Álem • 26 Qańtar, 2010

Álem ótken aptada

1211 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

TО́RTKÚL DÚNIE TYNYSY POLShADA –  AQSh ZYMYRANDARY

Polshanyń qorǵanys mı­nıstri Bogdan Klıha resmı túrde AQSh-tyń óz elinde “Patrıot” zenıt-zymyrandyq keshenin or­na­lastyrmaq josparyn rastady. Jáne ol buryn keliskendeı, Varshava mańynda emes, Reseıdiń Kalınıngrad anklav-oblysynyń shekarasynan 100 shaqyrym jerge ornalaspaq. Oǵan túsinikteme ber­gen Reseıdiń NATO-daǵy turaqty ókili Dmıtrıı Rogozınniń bul keshen oblys-anklavty tolyq atqylaı alady degeni negizsizdeý. О́ıtkeni “Patrıot” zymyrandary bar-joǵy 80-100 shaqyrymǵa ǵana jetedi. Ol osyndaı qashyqtyqqa jaqyndaǵan nysandy ǵana ata alady. Onyń sıpaty – qor­ǵanystyq.

 

DIN ARAZDYǴY JAMAN

Nıgerııanyń soltústiginde musylmandar men hrıstıandar arasyndaǵy qaqtyǵystan 149 adam qaza taýyp, 300-deı adam jaraqat alypty. Qaqtyǵys toqtady de­gen­men, onyń qaıta burq ete qalý qaýpi bar kórinedi. Al bul elde mundaı qaqtyǵysqa aıtarlyqtaı negiz bar. Tek Afrıkada ǵana emes, búkil álemdegi halqy kóp el­derdiń biri sanalatyn (130 mıl­lıondaı adam, álemde toǵyzynshy orynda) Nıgerııa halqynyń 40 paıyzy – hrıstıandar, 40 paıy­zy – musylmandar. Árkez dinı negizde qaqtyǵystar bolyp tu­ra­dy. Arandatýshylar tabylsa, óki­nishke qaraı ondaılar jetkilikti, beıbit halyqtyń delebesi qozady. Al onyń arty – qantógis.

 

BERLÝSKONIDIŃ 36 TISI BAR

Italııanyń premer-mınıstri Sılvıo Berlýskonı árkez bir jaǵdaıǵa ushyrap júredi. Birde onyń bıznesinen shı shyǵyp ja­ta­dy, birde áıeldermen baıla­ny­sy sóz bolady, taǵy birde... Byl­tyr bir keńkeles onyń tumsyǵyn buzyp, biraz tisin qıratqany bar. Soǵan baılanysty ol jaqynda málimdeme jasap, dárigerlerdiń óziniń bir tisin alyp tastaǵanyn, áli de 35 tisi barlyǵyn habarlady. Ádette adamda 32 tis bolar edi. Al Berlýskonıdiń 4 tisi artyq kórinedi.

 

ALDAP ALYSQA BARMAISYŃ

Bolgarııanyń syrtqy ister mınıstri Rýmıana Jeleva Eýro­ko­mıssııanyń Halyqaralyq yn­ty­maqtastyq jáne qaıyrymdylyq kómek jónindegi eýrokomıssary qyzmetine barýdan bas tartty, sondaı-aq óziniń mınıstrlik qyzmetinen de ketetinin málimdedi. Buǵan ol májbúrlikpen barǵan kórinedi. Jańa qyzmetti bekitetin Eýroparlamentte Bolgarııadan saı­lanǵan biraz depýtattar mı­nıstrdiń óz tabystaryn jasyr­ǵanyn aıtypty. Tipti onyń kúıeýi­niń uıymdasqan qylmysqa qatysy da sóz bolǵan. Mundaı “minezdememen” Eýroodaqtyń tórine shyǵý qıyn.

 

PREZIDENTTIŃ QYZY – ELShI

О́zbekstan prezıdenti Islam Ka­rımov óziniń úlken qyzy Gúl­nárdi eldiń Ispanııadaǵy elshisi etip taǵaıyndaǵan  bolatyn. О́t­ken aptada G.Karımova senim gramotasyn tapsyrdy. El ishinde prezıdenttiń qyzy jaıynda áńgime kóp. Estrada ánshisi de bolǵan, bıznespen de aınalysqan, onyń ishinde qym­bat áshekeı buıymdarmen aına­lysýǵa áýes boldy. Al dıp­lomatııalyq ju­mysta da ol tosyn adam emes. Máskeýdegi el elshiliginde keńes­shi, BUU-nyń Jenevadaǵy ókildi­ginde óz eliniń múddesin qorǵasa, Syrtqy ister mınıstriniń oryn­basary qyz­metin de atqardy.

 

ARKA ORNYNA – MONÝMENT

Túrkimenstan prezıdenti Gýr­ban­gýly Berdymuhamedov el as­ta­nasynyń ortasyndaǵy Beıtarap­tyq (neıtralıtet) arkasyn alyp tastap, onyń ornyna qalanyń shet jaǵynan Beıtaraptyq moný­mentin turǵyzý jóninde jarlyq shyǵardy. Burynǵy arkanyń bıiktigi 63 metr bolatyn da, onyń ushar basyna Saparmýrad Nııa­zovtyń 12 metrlik eskertkishi or­natylǵan edi. Altynmen aptalǵan bul eskertkish kúnge qaraı aı­na­lyp turatyn. Endi jańa Beı­taraptyq monýmentiniń bıiktigi burynǵy arkadan da asyp túsip, 95 metr bolmaq.

 

ORYSTARDYŃ TÚBINE ARAQ JETEDI

Reseıdiń Densaýlyq saqtaý mınıstri Tatıana Golıkova el prezıdenti Dmıtrıı Medvedevke sońǵy 14 jyldan beri elde alǵash ret halyq sany azaımaǵanyn, qaıta byltyr 15-25 myńǵa ós­kenin habarlapty. Alyp derjava úshin bul aıtarlyqtaı ósim emes qoı, biraq azaıǵannyń toqtaǵa­nynyń ózi qýanysh. Bul ósim syrttan kelgenderdiń esebinen eken. Áıtpese, bul elde týǵan­dardan ólgenderdiń sany kóp. 1992 jyldan beri eldiń halqy jeti mıllıonǵa kemipti. Alda da kemıtin kórinedi. Osy ǵasyrdyń ortasynda halqy 30 paıyzǵa azaımaq. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń paıym­daýynsha, onyń basty sebebi – ishkilik.

 

Ázirlegen Mamadııar JAQYP.

Sońǵy jańalyqtar