«Meni el qataryna qosqan – «Eńbekshil qazaq»

«On eki jasymnan kim kórin­gen­ge jaldanyp, ne­she jyl qań­­ǵyryp, azap she­gip ósken jetim edim men. О́mir talqy­syn kóp kó­rip, qatygez zamannyń zar­dabyn mol shektim. 

Meniń el qataryna qo­sy­­­lýyma, jetim tur­mys­­tan jetikken ómir­ge kóshýi­me sebepker bol­ǵan, mereıim­di ús­tem etip, ózimdi bıik bas­­qyshqa kótergen – «Eńbek­shil qazaq», qazir­gi «Sosıalıstik Qa­­zaq­stan». Osy kollektıvte jú­rip tvorchestvolyq ju­mys­qa joldama aldym. Qazaqstannyń kórnekti jazýshylary Sákenmen, Beıimbetpen, Ilııaspen, Sábıt­pen, Ǵabıtpen, Ǵabı­denmen men sol redaksııada dıdarlasqan edim. Jazýshy degen ha­lyq­ty meılinshe kishi­peıil bolýǵa sha­qyra­tyn osy gazet edi.

Adam qınalǵan shaqta ótken ómir jolyn, tirshi­lik­tegi dos­tary men dush­pan­daryn kóz aldyna eles­tetip, ómirine óshpes iz qal­­dyr­ǵan kollektıvin qı­­maı­dy eken. Búgin men de son­daı hal­de­min...

Men qazir ajal tóse­gin­­demin. Rak degen bir kesel aldy-artyma qaratpaı toıymsyz ajaldyń aranyna tastap jibergeli tur. En­digi ómirimdi saǵat­tarmen ǵana sanap jatyrmyn. Bıylǵy 1 maı meıramyna jeter-jetpesim nágúmán.

Oılarym, josparym kóp edi. Qaı­teıin... «Qal­ma­qan sasaı tartty» degen syn sózder meni tol­ǵandyrmaı júrgen joq edi. Syr elin, ózimniń súıikti jerimdi baıyptap, zert­tep, onyń ulylyǵyn qa­ǵazǵa túsirsem dep jú­retinmin. Sońǵy 7-8 jyl boıy ishime dert aınaldy da boıkúıez qalypqa tús­tim. Qalamym sýyp qaldy. Aqyry kelip mynadaı aýrýǵa jolyqtym.

Josparym kóp, izdeni­sim az. Kóp ómirim «Myń bir túnge» sar­qy­lyp boldy.

Odan basqa súıekti shy­­ǵar­­ma­larym dep «Qa­jy­­­mu­­qan» men «Keles qy­zyn» jáne ár jyldary jaz­ǵan óleńderimdi ǵana aıta alamyn...

Qosh bolyńdar. О́mir­ge, búgin­gi urpaqqa qaryz­dar bop ketip ba­ramyn.

Qalqaman Ábdiqadirov.
27 sáýir, 1964 jyl. Shıeli».

Jazýshynyń jan sy­ry osyndaı. Qalmaqan Áb­diqadirov ózi aıt­qan­daı taǵdyrdyń qatal tar­týyn býyny qatyp, bu­ǵanasy bekimeı jatyp-aq kórgen. Jaldanyp júrip jan baqqan. Bireýdiń esi­gin kúzetip júrip kú­nel­tken. 22 jasynda «Eń­­­bek­shil qazaqtyń» ta­bal­­­dyryǵynan attaı­dy. On­da da birden jýr­na­lıstik qyz­metke qabyl­danbaǵan. Tipti, kor­rek­tor da bolmaǵan. Bar-jo­ǵy kóshirlik jumys iste­gen. Iаǵnı, at aıdaýshy bol­ǵan. Eń alǵashqy óleńi «Syr­darııa» osy basylym betinde jarııalanǵan. Joǵary­daǵy hatynda aıt­qan­daı, sonan keıin baryp qana shyǵar­mashylyq jumysqa joldama alypty. Ajalmen betpe-bet ke­lip, ázireıil perishteniń demin jan-­tánimen sezgen qalamger ózin qatarǵa qosqan ujymyn esi­ne alyp, qımaı qoshtasyp, ti­­ze qosyp birge jumys is­te­gen árip­testeriniń beı­ne­sin sanasynda jáne bir jań­ǵyrtypty-aý.

Qazaq ádebıeti men rý­­hanııatyna ólsheýsiz úles qosyp, artynda ósh­­pes iz qaldyrsa da ja­zý­shynyń óz-ózine kóńi­li tolmaǵanyn, áli de atqa­rylar talaı jospary bolǵanyn hat­tan anyq baıqaımyz. «Bir kem dúnıe» degenińiz osy ǵoı...

Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy