Ádebıet • 17 Qazan, 2017

Esenǵalı Raýshanov: О́leń týǵan anańdaı qadirli bolýy kerek

327 retkórsetildi

Aqyn Esenǵalı Raýshanov búgingi qoǵamnyń, shyǵarmashyl ortanyń barometri sııaqty. Oıyn irkimeı aıtyp júredi. 

Buryndary aǵamyzǵa ara-tura bolsyn kirip, áńgimesin tyńdap turatynbyz. Eki jyldaı ýaqyt at izin salmaı ketippiz. Mereıtoıynyń qarsańynda aqyn inileriniń birimen keńsesine quttyqtap baryp edik, kóterilip qaldy. Rýhanı ortanyń betalysy týraly biraz áńgime aıtty. Sosyn qarap otyrmaı, «Suhbat berińizshi» dep qolqaladyq. Bul kisi sheteldiń basylymdaryna, aǵylshyn tilindegi gazetterge kóbirek úńiledi ǵoı.

Alǵashynda suhbat bergisi kelmedi. «Ol suhbatty qaıda beresińder?!» dep surady. «Qolaı kórseńiz, elimizdiń bas basylymy «Egemen Qazaqstanǵa», sosyn búgingi jastar kóp oqıtyn bir jýrnalǵa bereıik» dedik. Kóndi. Arada eki kún ótken soń el men jer, qazirgi qoǵamdyq máseleler men rýhanı ortanyń jaı-kúıi jaıly osy suhbat alyndy.

– Buryndary «Men kesh ótkizsem, ózgelerdikine uqsa­maı­tyn etip jasaımyn. Iy­ǵy­­ma shapan japtyrmaımyn,­ maq­taý men madaqtaý aıtqyz­baımyn. Meniń tilegim – ol jas­­tardyń keshi bolǵaı» deı­tin­siz. Shynynda da Astana tó­rin­­degi shyǵarmashylyq ke­shińiz ózge aqyndardyń ke­shi­nen ózgesheleý boldy. Osynyń sebebi nede?

– Ol keshke de, keshtiń uıym­­das­­­tyrylýyna da meniń asa­ bir­ qatysym bola qoıǵan joq.­ Sol­ qarsańda EKSPO kórme­si­ne oraı, Mańǵystaý oblysy kún­deri ótti emes pe?! Bizdiń óńir­de ónerdiń mańynda júrgen Svet­qa­lı Nurjan, Sabyr Adaı,­ Pánııa Sarmýrzına, Sa­mat Mu­sa­baev, Aqerke Orazo­va, Án­ýar Bımaǵambetov, Sul­tan­bek­ Qudaıbergen degen baýyr­lar­dyń jasaǵany ǵoı. Meniń kesh­ ótkizýge kelispeıtin, ondaı­dy unatpaıtyn «aýrýym»­ bar. Jańaǵy jigitter men qaryndas­tarymnyń betin qaıtarǵanym qa­laı boldy ózi dep, eki oıly bolyp júrgende, oblys ákimi Era­ly Luqpanuly Toǵjanov habar­lasyp: «Aqyn inilerińizdiń aı­týyn­sha, kónbepsiz. Shyǵar­mashylyq keshińizdi ótkizeıikshi, aǵa?!», – degen soń, el basqaryp otyr­ǵan azamat, Elbasynyń óki­li, ári ózin burynnan syılaımyn, kelistim.

Jumeken Nájimedenov bir óleńinde:

«Ońasha bir keshimde jyr jazar,

Qashan ǵana tarqar eken bul bazar?!»,

– deıtin edi ǵoı. Sol sııaqty, men­ de toı-topyr, yrdý-dyr­dý­­dan góri ońasha qalyp ki­tap oqyp, qaǵaz qaraǵandy una­tamyn. Jańaǵy jigitterdiń alqa­laýymen 20 qazanda ataqonys Mańǵystaýda 60 jyldyq toıym ótpekshi. Sosyn «Almatyda da esep berý keshin ótkizseńiz» dep júrgender kóp. Ony ýaqytynda kórermiz...

