Ádebıet • 18 Qazan, 2017

Latynǵa oralý zaman talabynan týyndap otyrǵan qajettilik.

252 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Táýelsiz Qazaqstannyń tarıhı­ kezeńindegi jańa beleske qadam bas­qaly turǵan latyn álipbıine kóshý – bul jazýdy jańǵyrtý, tildi jańǵyrtý, eldi jańǵyrtý bolmaq. Egemendigimiz eńseli, táýelsizdigimiz tegeýrindi bolyp, álemdik tájirıbeni ıgerýimiz úshin sanamyzǵa tyń serpin kerek. Osyndaı serpilis arqyly búkilálemdik keńistikke ene alamyz. Keleshek ur­paq óz kezeńinde tarıhı máseleniń uly­lyǵyn moıyndaıtyn bolady. Endigi ju­mys – halyq arasynda asa mańyzdy qadamdy durys nasıhattap, uǵynyqty jetkize bilý

Latynǵa oralý zaman talabynan týyndap otyrǵan qajettilik.

2017 jyldyń 9 qazanynda Elbasy memlekettik tildi latyn qarpine kó­shirý jónindegi jobany iske asyrý­ úshin qurylǵan jumys tobynyń mú­shelerimen kezdesti. Qazaqstan Pre­­zıdenti memlekettik tildi reformalaý rýhanı jańǵyrý baǵdarlamasy aıa­syndaǵy mańyzdy máselelerdiń biri eke­nin atap ótti. Jıynda Memleket basshysyna qoǵamdyq talqylaýlar barysynda kelip túsken usynystardy eskere otyryp ázirlengen qazaq tiliniń latyn qarpine negizdelgen biryńǵaı standartynyń jobasy usynyldy.

Aldyńǵy Parlamenttik tyńdaýda usynylǵan jobadan aıyrmashylyǵyn aıtar bolsam, bunda dıgraftar qol­danylmaıdy, qazaq tilindegi tól daýys­ty jáne daýyssyz dybystar árip tańbalarynyń ústinen útir, noqattar qoıý arqyly berilgen. «Kelisip pishken ton kelte bolmas» demekshi, qoǵamnyń basym kópshiliginiń talap-tilekteri qanaǵattandyrylǵan tərizdi. О́te durys dep oılaımyn... 

«Álemde eshbir el óziniń jańa álipbıin búkil halyq bolyp osylaısha talqylaǵan emes. Biz úshin árbir adamnyń pikirin bilý mańyzdy. Latyn qarpine kóshýge baılanysty Prezıdent Ákimshiligine 300-den astam ótinish kelip tústi. Jastardyń bul úderisti qoldaǵany qýantady. Jobany iske asyrý barysynda álemdik tájirıbe eskerildi. Bul óte mańyzdy. Sonymen birge qazaq álipbıin latyn qarpine kóshirý úderisine qatysty aqparattyq-túsindirý jumystaryn jalǵastyrý qajet», dedi Memleket basshysy. 

Demek  Latyn álipbıi – Uly dala elin álemdik órkenıetpen qabys­tyratyn altyn kópir. Latynǵa oralý zaman talabynan týyndap otyrǵan qajettilik. Dúnıe júzi halqynyń 80 pa­ıyzy qoldanatyn latyn ár­pine kóshý ozyq ınnovasııalar men jańa tehnologııalarǵa bir taban jaqyndaýdyń belgisi. «Osy arqyly elektrondy aqparat quraldaryn da jyldam ıgerýge bolady. Latyn álipbıine kóshý saıasatyn Elbasy beker bastap otyrǵan joq. Munyń tıimdi jaqtary óte kóp. Japon eli, máselen óziniń IT tehnologııasynda jáne ǵylym salasynda latyn álipbıin ekinshi álippe retinde qoldanady. Qytaı eli de ózderiniń ıeroglıfterimen qatar osy latyn álipbıin paıdalanady.

Qazaq tiliniń latyn qarpine kóshýi orys tildi azamattardyń quqyqtaryn, orys tili men basqa da tilderdiń múm­kindikterin shektemeıdi. Orys ti­liniń kırıll qarpinde qoldanylýy óz­gerissiz qalady. Ol burynǵydaı qyzmet atqara beretin bolady. Jańa álipbıge kóshý qazaq tilin meńgerýdi jeńildetedi», – dedi Prezıdent.

Olaı bolsa barshamyz osy ıgi iske belsendi atsalysaıyq! Rýhanı jańǵyrý aıasynda tilimiz de jańǵyrsyn! 

 

Alpys BEKENOV,
Aqmola oblystyq tilderdi damytý basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy