Astanada «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń IV cezi ótti

Alqaly jıyndy «Atameken» UKP Tóralqa tóraǵasy Tımýr Qulybaev júrgizip otyrdy. T.Qulybaev osy tórt jyl ishinde Ulttyq palata bıznes pen bılik úshin otandyq kásipkerliktiń túıtkildi de mańyzdy máselelerin talqylaýdyń, qoldaý bildirýdiń tıimdi ári salmaqty alańyna aınalǵanyn atap ótti. «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy Elbasy júktegen mindetterdi júzege asyrý maqsatynda ótken jyly kásipkerlikti damytýǵa arnalǵan 10 qadamdy usyndy. Shaǵyn nesıeleý kókjıegin keńeıtý, jappaı kásipkerlik negizderine oqytý, aýyl sharýashylyǵy kooperasııalaryn damytý, kásipkerlikti damytýdyń óńirlik kartasyn ázirleý, «Úkimet bıznes úshin» servısin qurý, memlekettik organdardyń baqylaý-qadaǵalaý fýnksııasyn qaıta retteý, qylmystyq-ákimshilik zańnamany gýmanızasııalaý sekildi birqatar mindetterdi qamtydy. 

«Birneshe kún buryn elimizdiń bıznes-qoǵamdastyǵy úshin  kópten kútken sheshim shyǵaryldy. «Atamekenniń» usynysyn Parlament ekinshi oqylymda qoldady. Ulttyq palata ekonomıkalyq zań buzýshylyq jazasyn gýmanızasııalaýǵa baǵyttalǵan mańyzdy joba boıynsha uzaq jumys istedi. Osylaısha, memleket jazalaý sharalarynan seriktestik qarym-qatynasqa kóship otyr», dedi T.Qulybaev. 

Sezde Bas prokýrordyń orynbasary Marat Ahmetjanov, Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Alık Shpekbaev, «Atameken» UKP basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov, sondaı-aq, basqarma músheleri R.Júrsinov, T.Shotanov, E.Jumaǵazıev, N.Qudaıbergenov, E.Ramazanov, N.Áltaev sóz sóılep, kásipkerlik salasyndaǵy máselelerdi talqylady. Ulttyq palatanyń atqarǵan jumysy qaraldy. Kásipkerlikti qoldaý, shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi quqyqtary men múddesin qorǵaý, adamı kapıtaldy damytý jáne «Bastaý Bıznes» jobasy, memlekettik satyp alýlardaǵy otandyq taýar óndirýshilerdiń úlesi, kásipkerlikti damytýdyń óńirlik kartasy jaıynda egjeı-tegjeıli baıandaldy. 

Bas prokýrordyń orynbasary M.Ah­metjanov bıznesti qorǵaý máseleleri, Mem­lekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agent­tigi tóraǵasynyń orynbasary A.Shpek­baev sybaılas jemqorlyq máse­leleri boıynsha baıandady. Bas proký­ratýra men Memlekettik qyzmet isteri agenttigi bıznesti kóleńkeli ekonomı­kamen kúresip, adal kásipkerlikti damy­týǵa  shaqyrdy. Bas prokýrordyń oryn­basarynyń málimdeýinshe, Qazaq­standa endi prokýratýra organdary bıznesti múldem teksermeıtin bolady. 

«Tekserý nátıjesine sáıkes, ba­qy­laý-qadaǵalaý qyzmeti qysqarý ústin­de. Jeti jyldyń ishinde tekserýler 5 esege azaıdy. Prokýratýra týraly ja­ńa zańǵa sáıkes, bıznesti tekserýden múl­dem bas tartpaqpyz. Olar Mem­le­ket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes erekshe jaǵdaılar bolǵanda ǵana júrgiziledi», dep atap ótti M.Ah­­met­janov. Sońǵy 18 jyl boıy tekse­rý­lerdi pro­kýratýra organdary  tirkep kel­gen eken. Qazirgi ýaqytta tirkeý táýe­kel­der­di baǵdarlaýǵa arnalǵan IT-júıege kóshi­rilýde.