Áke-sheshemniń joǵaltqan dúnıelerin taptym

– Bir suhbatyńyzda «Men je­ti atamnan beri jilik maıy úzil­megen jerdiń balasymyn»­ degensiz. Osy tusta ósken orta­ńyz týraly aıtyp berińizshi?!

– Sen sony durystap qaıta bir qarashy, «men» emes, «biz» de­gen shyǵarmyn. Ol ras, ata-babamyzǵa keń bolǵan Táńiri maǵan kelgende tarylyp qalǵan jaǵ­daıy bar. Jáne munysy du­rys ta. Baılyq biter-aý, ony ustap turýdy aıtsaıshy, ada­mnyń ishi pysyp ketedi ǵoı. Asy­ly, ol kimge ne berýdi jaqsy biledi.

Bir qyzyq jaǵdaıdy áń­gime­lep bereıin. Bizdiń úıde ar­­ǵy atalarymyzdan qalǵan kú­mis er, jıegi altyn jippen ádip­­telgen aq jabý, kemer belbeý,­ nege jaýperi deıtinin áli­ kúnge bilmeımin, jaýperi pyshaq, kúmis qundaq besatar myltyq, sheshemniń altyn bile­zigi men baldaqty syrǵasy, sal­pynshaq kúmis óńirjıegi boldy. Jasaýymen kelgen eken. Sol zattardy 1970 jyldardyń basynda, men ol kezde mektepte oqımyn, Al­matydan Qulahmet Qojyqov degen sýretshi bastaǵan top kelip «Ult­tyq mýzeı uıymdastyryp ja­tyrmyz» dep qolqalasyn. Qu­lahmet aqsaqal bizdiń elge kúıeý eken, kezinde KazSIK-tiń tóraǵasy bolǵan Jalaý Myń­baev kókemizdiń qyzyna úı­lengen. Sony buldap ákeme: «Ábe­ke, kúıeý men jıenniń nazasy jaman bolady, bermeseńiz ókpeleımin», dep jatyp al­dy. Baýyry Sultanahmet Qojy­qov «Qyz Jibek» degen fılm túsir­mekshi eken, soǵan kerek dep taǵy aıt­ty. Fılm jaryqqa shyqqan soń ol zattardan biz kóz jazyp qal­dyq. Almatyda eshkimniń ad­resin de almappyz. Sodan aýyly­myz ataqonys Mańǵystaýǵa qaı­ta kóshti. Kimniń qolynda neniń ketkenin bilmeımiz. Ákeı qaı­tys boldy. Men bolsam sol buıymdardy uzaq ýaqyt izdeý­men júrdim. Ásirese, kúmis erdi. Keı­de túsime kiretin. Sondaıda anam: «Qoıshy, izdeme. Kerek emes. Bar pále sonymen ketsin. Úki­metke tıispe, qurysyn. Sol sharýaǵa basyńdy suqpashy, tynysh júrshi» deı beretin. Kám­peskeni kózimen kórgen shaı­lyqpaly júrek qoı ol. Mýzeı­lerden surap júrdim, ushty-kúı­li joq. Birde táýekel dep Qul­ahmet aqsaqaldy izdep baryp: «Men baıaǵy Raýshanov Áb­dijappar degen kisiniń balasymyn» dep jónimdi aıttym. Ol bol­sa maǵan: «Seniń ákeń sol jo­ly deńment belbeýdi bermeı qaldy. Mılısııa jiberip aldyrtam. Onyń toǵasynan ildir­mesine deıin ishki qabatyna qa­tarlap hanteńge degen qyzyl altyn tyqqanyn bilemiz» dep qyńyraıdy. Orysshalap «kontra» dep qoıdy taǵy. Shesheme aıtyp keldim. «Kúıeý dep, aıaq as­tynan týys taýyp edińder, týys­taryń osylaı dep jatyr» demeımin be? «Aıttym ǵoı saǵan tynysh júr dep. Basyń pá­lege qalady degenim joq pa? Atańa qaıyrsyz bolǵan mal saǵan qaıdan abyroı áperedi?!» dep saryýaıymǵa salsyn-aı kelip. Sodan qaıtyp ol zattardy biz izdemedik. Balalyq qoı, ańqaýlyq taǵy bar, sheshem menen ótken ańqaý, kúıeýdiń qaıyn jurtyna qaljyńy bolatynyn qaıdan bileıin, shynymen bir páleni bastap otyr dep senippin. Ony maǵan taǵy bir jezdemiz, professor, túrkolog Ǵubaıdolla Aıdarov aıtty. «Áı, ol ázil ǵoı, balamysyń degen, sen sony shyn kórgensiń. Jaraıdy, men ózim sóılesemin» dep jubatqan. Sóıtip júrgende eki jezdekem de qaıtys bop ketti. Suraıtyn eshkim qalmady.

