgen «Úzdik maman-2016» kásibı sheberlik saıysynda óz mamandyqtary boıynsha jeńimpaz atandy. Kompanııanyń myńdaǵan adamnan turatyn ujymy ózderiniń áriptesteri Daýlen Japarhanov, Zınaıda Dáýletova, Dastan Qanybaev, Janat Ertasov jáne Artýr Sladkovtyń munaı-gaz salasyndaǵy úzdik kásibı sheberler konkýrsynda jeńiske jetkenine shyn júrekten qýandy. 2016 jyly qyrkúıekte Astanada «QazMunaıGaz» UK» AQ spartakıadasynda sport alańynda munaı qubyry qyzmetkerleri keremet nátıje kórsetti. Spartakıada 9 sport túri boıynsha ótti. Oǵan «QazMunaıGaz» kompanııasynyń 30 uıymynan 500 qyzmetker qatysty. «QazTransOıl» AQ qyzmetkerleri jeke saıystarda da jáne komandalyq jarys túrlerinde de sany jaǵynan júldeli oryndarǵa ıe boldy. Sóıtip, jalpykomandalyq esepte birinshi oryndy jeńip aldy. Sportshylardyń jetistikteri munymen shektelip qalmady – «QazTransOıl» AQ-tyń qurama komandasy Máskeýde ótken Reseı Federasııasy jáne TMD elderiniń munaı-gaz salasyndaǵy kásiporyndary arasyndaǵy Tabıǵı qorlar kýbogynda mını-fýtbol boıynsha ekinshi oryndy ıelendi. 2016 jyly kompanııada kásipodaq qozǵalysynyń belsendi damýyna jol ashyldy. Onyń qyzmeti kompanııa qyzmetkerleri múddesin qorǵaýǵa jáne usynýǵa baǵyttalǵan. Búginde ortalyq apparatta jáne «QazTransOıldyń» barlyq 4 fılıalynda, Qazaqstannyń búkil oblystarynda ornalasqan qurylymdyq bólimshelerinde qyzmetkerlerdiń kásipodaq uıymdary qurylǵan, kásipodaq komıtetteriniń tóraǵalary saılanǵan. 27 jeltoqsanda ortalyq apparatpen oǵan qarasty fılıaldardyń qyzmetkerlerdiń ókilderi arasynda kelisimshartqa qol qoıyldy. Mundaǵy maqsat – «QazTransOıl» AQ qyzmetkerlerine áleýmettik qoldaý kórsetý. Basqasha aıtsaq, «QazTransOıl» AQ 2017 jańa jylǵa úlken jetistikterimen jáne josparlarymen kiredi. Kompanııanyń magıstraldy munaı qubyry júıeleri arqyly úzdiksiz munaı tasymalyn qamtamasyz ete otyryp, jańa baǵyttar ashyp, nysandar salyp, óz ujymy jáne elimizdiń aımaqtaǵy turǵyndarynyń áleýmettik qanaǵattanýyna qamqorlyq jasaı otyryp, «QazTransOıl» AQ munaı óndirýshi jáne munaı óńdeýshi ónerkásip arasyndaǵy, shıkizat jáne ındýstrıaldyq aımaqtar arasyndaǵy baılanystyrýshy býyn bola otyryp, elimizdiń biregeı tranzıttik múmkindikterin júzege asyryp otyrǵan táýelsizdiktiń myqty tasymal tamyryna aınaldy. Marat AQQUL, «Egemen Qazaqstan»