«Qamqor» dep atalatyn mobıldi qo­symshany iske qostyq. Kásipkerdiń uıa­ly telefonyna barlyq málimettermen bir­ge tekserý týraly SMS hattama kelip tú­sedi. Barlyǵyna qoljetimdi tekse­rý kartasy bar. Onda kimniń kóp buzý­shy­lyq­qa barǵany kórsetilip turady», dedi M.Ahmetjanov.
Al óz kezeginde «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary T.Shotanov «Atameken» ulttyq kásip­kerler palatasy «Bıznestiń biryńǵaı jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasyndaǵy sýbsıdııanyń tıimdi stavkasyn tómendetýdi usynǵanyn atap ótti.

«2016 jyly Ulttyq kásipkerler palatasynyń bastamasymen «Bıznestiń biryńǵaı jol kartasy-2020» baǵdar­la­masy aıasynda shaǵyn jáne orta bız­nesti damytý maqsatynda Biryńǵaı jı­naq­taýshy zeınetaqy qory qarjysy­nan 200 mlrd teńge bólý týraly she­shim qabyldanǵan edi. Sonymen qatar, UKP-nyń tıimdi jobalar men ınfra­qu­ry­lymdarǵa krıterıılerdi qaıta qaraý usy­nysynyń eskerilgendigin atap ótken oryndy», dedi. Sonymen qatar, ol shaǵyn jáne orta bıznes sýbekti­leri­niń quqyqtaryn shekteıtin kóptegen nor­malardyń da bolǵandyǵyn aıtyp ótti. 

«Ulttyq kásipkerler palatasy Jol kartasyna baılanysty sýbsıdııalaýdyń qoldanystaǵy tıimdi stavkasyn qazirgi shynaıy jaǵdaıdy eskere otyryp, 16 paıyzǵa tómendetýdi qarastyrýdy usynady. Bıznesti servıstik qoldaý da kásipkerlik qoǵamdastyq tarapynan óziniń talap etiletindigin dáleldep berdi. 2016 jyldyń qorytyndysy boıynsha qarjylaı emes qoldaý sharalarymen bıznestiń 46 myńnan astam sýbektisi qamtyldy. 2 myńnan astam jańa óndiris orny ashylyp, 4 myńnan astam jobaǵa qoldaý kórsetildi. Kásipkerliktiń 8 myń sýbektisi qarjylaı kómek aldy», dedi T.Shotanov.

Málimetterge súıensek, «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasyna kelip túsetin aryz-shaǵym sany jyl saıyn artyp keledi eken. Máselen,  2013 jyldyń qyrkúıek aıynan bastap jalpy alǵanda bıznesti qorǵaý boıynsha 18 623 ótinim túsken. Sonymen qatar, «Atameken» UKP kásipkerlerdiń 81,6 mlrd teńge kóleminde múliktik quqyǵyn qorǵady. Bul – alynyp tastalynǵan aıyppuldar, ósimder, memleket organdarymen qaıtarylǵan qarjy, sondaı-aq, bıznes úshin saqtalǵan múlik quny. 

2016 jyly qanatqaqty rejımde júzege asyrylǵan «Bastaý Bıznes» jobasy «Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý» memlekettik baǵdarlamasyna engizilip, 2017 jyldyń 1 qańtarynan bastap respýblıkalyq deńgeıde júzege asyrylýda.

Bıyl 80 aýdanda 15 myń jumyssyz jáne ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattardy oqytý úshin 1 mlrd 200 mln teńge bólingen. Al  2017 jyldyń sońynda keminde 3000 jańa bıznes sýbektisin iske qosý kózdelýde.

