Biz barǵanda qarııa óz bólmesinde demalyp jatyr eken. Kózge birden tórde ilýli turǵan myltyq tústi. Biz kórip júrgen kóp qarýdyń biri emes. Keıin bilgenimizdeı, bul ataqty Jaras mergenniń myltyǵy bolyp shyqty.
Qart áli qýatty eken. Aqyl-esi túzý, sózi nyq. Tek qulaǵy tosańdaý. Aıaǵy aýyratyndyqtan bıyl kóp jerge barýdan qalypty. Tańdap barady eken.
Soǵys kezinde Máskeý túbindegi áskerı zaýytta jumys istegen. Nemister óte qupııa ustalǵan oryndy bilip qalyp, bombalaǵannan keıin zaýyt úshke bólinip, qazaq jerine kóshirilgen. Sonyń biri Balqash qalasynda ornalasqan. Qarııa sonda jumys istepti. Soǵys bitkennen keıin de bulardy birneshe jyl alyp qalǵan.
Elge kelgesin biraz jyl ujymsharda usta bolyp eńbek etken. Kórigi áli kúnge deıin bar. Keıin «Aıshýaq» keńsharynda qoı baǵypty.
– Bertinge deıin atqa mingendi jaqsy kórip turady. Toqsannan asqan shaǵynda ekeýmiz bir kún atpen júrip, joq izdedik. Men erteńine aıaq-qolym saldyrap, belim uıyp, túkke jaramaı qaldym. Bul kisi bylq etken joq, – deıdi balasy Jumaǵul.
«Men – Allanyń súıikti qulymyn». Bul – qarııanyń jıi aıtatyn sózi. Rasynda da, neshe túrli zamandy bastan keship, aman ótken kisi ǵoı. Bir qyzyǵy, jazǵyturym qoıshylardy kóshirgende, basqalar jaýyn-shashynnyń astynda qalyp jatqanda, bul kisiniń kezegi kelgende, aspan shaıdaı ashylatyn kórinedi. Júzden asý da ekiniń birine buıyra beretin baq emes. Onyń ústine urpaqtary alaqanyna salyp baǵyp otyr.
Sýretke túsirmek bolyp, oryndyqqa otyrǵyzyp jatqanymyzda, atamyz: «О́ı, atqa minbegen soń bári beker ǵoı…» dep qaldy. Kúlip jatyrmyz. Shirkin, kóńil.
Jumaǵuldyń aıtýynsha, ákesi únemi: «Qazanyma aram as túspesin…», dep otyrady eken. Keıbir baldyzdary kelip: «Meni tanydyń ba?», degende qýlana kúlip, álgilerge ádemi ázil aıtatyn kórinedi.
Bizdiń derek: oblystyq statıstıka basqarmasynyń málimeti boıynsha óńirde 100-den asqan 53 turǵyn bar.
Endi myltyqqa keleıik. Qudaıbergen atamyz Jaras mergenniń tikeleı tuqymy. Jumaǵuldyń kýálik etýinshe, qaradan han shyqqan Qaldybaı Qaraqalpaqty bılep turǵan kezinde, bir top jigitti shaqyrtyp alyp, synaǵanda, qaı tusta da Jarastyń mereıi ústem bolyp shyǵa beripti. Sonda syılaǵan myltyǵy eken. Jaras osy myltyqpen anaý bir qıyn jyldarda rýly eldi baqqan. Bul kúnde qundy jádigerge aınalǵan otty qarý birneshe ǵasyr boıy urpaqtan-urpaqqa aýysyp, Qudaıbergen qarııaǵa jetken.
Keterde qarııa bizge batasyn berdi. Bastysy, el aman bolsyn deıdi. Qabyl bolǵaı!
Baýyrjan Babajanuly,
jýrnalıst
Aqtóbe oblysy,
Shalqar aýdany
