«Án salǵanǵa, bı bılegenge bala kezden qumar boldym, – dep bastady áńgimesin keıipkerimiz. – Áli kúnge deıin esimde, bir jyly aýylymyzǵa Roza Baǵlanova keldi. Ol kezde 6-7 jas shamasyndaǵy balamyn. Aýyldaǵy shaǵyn klýbta ıne shanshar oryn joq. Ákem jaryqtyq meni konsert bitkenshe moınyna mingizip kóterip turdy. Ol kisi de ónerdi sondaı jaqsy kóretin. Sodan ne kerek, boı jetip, mektep bitirdik. Keıin Zaısandaǵy mektepte eki jyl muǵalim bolyp jumys istedim. Osyndaǵy «Aıdyn» ansambline qatysyp, bıshi bolyp júrdim. Bir kúni Kúrshim aýdandyq mádenıet bóliminiń bastyǵy Qabdolla Turarov: «Sháken, seniń ornyń mádenıet úıi. Bizge kelseń qaıtedi», dep meni Kúrshimge shaqyrdy. Sóıtip, sondaǵy mádenıet úıine bıshi bolyp jumysqa ornalastym. Sodan bir kúni Muhamedjan degen kúıshi bala, Qanııa degen ánshi qyz jáne men úsheýimizdi Almatyǵa jiberdi.
Muhamedjan dombyrada ǵajap oınaıtyn, birden ótip ketti. Qazir Kókshetaýda jumys isteıdi dep estımin. Qanııa «Gaýhartasty» shyrqady. Biraq óte almady. Meniń kezegim keldi. Sahnaǵa shyqsam, komıssııada qazaqtyń áıgili bıshisi Shara Jıenqulova otyr. Erttelgen attaı úlken, tolyqsha kelgen kisi eken. Shashyn tóbesine túıip alǵan. Qarapaıym. О́zbek jáne qazaq bıin bılep berdim. Kóńilinen shyqqan bolýym kerek: «Alamyz, qabyldaımyz», dedi. Jópeldemede ne aıtarymdy bilmeı sasyp qaldym. Úıde jalǵyz balamyn. Kári áke-sheshem bar. Ekinshi jaǵynan, mádenıet úıi meni jibere qoıa ma? Barǵym da keletin sekildi. Shara apamyz kópti kórgen suńǵyla adam ǵoı. Meniń bir sheshimge kele almaı ári-sári kúı keship turǵanymdy sezdi-aý deımin, aýylǵa óz qolymen «Osyndaı oqýǵa tústi. Bıden ózim sabaq beremin. Bosatýlaryńyzdy suraımyn» dep qatynas qaǵaz jazyp berdi. Sóıtip aýylǵa qaıttyq. Alyp-ushyp jumysyma keldim. Bári qýanyp «jolyń bolsyn, bar, bar, shaqyrǵan jerden qalma» dep tilektestigin bildirdi. Úıge kelip, jańalyǵymdy aıtyp edim, «biz endi qaıttik», «Kóp-kórim jumysyń bar. Ámbe eki jyl oqıdy ekensiń. Bizdi tastap qaıda ketpeksiń?», dep áke-sheshem shalqasynan tústi. Bul – estrada-sırk stýdııasynyń eń alǵash ashylǵan jyly bolatyn. Búgingi J.Elebekov atyndaǵy estrada jáne sırk kolledji. Bıshi múlde joq eken. Men konkýrssyz-aq ótip turǵan edim. Al ánshi men dombyrashy kóp boldy. Sodan ne kerek, Almatyǵa bara almaı qaldym».
Qazaqy ádepten aspaı ata-anasynyń kóńiline qaraılaǵan bıshi boıjetken osylaısha aýylda qala beredi. Biraz jyldan keıin áıgili akter, ánshi Oraz Kákeevtiń shaqyrýymen Marqakóldegi mádenıet úıinde Marat Saqatov, Rahmetolda Turabaev, Shaıqýalı Esetov, Qaragóz Bolatova syndy óner maıtalmandarymen birge eńbek etedi. Bıin de bıleıdi, ánin de aıtady, tipti aktrısa retinde sahnaǵa da shyǵady. Marqakólden soń otbasy jaǵdaıymen Tarbaǵataıdyń Tuǵyl aýylyna kóship keledi. Sodan kól jaǵasyndaǵy kórkem aýyldyń Mádenıet úıinde taban aýdarmaı 40 jylǵa jýyq jumys istep, zeınetkerlikke shyqqanǵa deıin osyndaǵy «Aıdyn» estradalyq ansamblinde án salady. О́nerdegi eńbegi eskerilip, 1970 jyly Kúrshimdegi bıshiler saıysynda birinshi oryndy ıelenip, bıshiler tobynyń solısi, 1988 jyly Búkilodaqtyq ekinshi halyqtar festıvaliniń laýreaty atanady.
«Aıdyn» ansambliniń quramynda talaı jerdi araladyq. О́skemende jyl saıyn ótetin «Vostok» atty oblystyq baıqaýda san márte júlde aldyq. Osy rette meniń ánshi bolyp qalyptasýyma erekshe eńbek sińirgen, marqum Múrsálim zamandasymdy aıryqsha iltıpatpen eske alamyn. Qazir endi bı bıleýge jasymyz kelmeıdi. Al án shyrqamasam otyra almaımyn, basym aýyrady. О́leń aıtsam jeńildep, sergip qalamyn. Sezimge toly, sózi maǵynaly lırıkalyq ánderdi oryndaǵandy jaqsy kóremin. Aýyldaǵy aǵaıynnyń bári meni «ánshi Sháken» dep áspettep jatady. Tuǵyldaǵy birde-bir konsert, birde-bir toı meniń qatysýymsyz ótpeıdi. Keıde ártúrli jaǵdaılarmen konsertke bara almaı qalsam: «Áke-aý, Sháken qaıda? О́leń aıtqan joq qoı búgin. Daýysyn saǵyndyq» dep halyq izdep jatady eken. Eldiń yqylas-peıiline rahmet! Odan artyq qurmet, odan artyq baqyt bar ma?», deıdi Shara Jıenqulovadan bata alǵan bıshi.
Shara Jıenqulova demekshi, áıgili bıshiniń aldynda bı bılegen Sháken Qabdoldına búgingi qazaq bıine qatysty da oıyn aıtyp, ulttyq bıimizdiń túriktiń bılerine uqsap ketkenine qynjylysyn bildirdi. «Qazaq bıin bóksemen bıleıtinder kóbeıdi. Qazaqta jalańashtanyp, bókseni kórsetip bıleý degen dúnıe bolmaǵan. Shara apamyz qalaı bıleıdi? Túsken kınolarynan kóremiz ǵoı. Kıgeni qazaqtyń beshpenti, qazaqtyń búrmeli kóılegi. Aıaǵy da kórinbeıdi, júrgen júrisi de bilinbeıdi. Ulttyq bıimizdi ulyqtap júrgen jandar osyny eskerse ıgi», deıdi ónerpaz.
Azamat QASYM,
«Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Tarbaǵataı aýdany