Bir esimde qalǵany, sol jo­ly Qojyqovtyń janyna aı de­se­ aýyzy, kún dese kózi bar su­l­ý qyz erip kelgen. Aty Baıan se­kil­di edi. Endi men Baıandy izdeıin. Mınıstrlikten bastap, osy biledi-aý degenderdiń talaı mazasyn aldym. О́nerdiń mańyndaǵy jigitter mýzeı salasynda bilikti ónertanýshy Baıan Ásembaıqyzy Aldabergenova degen kisi bar degen soń izdep júrip ony da taptym. Jolyqtym. Sóılestim. «Iá, senderdiń úıle­rińe Qulahmet aǵaǵa erip barǵan men bolatynmyn» degende, jú­re­gim jarylyp keter me eken dep oıladym. О́zi orystildi eken. Qazir 72-ge kelipti. Biraq, bári­ esinde, adamnyń kózi ózger­meıdi ǵoı, tanı kettim, oıy bul­dyramapty. «Qurandy er, al­tyn bilezik, kúmis óńirjıekti senderdiń úıden alǵanbyz. Barlyq qujatty óz qolymmen tol­tyrǵam. Eshteńe joǵalǵan joq. Ol zattar qazaqtyń sol za­man­daǵy asyl buıymdary retinde Á.Qasteev atyndaǵy mý­zeıge aparyp qoıyldy. Qa­zir sol mýzeıdiń qorynda saq­­taýly tur. Astyndaǵy áı­nekke «Ábdijapparovtardan alyn­dy»­ dep jazylǵan», deı­di. Sýretteri albomdarǵa da shyǵypty. Qyryq jyldan as­tam ýaqyttan soń ákem tirilip kel­gendeı qýandym. Bir kezde renjigen Qulahmet aqsaqalǵa ishteı rahmetimdi aıttym. Baıan tátemiz meni zańdy murager retinde qundy dúnıelerdi ózine qaıtaryp alǵysy keledi dep oılasa kerek, maǵan ol endi halyqtyń múlki ekenin túsindire bastaǵanda, kúldim. Mamamnyń «atańa qaıyr bermegen mal saǵan qaıdan buıyrsyn» degenin esime túsirdim. Nege qaıyr bermedi, halyqqa qaıyr bergeni maǵan da qaıyrly bolǵany emes pe? Ony daýlap qaıtem men? Ol endi eldiń múlki. Mýzeıge kelýshiler bir kezde qazaqtyń Ábdijappar degen shaly men Áýehan degen kempiriniń ata muralaryn kórip qýansa, meniń de qýanǵanym. Al sen baılyq deısiń, aınalaıyn...

Aqynnyń kóńili kóne besiktiń qońyraýy sııaqty...

– Jaqynda jaryq kór­gen «Amal degen aıyńyz» at­ty kitabyńyzdaǵy «Poezııa» degen óleńińizge qatysty saýal qoıa­ıyn. Osy ýaqytqa deıin óleńge adal boldym dep aıta ala­syz ba? Prınsıpińizdi sat­qan kezińiz boldy ma?

