Álem • 08 Jeltoqsan, 2017

Tramptyń sózinen keıin Gaza sektorynda qaqtyǵys boldy

703 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

AQSh prezıdenti Donald Tramp Ierýsalım qalasyn Izraıl astanasy retinde moıyndaǵannan keıin Gaza aımaǵynda dúrbeleń týyndady. Bul aımaqtaǵy HAMAS uıymy Tramptyń sheshimine qarap qalmaıtynyn, «qahar kúnin» uıymdastyratynyn jetkizdi.

Tramptyń sózinen keıin Gaza sektorynda qaqtyǵys boldy

HAMAS-tyń bul áreketin Lıvannyń «Hezbolla» toby da qoldap otyr. Bul uıymnyń basshysy Hasan Nasrally amerıkalyq taraptyń mundaı sheshimine qarsy laıyqty jaýabymyz bolýy kerek dedi. Al Palestınanyń FATH toby dıplomatııalyq ádispen qarsylyq tanytý qajet deıdi. Iаǵnı, BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesine aryz jazýy kerektigin alǵa tartty. Al Arab memleketteri lıgasyn osy máselede ustanymynan jańylmaýǵa shaqyrdy.

Tramptyń bul sózinen keıin Iordan ózeniniń batys jaǵalaýy men Gaza sektorynda qaqtyǵys oryn aldy. Nátıjesinde 30 adam túrli jaraqat aldy. Onyń bireýi hal ústinde jatyr.

Iordan ózeniniń batys jaǵalaýynda palestınalyqtar avtoshenderge ot qoıyp, ızraıldik áskerılerge tas laqtyrdy. Al olar jaýap retinde shynaıy patron, rezeńkeli oq, kóz jasaýratatyn gaz paıdalandy.

Reuters agenttiginiń habarlaýynsha Gaza sektorynda palestınalyqtar narazylyq retinde Izraıl áskerılerine tas laqtyrǵan. Al ızraıldikter soǵys patrondaryn qoldanypty. Budan bólek, Gaza sektorynan eki raketa ushyrylǵanyn, alaıda kózdegen Izraıl jerine emes Palestına aýmaǵyna túskeni habarlandy. Sondaı-aq, Iordan ózeni mańaıynda tártip ornatý úshin júzdegen áskerıler jiberildi.

Tramptyń mundaı pikirin birqatar memleket synǵa aldy. Olardyń qatarynda AQSh-tyń burynǵy odaqtas elderi de bar. Saýd Arabııasynyń bıligi bul qadamdy negizsiz jáne jaýapsyz dep atasa, Fransııa men Ulybrıtanııa mundaı sheshimdi qoldamaıtynyn habarlady. О́z kezeginde Túrkııa prezıdenti Rejep Taıyp Erdoǵan Tramptyń mundaı áreketi «otqa maı quıýmen» teń dep eseptedi.

Reseı prezıdentiniń baspasóz hatshysy Dmıtrıı Peskov Donald Tramptyń Izraıl astanasy retinde Ierýsalımdi moıyndaýy Taıaý Shyǵystaǵy keleńsizdikterdi rettemeıtinin, qaıta halyqaralyq qaýymdastyqtar arasynyń bólinýine alyp keletinin jetkizdi.

О́z kezeginde Izraıldiń premer-mınıstri Bınıamın Netanıahý Tramptyń bul sózin tarıhı oqıǵaǵa teńedi. Ol sondaı-aq, Izraıldiń mundaı sheshimdi qoldaıtyn eldermen baılanysta ekenin aıtty. «О́zge memleketterdiń elshilikteri Ierýsalımge kóship keletinine senimdimin. Oǵan esh kúmánim joq», dedi Bınıamın Netanıahý.

AQSh-taǵy evreı odaǵy New York Times basylymy arqyly Trampqa alǵys aıtty.

Endi osy tusta Donald Tramptyń sózine toqtalyp kórelik. Keshe ol: «Izraıl astanasy retinde Ierýsalımdi resmı moıyndaıtyn ýaqyt keldi. Men bul baǵytty Amerıka Qurama Shtattarynyń múddesi úshin jáne Izraıl men palestınalyqtardyń beıbitshilikke jetýi úshin úshin tańdadym», dedi.

Budan bólek Tramp AQSh elshiligin Tel-Avıvten Ierýsalımge kóshirý jumystaryn bastaýdy tapsyrdy.

Endi osy tusta AQSh prezıdentiniń mundaı pikiri ne sebepti mańyzdy degen oı keleri anyq. Tramptyń buıryǵy Vashıngtonnyń Ierýsalım mártebesine qatysty halyqaralyq qoǵamdastyqtyń kelisimine qarsy shyqqanyn bildiredi. Sebebi, bul qala Izraıl úshin de, palestınalyqtar úshin de mańyzdy bolyp esepteledi. Al onyń mártebesi jaıly 1993 jylǵy Izraıl-Palestına kelisimi boıynsha kelissózderdiń sońǵy kezeńinde talqylanýy tıis bolatyn.

Al Izraıldiń Ierýsalımge qatysyn eshqandaı el moıyndamaǵan, sondyqtan elshilikterdiń barlyǵy Tel-Avıv qalasynda ornalasqan.

Ierýsalımniń kóne bóligi ornalasqan batys aımaǵyn 1967 jyly Izraıl altykúndik shaıqastan keıin basyp alǵan bolatyn.

Daıyndaǵan 

Aıan ÁBDÝÁLI,
«Egemen Qazaqstan»