Sýretti túsirgen Orynbaı BALMURAT, «Egemen Qazaqstan»
Atalmysh kitapqa qazaq etnosyna qatysty onyń bet-beınesi, qan júıesi, tis qurylysy, sezimi, teri bederleri men qańqa súıekterine uzaq jyl júrgizilgen keshendi salystyrmaly zertteýdiń nátıjesi toptastyrylǵan. Sonyń nátıjesinde Eýrazııanyń apaıtós jazırasynda ómir súrip kele jatqan qazaq halqynyń buzylmaı-syzylmaı, búlinbeı-jarylmaı saqtalǵan qyryq ǵasyrlyq tarıhy bary anyqtalyp otyr.
Mádenı sharany uıymdastyrýshylar tarapynan sóz alǵan L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ rektory Erlan Sydyqov tórt myń jyldyq tarıh qory jınaqtalǵan mundaı qundy kitapty jaryqqa shyǵarý isine ýnıversıtet muryndyq bolyp otyrǵanyn aıtyp, jasy toqsanǵa tartsa da ǵylym jolynda jankeshtilik tanytyp, eńbek etip kele jatqan akademıktiń isi keıingi jastarǵa úlgi degenge toqtaldy.
Rasynda antropologııamen aınalysý ekiniń biriniń qolynan kele bermeıdi. О́ıtkeni bul ǵylym men kommýnıstik ıdeologııa arasynda qaıshylyq kóp boldy. Sondyqtan da bolar 1977 jyly Orazaq Smaǵulovtyń mańdaı terin tógip jazǵan «Etnıcheskaıa genogeografııa Kazahstana» atty eńbegi kitap bolyp shyqqannan keıin qaıtadan jınap alynyp, órteldi.
Joǵarydaǵydaı qıyn sátterdi basynan ótkizgen akademık óziniń ǵylym jolynda jankeshtilik tanytýyna Qanysh Sátbaevtyń «Orazaq qaraǵym, árbir jan ıesiniń bıologııalyq ata-anasy bolatyn sekildi, ár halyqtyń bıologııalyq ata-anasy bar. Sen qazaqtyń bıotegin dálelde» degen bir aýyz sózi qýat bergenin tebirenispen eske aldy.
Tusaýkeser rásiminde akademık Seıit Qasqabasov, bıolog-ǵalym Rahmetqajy Bersinbaı kitaptyń qundylyǵy asa joǵary ekenine toqtaldy.
Beken QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»