– «Poezııa» – erterekte ja­zylǵan óleń. Kitaptaryma enbeı qalyp júrdi. Joǵalyp ket­ti, keıin qaıta taýyp aldym. Basqa sebebi joq. Joǵaltqany kóp adammyn ǵoı men. Basqasyn qaıdam, óleńge adal boldym. Eger shynymen jastardyń me­ni jaqsy kóretini ras bolsa, ol bálkı, meniń ǵajap aqyn bol­ǵandyǵymnan emes, óleńge adal­dyǵymnan shyǵar dep oılaı­myn. Jastar adaldyqty birden sezedi. Úlkenderdeı emes. Al ómir­de «varıasııaǵa» barǵan kez­­derim boldy, ol ras. Bala-sha­ǵany asyraý úshin, ózińe senip tapsyrylǵan ujymdy ju­myssyz qaldyrmas úshin, aǵa­ıyn-týmanyń esen-túgeldigi úshin keıbir tusta attaıtyn jerden attadym, ony ózim bilemin. Bi­raq, kúıki ómirdi óleńge ara­lastyrǵan joqpyn. Onyń ús­tine aldymdaǵy aǵalarym ómir­den ótip, úıdiń úlkeni bop qa­lyp jatyrmyn. Sońymnan ergen ini-qaryndastyń joǵyn joq­tap, muńyn muńdaý meniń moınymda. Sol maqsatta keıde bar­ǵyń kelmeıtin bir adamdarǵa ba­rasyń, ashqyń kelmeıtin esik­terdi ashasyń, aıtqyń kelmeıtin bir áńgimelerdi aıtasyń. Kútkiń kelmeıtin jerlerde otyryp, kútesiń. Ol ómir... Qyryqqa, el­ýime deıin ondaıǵa barmaıtynmyn.

– Áıel aqyndardy onsha­ túsinbeıtinińizdi bilemiz. Siz­ bul suraqty jaýapsyz qaldy­ryp ta kórdińiz, al men saýaldy sál basqasha qoıaıyn... Siz oqı­tyn Gúlnar Salyqbaıdyń qa­taryna qazirgi aqyn qyz­dardan qosyl­ǵa­ny bar ma osy?!

– Bar shyǵar. Men eki bastan ­Gúl­nardyń óleńderin jaqsy kóre­min ǵoı. Meniń qatarlarym jáne menen kishi Shámshııa Ju­batova, Baıan Beketova, Gúlnar О́mir­zaqova, Gúlnar Shámshıeva, Gúl­bahram Jebesinova, Janat Ás­kerbekqyzy, Tanakóz Tolqyn­qyzy, Quralaı Omar, Janna degen aqyn qyzdar bar. Erterek qaıtys bolyp ketken Gúlzakıra Ábildaeva da jaqsy jazatyn. Men olardyń qaı-qaısysynyń bolsyn óleńderin oqyp otyramyn. Aıtpaqshy, Atyraýda Álııa men Baqytgúl bar. Keıingi jastardyń arasynda da aqyn qyzdar júr, tek esimderin men­ bilmeýim múmkin. Meniń bil­meýim – olar joq degen áńgime emes qoı. Ol – meniń kemshiligim. Ob­lystarǵa, aýdandarǵa, ár jer­degi kezdesýlerge barǵanda qyz balalar óleńderin oqyp jatady. Attary esimde qalmaıdy.

Tarıhta Kopernıkti «Jer aınalady» degeni úshin otqa ór­temek bolǵanyn bilesińder ǵoı?! Son­da «Joq, keshirińder, men jań­saq aıtyppyn, jer aınalmaıdy eken» dep, dinshilderden qu­­tylady ǵoı. Biraq, sottan aman-esen shyǵyp bara jatyp: «Net, vse takı ono vertıtsıa» de­genge uqsaıdy. Sol aıtpaqshy, men qalaı bolǵan jaǵdaıda da, poe­zııanyń taza saqtalǵanyn, bylǵanbaǵanyn qalaımyn. Men qadirlep, qasterleıtin, qur­mettep, basymdy ıetin dúnıe ol – О́leń. Poezııanyń asqaq bol­ǵanyn unatamyn. О́leń degen týǵan anańdaı qadirli bolýy kerek.

