Búginde «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Elbasy Joldaýyndaǵy on mindettiń barlyǵy da sıfrlandyrýǵa negizdelgen. Eńbek jáne áleýmettik salany sıfrly jańǵyrtý «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylady. Osy rette, vıse-mınıstr S.Jaqypova bolashaqta úsh áleýmettik qyzmet, ıaǵnı jasyna baılanysty zeınetaqy taǵaıyndaý, bazalyq zeınetaqy tólemderi men BJZQ-dan tólenetin zeınetaqy boıynsha qujattardy qabyldaý «bir ótinish» qaǵıdasymen júzege asyrylatynyn atap ótti.
Búginde «Eńbek jáne áleýmettik salany sıfrlandyrý» taqyryby óz kezeginde áleýmettik kómekke muqtaj jandar úshin senimdi serpin ekeni ras. Sıfrly tehnologııalardy keń aýqymda engizý boıynsha Elbasy tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda eńbek jáne áleýmettik qamsyzdandyrý salasynda 7 baǵytta joǵary tehnologııaǵa negizdelgen jobalar qolǵa alyndy. S.Jaqypovanyń málimdeýinshe, elektrondy eńbek bırjasy, eńbek kelisimsharttaryn elektrondy tirkeý, óz-ózin eńbekpen qamtyǵandardy elektrondy tirkeý, baqylaýdy uıymdastyrýǵa elektrondy ruqsatnama berý, elektrondy áleýmettik-medısınalyq saraptama, áleýmettik qyzmetterdiń elektrondy portaly, muqtaj azamattardyń áleýmettik regıstri syndy jańa jobalar bolashaqta biryńǵaı aqparattyq júıe arqyly qazaqstandyqtardy dúnıege kelgen kúninen bastap ómir boıy «súıemeldemek». Sondaı-aq barlyq kezeńde avtomattandyrylǵan qyzmetter kórsetýge múmkindik beredi.
Jıyn barysynda vıse-mınıstr múgedektik pen eńbekke qabilettilikten aıyrylý deńgeıin belgileýdiń jańa erejelerine toqtaldy. «Biz osy saladaǵy qyzmetterdi kompozıttik formatta kórsetýge kóshirýdi júzege asyrdyq. Eger buryn múgedektikti belgileý, járdemaqylardy taǵaıyndaý jáne eńbek etý qabiletinen aıyrylǵan jaǵdaıda áleýmettik tólem alý úshin adam úsh uıymǵa júgingen bolsa, qazir tek bir uıymǵa júginedi. Keleshekte bul ótinishter elektrondy túrde e-gov arqyly qabyldanatyn bolady, ıaǵnı medısınalyq-áleýmettik saraptama ótinish berýshiniń jeke qatysýynsyz júzege asyrylady dep josparlap otyrmyz. Bul sondaı-aq adamı faktordy joıady jáne sybaılas jemqorlyq qaterlerin tómendetedi», dedi ol.
Budan keıin birer aıda óz tıimdiligin kórsetip úlgergen elektrondy eńbek bırjasyna toqtalǵan vıse-mınıstr onyń bazasynda ózin-ózi jumyspen qamtyǵan barlyq adamdar úshin memlekettik kiris organdarynda ońaılatylǵan «tirkelý-rásimdelý» mehanızmi iske qosylatyndyǵyn atap ótti. Aldaǵy ýaqytta jumys berýshiler men jumyskerlerdiń eńbek sharttaryn biryńǵaı esepke alý júıesi engizilmek. Mysaly, bırjanyń alǵashqy nátıjelerine nazar salatyn bolsaq, bir jarym aıdyń ózinde ol arqyly 15 myń jumys izdeýshi ózderiniń mamandyǵy men ótiline saı keletin jumys tapqan. «Búginde elektrondy bırjada 8 myńnan astam túıindeme jáne 30 myńnan astam bos jumys orny ornalastyrylǵan, ıaǵnı bırja jumys istep tur, oǵan qosa barlyq 199 jumyspen qamtý ortalyǵy, jumysqa ornalasý jónindegi 10-nan astam ınternet alańy jáne kelesi jyldan bastap iske kirispek jumyspen qamtý jeke agenttikteriniń sany shamamen eki esege ósedi», deıdi S.Jaqypova.
Taǵy bir aıta keter jaǵymdy jańalyq, budan bylaı elektrondy formatqa aýystyrylǵan eńbek sharttary qaǵaz túrindegi eńbek kitapshalarynan bas tartýǵa múmkindik bermek. Aldaǵy ýaqytta sıfrlanǵan eńbek sharttary azamattardyń kiristerin jalpyǵa birdeı deklarasııalaýdy engizý úshin negiz bolmaq.
Árıne bir kúnde bul mehanızmder óz nátıjelerin bere qoımas, deıdi S.Jaqypova. Alaıda kórsetiletin qyzmetter kólemi turaqty túrde ósýde. «Osy jyly 19 mln-nan astam qyzmet, onyń ishinde 17 paıyzy e-gov portaly arqyly kórsetilgen. Barlyq qyzmet alýshylar boıynsha derekter onlaın rejimde jańartylyp, azamattardyń áleýmettik quqyqtaryn qamsyzdandyrýdy monıtorıngileýge jáne qajet bolǵan jaǵdaıda relevantty sheshimder qabyldaýǵa múmkindik beredi», dedi ol.
Budan keıin áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysty aıtyp ótken vıse-mınıstr memlekettik áleýmettik saqtandandyrý qoryna tólenetin jarnalarǵa turaqty túrde monıtorıng júrgizý arqyly kásiporyndardyń jalaqy boıynsha, árbir jumyskerdiń bıýdjettik emes qorlarǵa mindetti tólemderi boıynsha bereshegin aıqyndaý múmkindigi bar ekendigin málimdedi. Ázirge bul aqparat tek ákimdikter men memlekettik kirister komıtetine berilgen.
S.Jaqypova sondaı-aq áleýmettik kómek júıesine qatysty máselelerge toqtaldy. Máselen, burynǵy ataýly áleýmettik kómektiń, balalarǵa beriletin memlekettik járdemaqy men kóp balaly otbasylarǵa kórsetiletin arnaýly memlekettik kómektiń ornyna jyl basynan bastap jańa formattaǵy ataýly áleýmettik kómek engizilgen bolatyn. «Ony alý úshin azamattar jumyspen qamtý ortalyqtaryna júginetin bolady. Budan ári ataýly áleýmettik kómekti ótinish berý emes, proaktıvti tásil arqyly kórsetý josparlanýda, ıaǵnı áleýmettik qyzmetter memlekettik qoldaý sharalaryn ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan adamnyń júginýin kútpeı-aq kórsetetin bolady», deıdi S.Jaqypova.
Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»