Ataýlary da áıdik. Marokkolyq, azııalyq jáne ıtalııalyq. Bizdiń bala kezden kóz úırengen bákshek shegirtke bulardyń qasynda tyshqan murnyn qanatpaıtyn jýas. Al myna kóksoqqandardy qaraqurym bolyp ushqanda kún kózi kórinbeı, qonǵan jerinde tis shuqıtyn qyltanaq qaldyrmaıtyn jaýyz dese bolady.
Bıyl da Ońtústikte jyldaǵy oıbaı bastalaıyn dep turǵan sııaqty. Jyl basynda aýmaqtyq ınspeksııa mamandarynyń kúshimen 1 mıllıon gektar jerge zertteý jumystaryn júrgizip kórgen. Jylda shegirtke jumyrtqalaryn jerge sińiretin qaýipti aımaqqa. Qaýiptengendeı bolyp shyqty.
Oblystaǵy 11 aýdannyń 340 myń gektardan astam alqabynda shegirtkelerdiń úlken shoǵyry bary baıqalǵan. Kún jylt etse, jer betine órip shyǵatyn shegirtkelerdi ýaqytynda zalalsyzdandyrmasa, qanaty qataıǵan soń ıe bermeı ketedi. Ondaı jaǵdaılar oblysta bolǵan. Jumystar jetkilikti jasalmaǵandyqtan marokkolyq jáne ıtalııalyq shegirtkeler Syrdarııanyń ústinen alǵash ret ushyp ótip, Shardaranyń baý-baqsha, egistigin maıqandap tastaǵan edi. Tórt aýdannyń dıqandary aldyndaǵy nápaqasynan aıyrylyp qala jazdaǵan.
Oblysta shegirtkeni zalalsyzdandyrý úshin arnaıy shtab quryldy, basshysy – oblys ákiminiń birinshi orynbasary Álipbek О́serbaev.
Oblystyq aýmaqtyq ınspeksııanyń basshysy N. Qashqynov shtabta sonymen qatar aýyl sharýashylyǵy basqarmasy men tótenshe jaǵdaılar departamentinen mamandar jáne barlyq aýdan, qala ákimderi bar deıdi. Búginde naqty jumys josparlary bekitildi.
Bıylǵy jumystarǵa arnaıy tehnıkasy bar 3 seriktestik tartylmaqshy. Odan bólek 500-den astam adam jumyldyrylady. Al, zııankester mekendegen aýmaqtyń 50 paıyzy jerústi agregatymen óńdelse, 137 myń gektarǵa ushaqtar arqyly dári sebiledi. Osyndaı ádisterdiń arqasynda shegirtkelerdiń qanaty qataımaı jatyp, kózi joıylýy tıis.
– Qazir qajetti dári-dármek satyp alynyp qoıdy. Endi fıtosanıtarlyq dıagnostıka jáne boljamdar ortalyǵynyń habarlamasyn kútip otyrmyz. Eger sol ortalyq shegirtkelerdiń jer betine shyqqanyn habarlasa, barlyq mekemelerdiń basyn qosyp jumystardy bastaımyz. Bir aıta keterligi, bıylǵy zııankester shoǵyrlanǵan aýmaq ótken jylǵydan 80 myń gektarǵa az. Bul byltyrǵy jumystyń nátıjeli bolǵanyn ańǵartady. Sondyqtan mamandar kezekti zalalsyzdandyrý sharalaryn joǵary deńgeıde júrgizýdi josparlap otyr, – deıdi oblystyq aýmaqtyq ınspeksııanyń basshysy Nurjan Qashqynov.
Ońtústikke kóktem erte kelip qoıǵan. Aqpannyń ortasynan sibirlep bastalǵan jaýyn naýryzdyń bel ortasyna deıin jalǵasty. О́rik aǵashynyń aldy gúldep, dalada jaýqazyn jer tósin tesip shyqty. Mundaıda jany siri shegirtkeniń qarap jatpasy anyq. Olar jer betine shyqqan soń daýys salyp, bári bir jerge shoǵyrlanady. Bas-aıaǵy jınalǵan soń qalyń qol sekildi tutasyp, joryq sherýin bastaıdy. Olardy ekinshi qaıtara uratyn ýaqyt osy. Shtab músheleri ýaqytynan keshikpeý úshin jumysty erte bastap ketti.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy
