«Eurasian Book Fair – 2017» halyqaralyq kitap kórmesi aıasynda ótken saltanatty sharaǵa kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, halyqaralyq uıym basshylary, Qazaqstandaǵy dıplomatııalyq korpýs jetekshileri, belgili túrkitanýshy, ádebıetshi ǵalymdar, sondaı-aq zııaly qaýym ókilderi qatysty.
Álemdik túrkologııa ǵylymy úshin qundy sanalatyn bul sózdik tolyq nusqada tuńǵysh ret jarııalanyp otyr. Kóptomdyqty oqyrman qaýymǵa Akademııa basshysy Darhan Qydyráli tanystyrdy.
Ámir Nájip Altyn orda dáýirinde jazylǵan Qutyptyń «Husraý men Shyryny» atty asa qundy ádebı kórkem shyǵarmanyń ishindegi 2500 sózdi qamtıtyn «Istorıko-sravnıtelnyı slovar tıýrkskıh ıazykov XIV veka» dep atalatyn 4 tomdyq eńbegin bitirip, kózi tirisinde baspaǵa tapsyrǵan bolatyn. О́kinishke qaraı, bul eńbektiń birinshi tomy ǵana 1979 jyly Máskeýde jaryqqa shyqty da, qalǵan tomdary ǵalymnyń kózi tirisinde basylmaı, toqtap qalady.
Ǵulama ǵalym Qazaqstan táýelsizdigin jarııalaǵan eleń-alańda óziniń syrlas baýyry, akademık Ábdýálı Qaıdarıge qoljazba muralaryn amanattapty. «Men aqyl-oıymdy túrkologııaǵa baǵyshtadym. Denem Máskeýde qalady, biraq súıegime qazaqtar ıe bolady, júregim de sendermen birge... Ortaǵasyrlyq jazba eskertkishterdiń kóbisi búgingi qazaq jerinde dúnıege kelgen, demek olardyń muragerleri de – sendersińder. Men olardyń birazyn jarııaladym. Biraq jarııalanbaǵandary da bar. Eki-úsh tom etip qoljazbasyn daıyndap qoıdym. Jarııalap, shyǵarýdy amanat etem».
Halyqaralyq Túrki akademııasy túrkologtardyń qoljazba murasy men jeke arhıvin, qundy kitaphanasyn jınaý, saqtaý, zertteýlerin jarııalaý jumystaryn júıeli atqaryp keledi. QR UǴA akademıgi Á.Qaıdarı óziniń kitaphanasy men qoljazba qoryn Akademııaǵa tapsyrǵany belgili. Osy qordyń ishinde Á.Nájiptiń asa baǵaly qoljazbasy da Akademııa qorjynyna kep túsken bolatyn.
Osydan keıin Akademııa kórnekti ǵalym Á.Nájiptiń «Istorıko-sravnıtelnyı slovar tıýrkskıh ıazykov XIV veka» degen eńbegin tolyq daıyndap basý jumysyn josparlaıdy. Álemdik túrkologııa ǵylymynyń baǵdaryna jol siltep, sapalyq deńgeıin jańa beleske kóteretin bul 4 tomdyq búgin júıelenip, «Qazirgi túrkologııa» serııasymen oqyrmanǵa jol tartyp otyr.
Bul irgeli de keshendi eńbekte eski eskertkishtegi 2500 sóz túrki tilderiniń tarıhı sózdikteri men XI-XV ǵasyrlar aralyǵynda jazylǵan 20-dan astam kóne ádebı jádigerlermen, sondaı-aq 20-dan astam qazirgi túrki tilderiniń baı materıalymen salystyryla berilgen. Arab-parsy, sonymen birge mońǵol, býrıat, qalmaq tilderimen de qajetinshe salystyrýlar jasalǵan.
Asa kórnekti túrkolog Ámir Nájip 1899 jyly burynǵy Semeı oblysy, Maqanshy aýdany, Baqty aýylynda dúnıege kelgen. Aldymen aýyl moldasynan, keıin QHR Sháýeshekte Reseı konsýlynyń janynan ashylǵan gımnazııada, odan keıin Semeıde muǵalimder semınarııasynda oqyǵanda álem tilderininiń syryn tanýǵa sátti qadam jasap, orys, arab, parsy tilderin úırenedi. 20-dan astam túrki halyqtarynyń tilinde erkin sóılep, jaza da bilgen fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, túrkologtardyń Keńestik Komıtetiniń múshesi, Túrkııa Túrik tili qurylymynyń múshesi bolǵan.
