Murat Baqtııaruly: Latyn álipbıi barsha qazaqstandyqtardy qamtýy tıis

Álipbıimizdi latyn qarpine kóshirý eli­mizben halqymyzdyń bolashaǵy úshin qol­ǵa alynyp otyrǵanyn jáne búkil álemmen bir­le­se túsýimizge, aǵylshyn tili men ınternet tilin jetik ıgerýimizge, eń bastysy – qazaq ti­lin jańǵyrtýǵa jaǵdaı týǵyzatynyn barsha qazaqstandyqtar jaqsy túsinedi dep oılaı­myz.

Jýyrda ǵana Elbasy endi Parlament te, Úkimet te óz jumystaryn memlekettik tilde júrgizý jóninde oryndy nusqaý berdi. Bul bizdiń qoǵamnyń kópten beri kútip júrgen zá­rýli bir máselesi bolatyn. Elbasynyń osy tap­syrmasy Qazaqstannyń barlyq ob­lystyq ákim­dikterinen bastap, menshik ıesine qara­mast­an búkil mekemelerde júzege asyryla bastaǵany da jón bolar edi.

Qazir qoǵamdy taǵy da bir másele alań­datyp otyr. Latyn álipbıi qoldanysqa engi­ziledi degen áńgimeden soń, ásirese, áli kúnge deı­in óz ana tilderin jetik bilmeıtinderdiń qaý­ip­teri kúsheıip, bolashaǵyna alańdap, balalaryn orys tildi mektepterge beretini jóninde aıta bastady. О́ıtkeni erteńgi kúni balalaryn latyn qar­pin­de oqytyp, bilim berýge úrke qarap otyr.

Latyn qarpin tek qazaq tildi mektepterde ǵana qoldanatyn bolsaq, kúni erteń ata-analardyń balalaryn ózderi biletin tildegi, ıaǵnı kırıll grafıkasymen orys tilinde oqytatyn mektepterge bereri de qazirden belgili bolýda. Túptiń-túbinde bul qoǵamdy biri latyn álipbıin meńgergen, al ekinshisi latyn qarpin bilmeıtin, tek kırıll grafıkasymen ǵana jumys isteı alatyn toptarǵa bólip jibermeı me degen alań bar. Saıyp kelgende bul tutas qazaq ultyn tildik negizde bólshekteýge ákelip soǵatyndaı seziledi. Osy alańdaýshylyq týraly saýaldy men Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna joldadym.

Qalyptasyp otyrǵan osy bir jaǵdaıǵa baılanysty jáne Elbasynyń birtutas ult qalyptastyrý jónindegi ıdeıasyna oraı latyn álipbıin Qazaqstandy mekendep otyrǵan barlyq ult ókilderi bilýi kerek dep sanaımyz. Bul mańyzdy máseleni elimizdegi barlyq dıasporalarǵa uǵyndyrý úshin osy bastan túsindirý jumystary júrgizilýi qajet. О́ıtkeni bolashaqta latyn álipbıimen ju­mys isteıtin til – memlekettik til! Al, mem­lekettik til barlyq qazaqstandyqtarǵa or­taq til.

Osyǵan oraı, jalpy Qazaqstandaǵy mektepke deıingi bilim berý mekemelerinde, búkil balabaqshalarda endigi arada oqý-tárbıe jumystarynyń bári de tek latyn álipbıine negizdelgen memlekettik tilde júrgizilýin oılastyrýdy jáne balabaqshalarda latyn álipbıin qazirden bastap oqytyp, úıretýdi qajet dep sanaımyz. Úkimettiń osy máselege qatysty keshendi is-shara atqarýyn suraımyz

Murat BAQTIIаRULY,

Senat depýtaty