Tumshalanǵan jas­tardy aqtaı almas edim...

– Kopernıktiń dinshilder­ge qarsy turýy degenińizge baılanysty bir suraqtyń re­ti kelip tur. Elimizde «Din tý­­raly» zań­ǵa túzetýler qa­ras­tyryldy ǵoı.­ Sizdiń «Mar­ǵulanda pá­ren­ji jamyl­ǵan qyzdy aq­taý»­ atty óleńińiz bar.­ Osy­ óle­ńińizdegideı biz­degi jaǵdaı­dy, nil qaradan tum­sha­lanyp kıi­netin jastardy aqtaı alar ma­ edińiz?

– Joq, aqtaı almas edim. Áde­­bıet degen – protest, ıaǵnı qar­sylyq. Ásirese, meniń óleńderim ishtegi qarsylyqtan týady. Birde Keńes ókimeti tusynda Ortalyq Azııa­ny aralaıtyn «О́zbekstan komsomoly» deıtin úgit-nası­hat poıyzyna Qazaqstannan Ulyq­bek ekeýmiz shaqyryldyq. So­dan Hıýanyń, Marǵulannyń kóshelerin qydyryp júrsek, bir ózbek shaly kelip, ekeýmizdi qýalap meshitke aparyp saldy. Kirsek, juma namazy oqylyp jatyr eken. Jas kezimiz ǵoı, namaz oqýdy da bilmeımiz, aralaryna tura qaldyq. Bir birimizdi mazaqtap meshitten ishek-silemiz qatyp, kúlip shyǵyp kele jat­qanbyz, párenji jamylǵan bir qyzǵa jergilikti mılısııanyń qyr­ǵıdaı tıip jatqanyn kórdim. Qalaı kıinse de, ol qyzdyń óz haqy ǵoı dep oılaǵam sonda. Bul 1984-1985 jyldar bolatyn. Al qazir qyzdarymyzdyń qap-qara kóılek kıip, mólitip-tógiltip alǵanyn túsine almaı­myn. Ol ári-beriden soń qazaqta joq nárse. Ǵafýr Gulam degen ózbektiń jazýshysy boldy.­ ­Bizdiń Sábeńniń, Sábıt Mu­­­­qa­­novtyń dosy. Ǵafýrdyń qyzy­nyń ózi búginde 80-nen asty. Ha­bar­lasyp turamyn. Ǵafur aka párenji jamylǵan áıelderdiń qandaı sumdyq ister jasaǵanyn jazǵan. «Sum bala» degen hika­syn oqyńyz. Tipti, «О́ıtip tum­shalanǵansha, ashyq júrgeni jaq­sy emes pe?!» degen túıin de jasaǵan. Qyz balalardyń oranyp alyp júrgenin qabyldaı almaımyn. Biz dinnen alysyraq óstik. Dese de, Beket atanyń ur­­paǵy bolǵandyqtan, men Is­lam dinine mindetti túrde qur­­metpen qaraımyn, onyń qa­ǵı­­dalaryn úıde de, túzde de us­taýǵa tyrysamyn. Deı turǵan­men, dinge bassyz, kózsiz ketken jas­tardyń «áke-sheshem namaz oqy­maıdy» dep ata-anasyna qarsy shyǵýy nemese «meni talaq etti» dep áıelderdiń bir kúıeý­den ekinshi, úshinshi kúıeýge ke­te beretinin túsinbeımin. Ol – biz­diń qazaqtyń ádep ahlaǵynda joq nárse. Men Qoja Ahmet Iаsa­ýı­diń ustanǵan baǵytyn qol­dap, qýattaımyn. Ol – Islam dinin qazaqtyń mentalıtetine yń­ǵaılaǵan adam.