Jıyn sońynda qorytyndy sóz Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaevqa berildi. «Atameken» UKP jumysyn joǵary baǵalaı kelip, elimizdegi bıznes úshin jasalyp jatqan zor múmkindikterdi tilge tıek etti. Premer-Mınıstr sondaı-aq, kásipkerlerge elimizdiń aýmaǵy arqyly ótetin tranzıttik kólikterdi taýarlaryn eksportqa shyǵarý úshin paıdalanýǵa keńes berdi. Úkimet basshysy ásirese, Qytaı bastamasymen júzege asyp jatqan «Jibek jolyn jańǵyrtý» baǵdarlamasyn damytýda Qazaqstannyń úlesi zor ekendigin atap ótti. «Kóptegen jobalar biz arqyly ótedi. Soǵan baılanysty biz tranzıttik paıda tabamyz dep aıtamyz. Biz nelikten tek tranzıtten ǵana paıda tabý mindetin qoıamyz? Biz arqyly ótetin tranzıtke ózimizdiń taýarlarymyzdy nege tıemeımiz? Solaı jasasaq munan da kóp paıda tabatyn edik. Bizdiń aldymyzda turǵan mindet osy. Jáne bul turǵyda jedel jumys isteýimiz kerek. Buǵan qosa, kóliktik logıstıka, týrızm, bilim berý, densaýlyq saqtaý bar. Onda da bizdiń áleýetimiz óte zor»,  dedi B.Saǵyntaev.

Premer-Mınıstr elimizdegi bo­la­shaǵy joq kásiporyndardy jaýyp, onda jumys isteıtin adamdardy basqa jaqqa aýystyrý qajettigin aıtty. Máselen, 90-jyldary jekeshe­lendirilgen kásiporyndar arasynda tabysty jumys istep jatqandary bar ekenin, alaıda búginge deıin paıdasynan góri zııany kóp kásiporyndar sanynyń artqandyǵyn mysalǵa keltirdi. «Bul óte qıyn prosess. Ekonomıkany jańǵyrtý aıasynda bir nárseni anyq túsinýimiz qajet. Eger kásiporynnyń bolashaǵy bolmasa, ony jabý qajet. Paıdasy joq kásiporynda jumys jasaıtyn adamdardy ózge jumysqa ornalastyrý qajet jáne bul úshin aılyqty keshiktirmeıtin, jetkilikti jalaqy tóleıtin, ózge de qıyndyqtardy boldyrmaıtyn baza daıyndaý kerek. Olar sonda jumys istep, otbasyn asyraıtyn bolady. Túsiniksiz kásiporyndardy qolda ustap, sýbsıdııalaýdyń ne qajeti bar», degen Premer-Mınıstr bul baǵytta aýqymdy jumystar júrgizý qajet­tiligin alǵa tartty. Bul rette Qazaq­stannyń bıznes-qoǵamdastyǵyn kómek­ke shaqyrdy.

Úkimet basshysy elimizdegi kásip­ker­liktiń kókjıegin keńeıtýde áli talaı jumystardyń atqarylýy tıistigin eske salyp, kóp jaǵdaıda kásipkerler mem­lekettik satyp alý men jergilikti qamtý jaǵdaıyna ǵana ıek artpaı, basqa da qajetti taýarlar óńdirý jaıyn qarastyrý kerektigin basa aıtty. «Eger dál osylaı satyp alýlarǵa umtyla bersek, bizde bıznestiń ózge túri bolmaıdy da. Ol úshin tabys tabýdyń jańa jaǵdaılaryn jasaýymyz qajet»,  dedi B.Saǵyntaev. Sonymen birge, Premer-Mınıstr kásipkerlik sýbektileriniń sapasyna nazar aýdardy jáne elimizde negizinen jeke kásipkerlerdiń ǵana jumys istep jatqanyn atap ótti.  «Je­ke kásipkerlikterdiń bıznesi ul­ǵaıyp, jańa deńgeıge ótkende ǵana, naǵyz qajetti ónimderdi shyǵaramyz. Meniń oıymsha, anaǵurlym sapaly kásip­oryndardyń, sapaly ónimderdiń jáne adamı kapıtal sapasynyń bolýy úshin shyndap jumysqa kirisýimiz qajet», dedi Úkimet basshysy.

Aıtqandaı, sezde delegattar Tór­alqa tóraǵasy laýazymyna Tımýr Qu­ly­­baevty biraýyzdan 4 jylǵa qaıta saı­lady. Endeshe, bıznes salasyndaǵy me­jeli mindetterdi ıgerý maqsatynda qol­ǵa alynǵan aýqymdy jumystar óz jal­ǵasyn tappaq. 

Dınara Bitikova,
«Egemen Qazaqstan»