Samal Soqpaqbaeva. Ozyq tárjima – qaıta jazylǵan kitap

Mádenıetterdiń dıalogy – tek aýdarma arqyly júzege asatyn qubylys. Al naqty kórkem aýdarma týraly aıtsaq, ol bolmasa: álem Shekspırdi, Dık­kensti, Pýshkındi, Tol­stoı­dy, Chehovty, Abaıdy, Áýe­zovti, Soqpaqbaevty, Aıt­ma­tovty, Koelony tanyr ma, ta­nymas pa edi?!. О́kinishke qa­raı, qazir aýdarmanyń óner dárejesindegi mańyzdylyǵy tómendep ketti. Az oqyp, bilim­ge umtylý joq. Jalpy ult­tyń bilim deńgeıi qaı shama­da degen suraqty tótesinen qoıýdyń ózine júreksinip qal­dyq. Se­bebi, túsinikti... Sol se­bepti de aýdar­mashylardyń ju­my­sy búgingi kúni tek resmı qa­ǵaz­dar­dyń tóńiregi bolyp qaldy. 

Kórkem aýdarma – tár­jimanyń eń qıyn túri. Ol tek qana eki tildi jetik bilýdi ǵana talap etip qoımaıdy, sonymen qosa soavtor bola alatyn dárejedegi jazýshylyq qabi­let, túısik kerek. Aýdar­mada tek maǵynasyn jetkizip qana qoımaı, rýhyn, daýsyn, sezimin, avtor ustanymyn da us­taı alý mańyzdy. Qansha óz isiniń mamany bolsa da, kez kelgen jaqsy aýdarmashy kórkem shyǵarmany qotara almaıdy. Al kerisinshe, kórkem aýdarmanyń sheberi qandaı tehnıkalyq mátindi aýdarsa da saýatty isteıdi. 

Ozyq tárjima – qaıta ja­zylǵan kitap dep tegin aı­tyl­maǵan. Qarapaıym, kórkem aýdar­maǵa jatqyzýǵa bolmaıtyn sózbe-sóz aýdarmanyń ózi – aýyr, mashaqatty jumys. M.Shahanovtyń, Sh.Aıtma­tov­tyń, ózim­niń ákemniń kitap­ta­ryn aýdarǵanda shyǵar­manyń ár betin qaıta-qaıta qaraýmen, tekserýmen boldyq. Bul áı­gili qalamgerler ózderi de aýdar­maǵa muqııat qarap, ynta-shyntalarymen yqylas qoıdy. Naǵyz shyǵarmashylyq ju­mys dep sol kezdi aıta ala­myn. Aldymen meniń aýdarmalarym úlken konkýrs­ta jeńip shyǵyp, sodan keıin osy qalamgerlerdiń shyǵar­malaryn tárjima jasaý maǵan buıyrǵanyn maqtanyp ta aıta alamyn. Aýdarma eki jaqqa da unady. Aýdarmaǵa bar kóńilin qoıatyn taǵy bir jazýshy bar. «Jalyn» baspasynda qyzmet etip júrgen kezimde maǵan qadir­li jazýshymyz Ábdi-Já­mıl Nurpeıis habarlasty (Dırektor Q. Naımanbaevtyń aı­týymen). G.Belger ol kisi­niń uzaq ýaqyt jeke aýdarmashysy bolǵany kópke málim. Ábekeń meni úıine shaqyrdy. Kabınetine kirip, jaıǵasqan soń, «Qan men ter» romanynyń jańa jazylǵan jalǵasynyń bir­neshe betin aýdarýymdy su­rady. Ol kezde G.Belger je­ke shyǵarmashylyǵynan qo­ly tımeı, Ábekeńe jumysty jalǵastyrý úshin jańa aýdarmashy qajet bolypty. Birneshe saǵat otyryp aýdarǵan bet­terdi Ábekeń muqııat oqydy, unatty. О́ziniń aýdarmashy­sy bo­lýymdy surady. О́kinish­ke qa­raı, men bas tarttym, óıt­­keni ol kezde (keńes zama­nyn­da) turaqty, resmı ju­my­syńdy tastaý yńǵaısyz kó­rinetin. Aýdarmamen qazir de shuǵyldanamyn, biraq shyǵar­mashylyq lázzatty óte sırek sezemin. Jazýshy ash kezinde ja­­zý kerek dep jatady ǵoı. Bi­raq bizdiń osy zamanymyz ta­qy­rypqa baı, nege úlken shy­ǵar­malar jazylmaı jatyr, bilmeımin...

Samal SOQPAQBAEVA, 
aýdarmashy