Al Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimeti boıynsha, osy egis alqaptarynan ázirge 9 mıllıon 623,5 myń tonna astyq jınalǵan. Ár gektardyń ónimdiligi orta eseppen 12,7 sentnerden aınalǵan. Salystyrý úshin aıta keteıik, ótken jyly dál osy kezeńde astyqty óńirlerdegi egis alqaptarynan 9 mıllıon 1,4 myń tonnanyń ónimi alynǵan bolatyn.
Eger jaǵdaıdy taratyp aıtatyn bolsaq, 4 qyrkúıek kúni Qostanaı oblysynda 2 mıllıon 116,3 myń gektardyń astyǵy orylǵan. Sóıtip, astyqty alqaptardyń 50,5 paıyzynda ónim jınaý jumystary júzege asqan. Sondaı-aq, maıly daqyldar egistiginiń 61,5 myń gektary nemese 18 paıyzy jınalyp alynǵan. Budan 2 mıllıon 267,6 myń tonna astyq, 45 myń tonna kúnbaǵys dáni alynǵan. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimeti boıynsha, astyqtyń ár gektarynyń ónimdiligi 10,7 sentnerden, kúnbaǵystiki 7,3 sentnerden aınalǵan.
Aıta keterlik bir jaǵdaı, bıyl Qostanaı oblysyndaǵy aýylsharýashylyq daqyldary egistiginiń kólemi byltyrǵydan 1,1 paıyzǵa ulǵaıtylyp, 5 mıllıon 197,1 myń gektardy qurap otyr. Munyń 80,7 paıyzy astyq jáne burshaq daqyldary egistigine, 12,3 paıyzy mal azyqtyq daqyldarǵa, 6,7 paıyzy maıly daqyldarǵa, 0,3 paıyzy kartop pen kókóniske jáne baqsha daqyldaryna arnalǵan.
Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy jaǵdaı da osyǵan uqsas. 4 qyrkúıek kúni munda 1 mıllıon 695,9 myń gektardyń ónimi oryldy. Munyń 337,9 myń gektary – maıly daqyldar egistigi.
Jýyqta elimizdiń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi astyqty satyp alý baǵasyn jarııalady. Bıylǵy egin orý maýsymynda bıdaı baǵasy onyń sapasy men jetkizý ornyna baılanysty qalyptastyryldy. Bul aqparat astyq bastyryp jatqan dıqandarymyz úshin asa qajet bolǵan soń keltire keteıik.
Sóıtip 1 tonna astyq baǵasy kleıkovınasy (qamyrlylyǵy) men proteınine baılanysty tómendegideı mólsherde anyqtaldy:
quramynda 23 paıyz kleıkovına jáne 12 paıyz proteıni bar 3-suryptaǵy bıdaıdyń tonnasy – 42000 teńge; quramynda 25 paıyz kleıkovına jáne 13 paıyz proteıni bar 3-suryptaǵy bıdaıdyń tonnasy – 45000 teńge; quramynda 27 paıyz kleıkovına jáne 14,5 paıyz proteıni bar 3-suryptaǵy bıdaıdyń tonnasy – 50000 teńge (54000 teńge – AQO-da qapshyqtalǵan); quramynda 32 paıyz ulpa jáne 15 paıyz proteıni bar 3-suryptaǵy bıdaıdyń tonnasy – 60000 teńge (AQO-da qapshyqtalǵan); quramynda 20 paıyz kleıkovına jáne 11 paıyz proteıni bar 4-suryptaǵy bıdaıdyń tonnasy – 39000 teńge; quramynda 18 paıyz kleıkovına jáne 9,5 paıyz proteıni bar 4-suryptaǵy bıdaıdyń tonnasy – 37000 teńge; al 5-suryptaǵy bıdaıdyń tonnasy – 33000 teńge.
Sonymen qatar, 2-suryptaǵy arpanyń jetkizý kólemi 1000 tonnaǵa deıin bolsa, 40000 teńgege baǵalanbaq, al jetkizý kólemi 1000 tonnadan artyq bolsa, tonnasynyń baǵasy 41000 teńgege deıin arta túsetin bolady. Bul baǵalardyń barlyǵynda QQS-nyń qosa eseptelingendigin aıta ketsek artyq bolmas.
Elimizdiń astyqty óńirlerinde egin oraǵy qyzý qarqyn alǵan osy tusta aq kúrishimen aty shyqqan Qyzylorda oblysynyń Qarmaqshy aýdanynda da osy ónimdi jınaý jumystary bastalyp ketti. Mundaǵy bıylǵy jyldyń bir ereksheligi, egistiktiń eleýli bóligine kúrishtiń ırandyq «Tarom Hoshımı» sortynyń egilgendiginde bolyp otyr.
Atalǵan kúrish sortyn ósirip otyrǵan Aqtóbe aýylyndaǵy «Aqtóbe ı K» JShS egistik alqaptarynda oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaevtyń qatysýymen jáne ataqty kúrishshi Sosıalıstik Eńbek Eri Sálıma Jumabekovanyń aq batasymen kúrish bastyrý jumystary saltanatty túrde bastaldy.
«Aqtóbe ı K» JShS-nyń kúrishtiń ırandyq sortyn tańdap alýynda da ózindik syr bar eken. Oblys ákimdigi men Iran eliniń tıisti oryndary óz ara yntymaqtastyq ornatýy nátıjesinde eki eldiń kúrish ósirýshileri men satýshylary ózara mámilege kelgen. Munda Irannan jetkizilip, ósirilip otyrǵan «Tarom Hoshımı» sortty kúrishti ırandyqtardyń ózderi satyp almaq. Bul el jylyna 3 mıllıon tonnaǵa jýyq kúrish tutynsa, sonyń úshten bir bóligin syrttan satyp alady eken. Iran elindegi kúrishtiń ortasha shyǵymdylyǵy gektaryna 33-35 sentnerden aınalsa, «Aqtóbe ı K» JShS qoldanǵan jańa tehnologııanyń nátıjesinde mundaǵy 1510 gektar alqaptaǵy shyǵymdylyq gektaryna 75 sentnerden aınalyp otyr. Demek, eki eldiń birlesken áreketi qyzylordalyq kúrishshiler úshin paıdaly bolatyndyǵy anyq.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»