Qazirgi keıbir jastar qazaqqa arabtardyń jańaǵy «dástúrin» qaıtyp ákelgisi keletin syndy. Tumshalanyp oranǵan qyzynyń ata-anasy bet júzin kórmeı júr­se, ony qalaı túsinemiz? Qazaq­tyń qyzy áke-sheshesine erkelep, jaırańdap, ákesiniń moınynda ós­ýi kerek emes pe?!

 «Rýhanı jańǵyrýdy» uly Muhańnyń maqalasyndaı qabyldadym

– Elbasynyń «Rýhanı jań­ǵyrý: bolashaqqa baǵdar» ma­qa­­lasynda aıtylǵan el men jer, qoǵamdyq, eldik, ulttyq máse­leler týraly pikirińizdi bil­sek...

– Prezıdenttiń bul maqalasy der kezinde jaryqqa shyqqan, qazaqtyń rýhanı álemine úlken ser­pilis ákelgen dúnıe boldy. 1961 jyly uly Muhań, Muh­tar Áýezovtiń «Jyl kelgendeı­ jańa­lyq sezinemiz» atty maqala­sy jaryq kórgen. Ol rýhanı ortany dúr silkindirgen, jańalyqqa úndegen maqala bolatyn. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń maqa­lasyn dál osy Muhańnyń 1961 jylǵy maqalasyndaı jaqsy qa­byldadym. Ondaǵy ulttyq bir­lik, tutastyq, týǵan jer týraly aıtylǵan oılaryn quptaımyn.

– Kúni keshe sol maqalada aı­­tylǵan latyn álipbıine kó­­­­shý usynysy jappaı tal­qy­­laýdan ótip, Elbasyna ǵa­lym­dar tarapynan latyn gra­fıkasynyń úlgilik jobasy usy­­nyldy. Latyn álipbıine ótý­­­ge oıyńyz qalaı?

– Jańa Elbasynyń maqalasy der kezinde shyqqan dúnıe boldy dedim ǵoı, otqa túsip bara jat­­qan balany anasy eteginen tar­­typ, shap berip ustap alady emes pe?! «Rýhanı jańǵyrý» da sol syndy qazaqty rýhanı baǵdarynan aıyrylmaýǵa ún­degen maqala, Temirqazyq der edim. Latyn álipbıine aýysý ke­rek. Men odan bireýler aıtyp júrgendeı qoryqpaımyn, qaıta quptaımyn. Áldekimder «latynǵa kóshsek, qazaq qoǵamy bir-birin túsinbeı, ekige jarylady» deıtin kórinedi. Men olaı oılamaımyn. Ol óz ishimizdegi másele. Latyn álipbıine aýysý ne úshin qajet?! Ultty ult re­tinde saqtap, qalyptastyrý úshin de osyndaı bir jańashyl qadam bolǵany durys. Eń bastysy, rýhanı jigimizden, tamyrymyzdan ajyramasaq bolǵany.

Basy artyq kitaptar qaptap ketti

– Sizdiń osydan biraz jyl buryn «Eger men kitabymdy ja­ryqqa shyǵarsam, óz bas­pamnan shyǵarmaımyn» deı­tinińizdi estip qalǵanym bar. Bi­raq jaqynda jaryq kór­gen «Amal degen aıyńyz...» «Ja­zýshydan» shyqty. Bul qalaı?

