Bıyl álemde qys ádettegiden qatty boldy. Jer-jerde qulaq estip, kóz kórmegen tabıǵı anomalııalar baıqaldy. Máselen, Saharada sońǵy 37 jyl ishinde úshinshi ret qana qar jaýsa, Neapolda 1956 jyldan beri birinshi ret qar túsken. Aýa temperatýrasy Polshada mınýs 30 gradýsqa jetip, tórt aıda qazirge deıin 63 adam sýyqtan úsip ólgen. Bizdiń elde de edáýir sýyq bolǵany belgili.
Alaıda ómir úskirik aıazynan soń jylymyq kúnder keletindigimen keremet qoı. Kórip otyrmyz, shýaqty kóktem qazir kún ótken saıyn kúsh alyp keledi. El-jurttyń kóńilinde jańa úmitter búrshik jaryp, aıaýly armandar oıana bastady.
Naýryz aıy Qazaqstan úshin tek kúntizbelik kóktem maýsymynyń bastalatyndyǵymen ǵana emes, túrki jáne parsy tildes elder halqynyń Jańa jyly – Ulystyń uly kúniniń lebi sezile bastaıtyndyǵymen de erekshe.
Memleket basshysy keshe usynǵan «Prezıdenttiń áleýmettik bes bastamasy» barlyq qazaqstandyqtarǵa tamasha tartý boldy. Elbasymyz buǵan da qashandaǵydaı barynsha adaldyq turǵysynan kelip, aıtaryn aıqyn jetkizdi – ol bul qadamǵa júıeli daıyndalyp, oraıly sáti týǵanda óz sheshimin jarııa etip otyr. Atalǵan bastamalar óte ózekti edi, ol týraly qoǵamymyzda únemi áńgime bolyp júrgen. Prezıdent muny bildi, biraq qurǵaq ýáde berý onyń ádetinde joq ekeni barshaǵa belgili.
Adam úshin eń bastysy, sóz joq, basynda baspanasynyń bolýy. Kez kelgen memleket óz azamattaryn pátermen qamtamasyz etýdi qalaıdy, biraq buǵan báriniń birdeı shamasy kele bermeıdi. Búginde elimizde 4 mln-nan astam otbasy bar. Endi solardyń barlyǵyna tyń múmkindik týyp otyr. Ol úshin «7 – 20 – 25» atty prezıdenttik baǵdarlama júzege asyrylmaq. Baǵdarlamaǵa sáıkes, jumys isteıtin adamdarǵa 7% mólsherleme boıynsha 25 jylǵa ıpotekalyq nesıe beriletin bolady, bul rette bastapqy salym mólsheri baspananyń jalpy qunynyń 20%-ynan aspaıdy.
Qazirgi tańda álem múldem jáne túbegeıli ózgerdi. Ýtopııalyq ıdeologııa ataýly tarıhtyń tezinen óte almaı, kúli kókke ushty. О́mirde tegin eshteńe joq – muny búginde jer betindegi árkim-aq biledi.
Sondyqtan baspanaly bolǵyń kelse, ony satyp alý kerek. Al ol úshin jaqsy jalaqyń bolýy qajet. Prezıdent salystyrmaly túrde tómen eńbekaqy alatyn qazaqstandyqtardyń jaǵdaıyn oılap, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap olardyń tabys salyǵyn 10 ese – 1%-ǵa deıin azaıtýdy usyndy! Oǵan qosa únemdelgen qarajatty olardyń jalaqysyna qosý qarastyrylyp otyr. Demek, bul shara barlyq jaldamaly eńbekkerlerdiń eń kemi úshten birine – 2 mln-nan astam adamnyń turmysyna áser etpek. Naǵyz halyq qamyn kózdegen saıasat dep osyny aıtýǵa bolar!
Kirisiń mol bolýy úshin, árıne, biliktiligiń joǵary bolýy kerek. Bul oraıda, sóz joq, joǵary bilim alý – jahandyq úrdis. Joǵary bilikti mamandarsyz HHI ǵasyrdaǵy ozyq 30 el qataryna qosylý múmkin emes.
