Onyń jaqsylyqqa, jaısańdyqqa jany qushtar. О́leńge sheksiz ǵashyq. Poezııanyń eń sharapatty óner ekenin, árbir júrekke shýaq endiretin, shuǵyla shashatyn qasıeti bar ekenin sezinedi. Ár týyndysynda meıirim men súıispenshilik, qımastyq sezimi qanattasa júredi. Qazaqtyń asa kórnekti qalamgeri Ábish Kekilbaev: «Poezııa – Jaratqan Ieniń ámanda jalǵyzdyq toryndaǵy pendelermen peıildessin, pikirlessin dep ádeıi jaratqan aq qanat perishtesi», – dep baǵalaǵan. Menińshe, Nurlan osy qaǵıdany berik ustanady. Nurlan jasandy boıaýǵa, jalt-jult jarqyldaq sózderge qushtar emes. Jaratylysy bııazy bolǵasyn jyrlary da uıań. Shyǵarmalary ómirdiń ózindegideı tabıǵı. О́z bolmysyn qaz-qalpynda óleń órnegine túsirýge beıim. О́mirdiń kóleńkeli jaqtarynan góri kúngeıli tustaryna kóbirek den qoıady. Osynyń áserinen bolý kerek, alǵaýsyz kóńil, ańqyldaq peıil Nurlan óleńderine ár berip turady. Neni aıtsa da, neni jyrlasa da aǵynan jarylady. Bolmashyǵa qýanyp, bolymsyzǵa kúıinedi. Árıne naǵyz aqyndyqqa tán qasıet.
Aqyn Nurlannyń kókiregi kirshiksiz sezimderdiń tunyq bastaýy ispetti. Sol káýsar sezimder arnasynan asyp, tógilip te ketpeıdi nemese tómen tartyp ortaıyp ta qalmaıdy. Sondyqtan da bolar el men jerge, ardaqty aǵalary men izetti inilerine, dostaryna degen ystyq yqylasy, taza nıeti kóptegen óleńderinde kóleńkesiz qalpynda kórinis taýyp, kóńilge uıalaıdy. Qaı óleńin alyp qarasaq ta rııasyz taza kóńildiń, tańdaı tunyq peıil men ystyq yqylastyń ıisi ańqyp turady. Ol ózi jazǵan óleńdi kesteleýge, tátti nemese ashy sózderdi desteleýge tipti qushtar emes, kerisinshe, óz oıyn kibirtiksiz jetkizý úshin ár adamnyń (oqyrmannyń) júregine tym etene jaqyndap baratyn qarapaıym, uǵymdy ádisterdi tańdap alatyn sııaqty. Nurlan aqynnyń júregi tym názik. Jeldiń ýilinen, japyraqtyń dirilinen syr uqqysy keledi. Ásirese adamdarǵa degen senimi, bolashaqqa degen úmiti sheksiz. Sol úmit, sol senim aqyn óleńderine ár berip turady. О́mirdiń de, adamdardyń da boıynan ımandylyq pen adaldyqty izdegen perishte kóńil Nurlan aqyn lırıkalyq keıipkerleriniń jaǵymdy tustaryn jarqyrata kórsetýge janyn salady.
Aqyn bylaı tolǵanady:
Maǵan tym jat syrttaı dosty
qaralaý,
Tyndyrymdy, keıde isim shalalaý.
Súıte tura tilin taýyp pendeniń,
Zor maqsatym – kisilikti baǵalaý.
Kishiligi kisilikpen ulasqan, aldy-artyn paıymdaǵan azamat-aqynnyń aıtar sózi bul. Qaltqysyz pák sezimnen týǵan tujyrym.
Nurlannyń «Aqqý-júrek», «Otyz besinshi shilde», «Mızam shýaq» kitaptaryn oqyp otyryp, men ózimniń jastyq shaǵymdy, orda buzar otyzymdy, qamal buzar qyryq jasymdy eske alyp, artta qalǵan aıaýly kezeńdermen, qyz bilegin jastanǵan juldyzdy túndermen qaýyshqandaı kúı keshtim. Ondaǵy mahabbat jyrlary shynaıylyǵymen baýrap alady. Mahabbat turaqtylyǵyn, otbasynyń jarasymdylyǵyn tý etip ustaıdy. Aqyn inimiz óte balajan, balalaryna arnaǵan óleńderinde de emirenip, eljirep turady. Mahabbat bop mazdaǵan aqyn azamattyq taqyryptarda da erkin qulash sermeıdi. Qoǵamdyq-áleýmettik mańyzy bar máselelerdi tilge tıek etedi. Sonymen qatar qııalyna qanat bitirip, tal boıyna talant bergen, qııaldap kelip, qııa almaı attanatyn týǵan jerine, ata-anasyna arnaǵan jyrlarynyń orny bólek.
Iá, bozbala kezimizde demeı-aq qoıaıyn, jigittikke aıaq basqan shaǵymda ózime-ózim «Osy men kimmin?» degen saýaldy kóbirek qoıatynmyn. Jaýabyn tappaı dal bolatyn sátterim de az emes edi. Nege olaı bolatynyn osy Nurlannyń «Men kimmin?» degen óleńinen oqyp otyrǵandaımyn. Bári minezden eken ǵoı.
Jaqsy isim keıingige ónege,
Jaman isim toqpaq bolar tóbeme.
Qansha jerden minsiz bolǵym
kelgenmen,
Bul minezim degenime kóne me? – deıdi Nurlan. Ras-aý!
Minsiz demekshi, «aqynnyń óleńi ózine tartady» – degen sózdiń jany bar. Kórkem beınelerdi kóz emes, kóńilmen ańǵarýǵa beıim Nurlannyń shyǵarmalarynda sabyrmen tereńde tunyp aǵatyn, túbinde baryp teńizge quıatyn arnaly ózenniń aǵysyndaı bir tamasha jyly aǵysty kóremin.
Bolat ÚSENBAEV,
aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi,
Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty
