Ádebıet • 24 Qarasha, 2017

Aqtóbede Saǵynǵalı Seıitovtyń 100 jyldyǵyna oraı ádebı kesh ótti

2430 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Biz – qashannan er-qaharman halyqpyz! Biz – tarıhta teńdesi joq alyppyz! Biz – kúshtimiz kúshtilerdiń bárinen,Biz – sónbeıtin kún tárizdi jaryqpyz! (Saǵynǵalı Seıitov)

Aqtóbede Saǵynǵalı Seıitovtyń 100 jyldyǵyna oraı ádebı kesh ótti

Jýyrda S.Báıishev atyndaǵy Aqtóbe oblystyq ámbebap  ǵylymı kitaphanasy Uly Otan soǵysynyń ardageri, aqyn, synshy, aýdarmashy, ádebıet zertteýshisi Saǵynǵalı Seıitovtiń 100 jyldyǵyna oraı «Jyrlary tarıh, erligi dastan» ádebı-tanymdyq keshin  uıymdastyrdy.

Maqsaty – oqyrman qaýymyna S.Seıitovtiń ómir jolyn, qyzmetin baıandaı  otyryp, jastardy ultjandylyqqa tárbıeleý. Aqynnyń óleńderin nasıhattap, poezııaǵa degen  qyzyǵýshylyǵyn arttyrý.

Saǵynǵalı Seıitov (1917- 2007) - 1917 jyly 20 qarashada qazirgi Batys Qazaqstan oblysy, Aqjaıyq aýdany, О́leńti degen jerde týǵan. 1937 jyly Oral sý transporty rabfagyn, 1941 jyly Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń til-ádebıet fakýltetin támamdap, 1941-1947 jyldary Keńes armııasy qatarynda áskerı qyzmette boldy. Ol Qyzyl Juldyz, II dárejeli Otan soǵysy ordenderimen jáne birqatar  medaldarmen  marapattalǵan.

1941 jyly Uly Otan soǵysyna attanǵan ol soǵysqa bastan-aıaq qatysty. Soǵystan keıingi jyldary uzaq jyldar Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń nusqaýshysy, Qazaqstan Memlekettik kórkem ádebıet baspasynyń dırektory, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı  qyzmetkeri bolyp  istedi.

Osy ınstıtýt qabyrǵasynda júrip «Qyryq jylda», «Ádebıetter dostyǵy», «Qazaq poezııasyndaǵy Maıakovskıı dástúri», «Toǵysqan tolqyndar», «Týysqandyq týǵyzǵan», «О́leń ólkesinde», «Pýshkın lırıkasyn qazaq tiline aýdarý dástúri» atty monografııalary men zertteýleri  arqyly  ulttyq  ádebıettaný  ǵylymyna  qyrýar  úles  qosty.

Tyrnaqaldysy 1936 jyly Oral oblystyq gazetinde jarııalanǵan, 1951 jyly «Bolshevıkter» atty tuńǵysh jyr jınaǵy jaryq kórdi. Ár jyldary shyqqan «Joldas júrekten», «Ortaq oı», «Betpe-bet», «О́rden órge», «Jańǵyryq», «Joldas ýaqyt», «Sáýlet», «Serper», «Seńgir», «Samǵaý», «Maıdanger kózimen» atty jyr jınaqtarymen qazaq poezııasynyń qorjynyn  tolyqtyrdy.

 «Men – aqyn Saǵynǵalı Seıitovpin!

Sen jaıly jyrdy qashan seıiltippin?!

Júrektiń oryndaımyn tapsyrmasyn,

Sen – meniń jahandaǵy bas qurdasym!», - dep aqyn S.Seıitov jyrlaǵandaı, 

ol ádebıettiń damýyna óz úlesin qosty. S.Muqanov, J.Saıyn, Á.Sársenbaev, J.Moldaǵalıev, H.Erǵalıev, Ǵ.Ormanov jáne t.b. aqyndarmen ıyqtasa eńbek etti. Ol V.Maıakovskıı, A.Pýshkın, M.Lermontov dástúrlerin zerttep, orys klassıkterimen qatar Gıote men Geıneni, Jámı men Naýaı, Musa Jálel sııaqty shyǵys shaıyrlaryn qazaqsha sóıletti. 

№37 orta mektebiniń bastaýysh klass muǵalimi Jumaǵulova Gúlfıra Muratqyzy sóz sóılep, aqyn týraly baıandap berdi. S.Báıishev atyndaǵy Aqtóbe oblystyq ámbebap ǵylymı kitaphanasy abonement bóliminiń meńgerýshisi Qaraǵulova Rysjan Bolashqyzy jastarymyzdy qazaqtyń ulttyq ónerin dáripteıtin bilimdi, mádenıetti tulǵa bolyp qalyptasýǵa shaqyryp, belsendi oqýshylardy alǵys hattarmen marapattady.

Atalmysh mekteptiń  4 klass oqýshylary Álmurat Dıana «Uly Jeńis», Nurjanuly Asylhan «Táýelsizdik», Aıdaralıev Danııar «Sizge kámil senemiz», Ádiljan Meńdiǵalıev, Oktıabr Ersultan «Tulǵańa tozań jolatpan...», Dáýletqalıeva Álııa «Adam men Zaman», Ýmarov Álibek «Qarasha», Abdýllın Abdýlsaıd «Kúıshi bala», Baıqara Nurıman «Ot aýyzdy, oraq tildi babama» (Mahambettiń 200 jyldyǵyna), Baıgýtdıeva Indıra «Búgingi sóz», Aıtekeeva Mereı «Aq Jaıyq», Sııalına Aqbota «Qazaq dańqy», Jaılaý Nursát «Qazaq»,  Nurjan Móldir «Qazaq tili-ana tilim» óleńderin mánerlep  oqysa, kitaphana oqyrmany Baıqara Nurıman «Alǵa Qazaqstan» ánin  oryndap  berdi.

Shara júrgizýshisi Aqmaral Saılaýqyzy  «Azat halyqtyń tarlanboz aqyny» atty kitap kórmesine bıblıografııalyq sholý ótkizip, aqynnyń óleńderi men maqalalaryn tanystyryp ótti. Sondaı-aq,  sholý barysynda

Saǵynǵalı Seıitovtiń 100 jyldyǵyna oraı aqynnyń týǵan jerinde ótkizilgen «Sulý sózdiń sardary» baıqaýynda «Talantty taý bop kórinse...» usynystyq kórsetkishimen bizdiń kitaphanamyzdyń bólim meńgerýshisi Seıitova Gýlıa Iztileýqyzy júldeli II dárejeli Dıplommen marapattalǵanyn jetkizdi.

«Naǵyz qazaq ultjandy ultyn súıgen,

Ejelden  atameken jurtyn súıgen!

Qasterlep qasıetin babalardyń,

Salt-sana, ádeti men ǵurpyn súıgen!», - dep Aqjaıyqtyń aqyny S.Seıitov jyrǵa qosqandaı aqyn esimi halyq jadynda máńgilikke saqtalyp, týǵan elimen máńgi jasaı bermek.

Aqmaral MUQAShEVA

S.Báıishev atyndaǵy Aqtóbe oblystyq

ámbebap ǵylymı kitaphanasynyń

qyzmetkeri