Sondyqtan da Memleket basshysy joǵary bilimge qoljetimdilikti jáne onyń sapasyn, arttyrý mindetin qoıdy. Derekterge súıensek, búginde elimizde 17 men 29 jas aralyǵyndaǵy jastar sany 3,5 mln-nan asady, sonyń tek 15%-y ǵana oqyp jatyr. Bul olqylyqty túzetý úshin qosymsha taǵy 20 myń grant bólip, onyń jalpy sanyn 2018/19 oqý jylynan bastap 74 myńǵa jetkizý usynylýda.
Qaıda turatynyn, qaı aqshaǵa páter jaldaıtynyn bilmeıtin, únemi sony oılap júretin stýdentter Indýstrııa 4.0 elementterin ómirimizge keńinen engizý isin júzege asyra almaıdy. Sondyqtan Prezıdent talantty jastarymyzǵa shynaıy ákelik qamqorlyǵyn kórsetip, 2022 jyldyń sońyna deıin 75 myń orynnan kem emes zamanaýı jataqhanalar salý jóninde mindet qoıyp otyr. Bizdiń bolashaǵymyz – bizdiń jastarymyz!
Naryqtyq ekonomıkanyń negizi – kásipkerlik ekeni málim. Eger úlken ózen kishkentaı jylǵadan bastalady desek, shaǵyn bıznes – shaǵyn nesıe berýden bastaý alady dep tujyrýǵa bolady. Memlekettiń búgingi basty mindetiniń biri – jappaı kásipkerlikti damytý.
Derekter boıynsha, bıylǵy qańtar aıynda elde óz-ózin jumyspen qamtyǵandar – 2 mln-nan, jumyssyzdar sany 440 myńnan asa adam bolypty. Shaǵyn nesıe berýdi 2018 jyly 14 myń adamdy qamtı otyryp, byltyrǵydan eki ese deńgeıge, 62 mlrd teńgege deıin kóbeıtý týraly sheshim – eń aldymen el halqynyń 42%-nan asatyn aýyl turǵyndaryna degen qamqorlyqtyń kórinisi. Aýyl – elimizdiń jan-júregi, ol kúndelikti janashyrlyqqa zárý!
Bıyl biz aıryqsha mereıtoı – Astananyń 20 jyldyǵyn atap ótemiz. Astana – Qazaqstannyń qýatty qozǵaýshy kúshi, Táýelsizdiktiń kıeli tumary. Jyl ótken saıyn bizdiń sanymyz da, sapamyz da artyp keledi, bul bárimizdi qýantady. Alaıda progresti de kidirtetin kedergiler, árıne, kezdespeı turmaıdy. Sonyń biri – ekologııanyń nasharlaýy. Sondyqtan elde 2,7 mln adamnyń ómirine áserin tıgizetin gazdandyrý isin odan ári jalǵastyrý jónindegi sheshim – búginde sharyqtap 18,1 mln-nan asqan halyqty saqtaýǵa, kóbeıte túsýge jáne turmysynyń sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan qadam.
«Prezıdenttiń áleýmettik bes bastamasy» – áleýmettik jańǵyrý jolynda bes saýsaqtaı jumylǵan bolat judyryqtyń ózindik bir qýatty serpini. Al adamı kapıtal – onyń sheshýshi negizi.
Joba is júzinde barlyq qazaqstandyqtardy qamtyp, olardyń asyl armandaryna jol ashyp beredi.
Osynaý ózekti Prezıdenttik bastamalar ulttyń baqýattylyǵynyń negizi bolyp tabylatyn áleýmettik birlikti nyǵaıtýǵa baǵyttalyp otyr.
Biz oǵan mindetti túrde qol jetkizemiz, óıtkeni halyqtyń erteńgi kúnge berik senimmen qaraýy úshin tynbaı eńbek etip kele jatqan, eńbek ete beretin bizdiń Elbasymyz bar!
Gúlshara ÁBDIQALYQOVA,
Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy
