Ekibastuzda «Prezıdent Nazarbaev» gúli ósiriledi

Energetıka – el ekonomıkasynyń qozǵaýshy kúshi. Onsyz tirshilikti kózge elestete almaımyz. Bul rette «Bolat Nurjanov atyndaǵy GRES-1» stansasynyń da, aınala óndiristeri qaptaǵan Ekibastuzdyń da orny bólek. Stansa energobloktary qazir qalypty jumys istep tur. Bul – qaharyna mine bastaǵan qys maýsymyna daıyn degen sóz. Bul «Samuryq-Energo» AQ quramyna qaraıtyn GRES-1 stansasynda 2009-2017 jyldarǵa arnalǵan uzaq merzimdi ınvestısııalyq baǵdarlamalardyń nátıjesi. Baǵdarlama aıasynda 1997 jyly toqtap qalǵan №8 energııa blogy kúrdeli jóndeýden ótip, iske qosylsa, №6 energııa blogy tolyqtaı avtomatty júıege kóshken. Bul josparlanǵan jobalardy júzege asyrýǵa úlken múmkindik berýde. Qazir jumysshylardy qysqartpaý, ónimdilikti tómendetpeý – basty nazarda. Jańashyl jobalardyń jandanýyna GRES-1 stansasy alǵashqylardyń biri bolyp qoldaý kórsetti. О́tken jyly stansaǵa irgeles ornalasqan «Green Nouse kz» kásipornynda jylyjaı kesheni ashyldy. Negizi, jylyjaıdyń qurylysyn gúl ósirýde órkenıetti tájirıbesi bar gollandııalyq «VAN DER HOEVEN» kompanııasy júrgizdi. Jobaǵa 3 mlrd teńgeden astam ın­vestısııa salynypty. Investısııalyq joba gollan­dııalyq ınvestorlarǵa tıesili kórinedi. Biz de stansa murjalarynyń túbinde ornalasqan jylyjaı ishin aralap kórip júrmiz. Keshen ishi óte keń, alańy 5 gektar jerdi alyp jatyr. Jan-jaǵyńa qarasań kóziń jetpeıdi, aınala toly gúlder. Jylyjaı qyzmetkeri Ásel Sadyqovanyń aıtýynsha, kóz jaýyn alyp, qyzyqtyryp turǵan ǵajaıyp alań ónimderi gollandııalyq tásilmen ósiriledi. Byltyr qarasha aıynda alǵashqy kóshetter otyrǵyzylǵan. Gúlder búginde elimizdiń túkpir-túkpirine, Reseıge de jetkizilýde. – Jabyq alańda ósetindikten jaryq pen jylýdy erekshe qajet etedi. Bizdiń jylyjaıda gúldiń joǵary suranysqa ıe «Red Naomi» degen sorty ósiriledi. Sabaǵy 90 santımetrge jetedi. Kesip, jınap alǵan soń, arnaıy tońazytqyshtarda saqtalady. Úıdegi gúlsal­ǵysh ydystarda 4 kún boıy tura alady, – deıdi Á.Sadyqova. Al elektr stansasy bolsa, jylyjaıdy sýmen, elektr jáne jylý energııasymen qamtamasyz etedi. Tutynatyn elektr qýaty da arzanǵa túsedi. Iаǵnı, stansadan shyqqan artyq jylý jylyjaıǵa jiberiledi. Alqap 5 mVt energııany qajet etedi eken. Taǵy bir jańalyǵy – topyraqsyz, sýda, tamshylatyp sýarý arqyly arnaıy materıalda gúl jarady. Alıýmınııden qurastyrylǵan arnaıy qondyrǵylar 80 paıyzǵa deıin kúnnen jylý alady. Raýshan kútimdi óte qajet etetin názik gúl. Ýaqtyly sýaryp, jaryǵyn túsirip, sýyqtan qorǵaý kerek. Áıtpegende lezde solyp qalady. Jylyjaıda eki aptadaı ómir súredi. – Stansa qasynda gúl ósiremiz dep kim oılaǵan? О́mirde bári múmkin. Bizge de ınnovasııa, jańalyqtar jetti. Sondyqtan, jumysqa erekshe kóńil-kúımen kelemiz. О́zderińiz kórip turǵandaı, gúlderdiń ortasynda júrgenniń ózi bir rahatqa bóleıdi, – deıdi gúl ósirýshi qyzdar. Qyrkúıek aıynda Elbasy oblysqa jumys saparymen keldi. «Dostyq» úıinde jurtshylyq ókilderimen kezdesý ótti. Sol kezdesýde Lıýdmıla Zeevald jyly­jaı­da endi Nursultan Nazarbaevtyń qurmetine arnal­ǵan ataýly gúl túrin ósiretinderin aıtqan edi. – Gollandııada Sizdiń qurmetińizge raýshan gúliniń jańa túri shyǵaryldy. Bizdiń de osyndaı josparymyz bar. Ataýly gúlimiz elimizde úlken suranysqa ıe bolatynyna senimdimiz, – degen bolatyn L.Zeevald. ...Kúni keshe taǵy da Ekibastuzǵa baryp qaıttyq.  Raýshan gúlderiniń 400 myń danasy Reseıge eksporttalypty. Jylyjaı kesheniniń dırektory Aıma­ǵanbet Sársenbekulynyń aıtýynsha, qazir jylyjaıdan aıyna 600 myń túp gúl alynady. Gúlderdiń 60 paıyzy eki aıdan beri Máskeý, Krasnodar, Omby, Novosibirge jetkizilýde, suranys artýda. Qazir raýshan gúlderdiń  «avalanı», «bıkolor», «sherpa» ataýyna ıe qyzyl, aq, sary jáne aralas gúlder otyrǵyzylýda.  Suranystyń artýyna baılanysty kelesi jyly taǵy 5 ga aýmaqqa gúlder egý josparda bar. Kásiporynda 70-ke tarta adam jumys isteıdi. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» EKIBASTUZ