– Menen buryn bul­ mekemeni basqarǵan dırek­torlardyń kóbi jurtty qoıyp, óziniń kitabyn shyǵarypty. Sodan problemalary bolǵan... «О́z kitabymdy ózim basqaratyn baspada basqyz­baımyn» degenim sodan edi. Osy 20 jylda birde-bir ret óz óleńderimdi shyǵarǵan emes­pin. Alpysqa kelgende de shy­ǵar­mas edim. Mádenıet jáne sport mınıstrligi ádebıettiń áleý­mettik mańyzdy túrlerin satyp alý, basyp shyǵarý jáne tara­tý kishi baǵdarlamasy bo­ıynsha meniń kitabymdy «Ja­zýshy» baspasyna bólip qo­ıypty. Ony men jyl aıaǵynda, ıakı basylatyn kitaptardyń ti­zimi men taqyryptyq jos­par bekip, qolyma qujat kelgende ǵana kórdim. Qarjy mınıstrligi men Salyq komı­tetine tirkelip qoıypty. Ál­bette, meniń jaǵdaıymmen, múm­kindigimmenen jınaǵymdy basqa baspadan shyǵarýǵa da bolady. Tipti bolmasa, meniń ornyma bas­qa aqynnyń kitaby jaryqqa shy­qqany maqul bolar edi. Qyl qysqasy, zańdy buza almadyq. Keıde zań adamgershilikten bólek turady. Kóne latyndarda «dura lex sed lex» degen qanatty sóz­ bar. «Zań qatal, biraq ne de­seń de, zańnyń aty zań» degen ma­ǵyna beredi. Aǵalarym men ini­lerimniń kitabyn shyǵarýdaı-aq shyǵaryp keldim ǵoı. Áli de shyǵaramyn. Tipti artyq shy­ǵaryp jibergen kezim boldy.

Búginde basy artyq kitaptar qap­tap ketti. Poezııada kóp aqynnyń óleńder jınaǵyn basýdyń qajeti joq edi. Men osy jınaǵyma ádettegi dástúrdi buzyp, jastardyń redaktor bolǵanyn qaladym. Kitabymnyń redaktorlyq, korrektorlyq jumystaryn Sherhan Talap, Asylan Tilegen, Aıbol Islam­ǵalı, Bekzat Smadııar degen­ jigitter atqardy. Sosyn Svet­­qa­lı Nurjanǵa, Janat Aımu­hambet qaryndasymyzǵa qa­rat­tym. Ábeń Nurpeıisov sekil­di «Aıamańdar!» dedim. Olar oqy­dy. Qaı-qaısysynyń da syn-eskertpelerin eskerýge­ tyrystym. Kelispegen tusta­rym da bar. Jalpy, men óleń­de óz aqylym bolmasa, óz­geniń aıtqanyna júrmeıtin birmoıyndaýmyn. Al sender plıýrealızm deısińder. Al­ǵashqyda osy kitapqa enýi tıis biraz óleńim belgili bir obek­tıvti-sýbektıvti sebeptermen kirmeı qaldy. О́kinishti. Or­nyna «Aıda» (Dj. Verdı) men «Gamlet» (Shekspırden erkin aýdarma) degen aýdarmalarymdy saldyq. Men anyǵynda tárjimandyǵy shamaly adammyn. Solaı boldy. Jańaǵy redaktorlardan Sherhannyń prınsıptiligine rıza boldym. О́leńderimdi oqyp: «Joq, aǵa, munyńyz bolmaıdy», – dep, oıyn batyl aıta alatyn bala eken. Bul jaqsy ǵoı. Jas kezimde men ózim sondaı edim. Qazirgi jas aqyndarǵa qarap otyryp, bir kezdegi ózimdi kóremin.

Áńgimelesken

Qarlyǵa IBRAGIMOVA

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Memleket basshysy Lı Chjanshýmen kezdesti

Prezıdent • Búgin, 14:47

Túrkistan – jastar qalasy!

Aımaqtar • Keshe

Importtan ne uttyq?

Ekonomıka • Keshe

Festıvaldiń alǵashqy kúninde eki qoıylym sahnalandy

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

«Eki juldyz» baıqaýy Almatyda bastaldy

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

Tarazda jedel baılanys ortalyǵy ashyldy

Aımaqtar • 20 Qyrkúıek, 2019

Lısakovtyń «Báıteregi»

Aımaqtar • 20 Qyrkúıek, 2019

Alty boksshymyz jartylaı fınalda aıqasady

Sport • 20 Qyrkúıek, 2019

Gobelen – tekti ónerdiń týyndysy

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

«Mádenı qabat» joıylǵan joq

Qoǵam • 20 Qyrkúıek, 2019

Shahmardan terbelgen talbesik

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2019

Uqsas jańalyqtar