Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty Almatydaǵy Ortalyq ǵylymı kitaphana qyzmetkerleri kórmege Máshhúr Júsiptiń 29 kóne qoljazbasyn ákelipti. Kórmege kitaphana qorynda saqtalǵan Máshhúr Júsiptiń qoljazbalary, eski kitaptary jáne qazaq zııalylarynyń jazǵan hattarynyń túpnusqalary qoıyldy. Ortalyq ǵylymı kitaphana meńgerýshisi Qarlyǵash Qaımaqbaevanyń aıtýynsha, 29 qujattyń 25-i - qoljazba bolsa, qalǵandary «Saryarqanyń kimdiki ekendigi», «Tirlikte kóp jasaǵandyqtan kórgen bir tamashamyz» jáne eki «Hal-ahýal» kitaptary. Bul kitaptar ǵylymı kitaphana qorynda 1950 jyldardan beri saqtalýda.
Baıanaýyldyq ǵulama Máshhúr Júsip (1858-1931) – aqyn, fılosof, jylnamashy, etnograf, tarıhshy, shejire men halyq aýyz ádebıetin jınaýshy belgili aǵartýshy. Tashkent, Buqara men Túrkistanǵa baryp, Shyǵystyń ǵalymdary men oıshyldarynyń mádenıetin, shyǵarmalaryn zertteıdi. Arab, parsy, orys tilderin meńgeredi. О́leńderi, maqalalary 1888 jyly «Dala ýálaıaty» gazetinde jarııalanady. 1907 jyly Qazanda «Saryarqanyń kimdiki ekendigi», «О́mirlik tájirıbe», «Hal-ahýal» týyndylary jaryq kóredi. 1905 jyly patshalyq manıfesti synaǵany úshin qýdalanady. Shyǵys maqamynda jazylǵan «Ǵıbratnama», «Gúlshat-Sherızat», «Baıannama» dastandary, «Kóshpeli bolǵan jurttyń sharýasy», «Anama hat» óleńderi bar. El aýzynan Buqar jyraý, Shortanbaı, Shóje shyǵarmalary men Abaı, Sultanmahmut Toraıǵyrov óleńderin jazyp alǵan.
Sonymen birge, Baıanaýyldyń Eskeldidegi memorıaldyq mýzeıinen ákelingen Máshhúr atamyzdyń jeke zattary-Quran, mustek qobdıshasyn, jez legen, kise belbeý, ámııanyn, shaqshalaryn, kózildirigin de kórmeden kóresiz.
Elimizdiń «Qazaqstannyń qasıetti rýhanı qundylyqtary» baǵdarlamasy boıynsha ázirlengen jobaǵa bizdiń oblystan 78 kıeli oryn qosyldy. Jobadaǵy rýhanı orynnyń biri-Baıanaýyldaǵy Máshhúr Júsip kesenesi. Kesene Jańajol aýyly mańyndaǵy Eskeldi bıiginde ornalasqan.
Oblystyq mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasynyń basshysy Ardaq Raıymbekovtiń aıtýynsha, ǵulamanyń mereıtoıyna arnalǵan rýhanı mádenı sharalar aldaǵy tamyz aıynda respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııamen jalǵassa, Baıanaýylda aıtys, Máshhúrtaný oqýlary ótkiziledi.
Farıda Byqaı
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar
Sýretti túsirgen Álııa Samatova
