Boks • 04 Sáýir, 2018

Bekzat Sattarhanov: «El namysy – meniń namysym»

2901 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

2000 jyly bokstan Sıd­neı Olımpıadasynyń aq­tyq synyna tórt qazaq jigiti shyqty. Gúrzi judy­ryq­tar gúrsilinen jer shaı­qalǵandaı surapyl aıqas­ta ekeýi jeńis tuǵy­ry­nyń eń bıigine kóterildi.

Bekzat Sattarhanov: «El namysy – meniń namysym»

Alyp muhıt áldılegen Aýstralııa jerinde ótken álemdik doda qazaq boks tarıhyn dúnıejúzilik jylnamaǵa altyn áriptermen jazǵyzdy. Kókórim Bekzattyń jeńisi tarıhı oqıǵa boldy. Kútpegen syı deseńiz de bolady. Sol 2000 jyldary memlekettik jat­tyqtyrýshy bolǵan Serik Ábden­álıev aǵamyz «Bapkerler keńesi Ermahan, Muhtarhan jáne Bolat júldege talasady dep úmit artty. Al quramaǵa jańadan qosylǵan Bekzat Sattarhanov pen Oljas Orazalıev bir-eki jekpe-jek ótkizip, tájirıbe jınaqtasa bolady» dep sheshti» deıdi.

Aıtqandaı, Ibraıymov, Dil­dábekov jáne Jumadilov fı­nal­ǵa deıin tizgin tartqan joq. Olar­dyń qataryna qabyrǵadan at oınatyp Bekzat qosyldy.
Qalǵanyn jurt biledi. Myń jazyldy. Myń aıtyldy. Quı­ryqty juldyzdaı jarq etken Bekzat qapııada mynaý álemdi tárk etip tastap ketti. Bekzat kózi tirisinde «nege qazaq jigitterinen eki, úsh Olım­pııa oıyndarynyń jeńimpazy joq. Bul belesten men ótemin. Qudaı buıyrtsa, men úsh dúr­kin Olımpııa oıyndarynyń jeńim­pazy bolamyn» dep birneshe ret suhbat berdi.

Kópshilik «munyń qalaı, ar­tyq aıttyń-aý» degen joq. Ish­teı tilektes bolǵanymen «Jas ba­la ǵoı áli. Bularǵa iri sóıleý jarasady. Olımpıadanyń altyndary jolda shashylyp jatqan joq» dep qoıatyn. 
Rasynda, sheteldikter ónerine «fantastıka» dep tańdaı qaqqan Serik Qonaqbaevtyń ózi altyn ala al­maǵan Olımpıadanyń joly qan­shalyqty aýyr eken­digin dúıim jurt biledi.

Bekzattyń ákesi Seıilhan aǵa­myzben jaqsy syılaspyz. Ár sózine jaýapkershilikpen qaraı­tyn Bekzat jel sózdiń adamy emes edi. Úsh ret Olımp bıigin ba­ǵyndyramyn degendi nege súıenip aıtty. Bir kezdeskende sonyń sebebin suradyq.

– Bekzattyń Olımpıadadan keıin ýaqyty bolmaı ketti. Jańa­­ǵy oıyn biz de estip júrdik. Biz de ońashada ulymyzdan Sıd­neıde «qaı jekpe-jek asa aýyr tıdi?» dep suradyq, – deıdi Seıilhan aǵa.

Shırek fınaldaǵy Ramaz Pa­lıa­nımen ótkizgen jekpe-jegin aıtty.

– Áke, Ramaz Palıanı – Eý­ro­panyń chempıony. Halyqaralyq jarystardan shappaı báıge alyp júrgen jigit. Jasy jıyr­ma jetiden asqan saqa boks­shy. Qoldary balǵadaı. Eki-úsh taza soqqy ótkizip alǵanda baıqa­dym, tıgen jerin ýatyp jibere jaz­daıdy. Shynymdy aıtsam, ba­lańyz­dyń shybyn janyn kózine kórset­ti. Jyldamdyǵymnyń arqa­synda ǵana shaldyrmaı ket­tim. Áke, sondaı boksshyny jeń­gen sizdiń ulyńyz da jaı jigit emes qoı.
Al úsh dúrkin Olımpııa oıyn­darynyń jeńimpazy týraly aıtqan sózime jaýap bereıin.

Sıdneıde meniń jasym jıyr­mada boldy. Dene múshelerim áli tolyq jetilmegen. Otyzǵa jaqyndaǵan Ramazdyń bulshyq etteri bileýdeı, kúshi syımaı syrtqa uryp tur. Soqqylary tıgen zamatta opyryp jibere jazdaıdy. Al meniń bilegim onymen salystyrǵanda tym jińishke. Kóresiz, kelesi Olımpıada da meniń de bilegim, bulshyq etim tolady. Fızıkalyq jaǵynan myqty bolamyn. Alla bergen jyldamdyǵyma tolysqan kúshti qossańyz nege men úsh dúrkin jeńimpaz bola almaımyn. Men muny kókirek kergen maqtanysh, eldiń kóńilin aýdarý úshin aıt­qan joqpyn. Kózim jetip tur. Oı­lanyp baryp aıttym, dedi. Ulynyń az ǵana ýaqytta tez eseıip, halyqtyń balasyna aınalyp úlgergenine súısingen Seıilhan áke paıymyna kóńili tolyp, qushaǵyna tartyp meıirlene mańdaıynan ıiskegen eken.

Alaıda armany asqaq ul­dy ajal­dan arashalap qala almaǵanyna ishi ottaı janady. Bári de kúndizgideı kóz aldynda. 2001 jyldyń jańa kúnine sa­naýly-aq saǵattar qalǵan. Túr­kis­tan alańy. Bekzat Sattarhanov «Jyl adamy». Qaraqurym ha­lyq. Sákeń bıik sahnada turǵan uly­na jete almaı júr. Jastar Bek­zat­ty qorshap alǵan, qoltańba alýda. Sákeń sahna túbindegi bas­qysh­qa jaqyndady. «Osy jerden kútip alamyn. Úıge alyp ke­te­min. Jańa jyldy birge toılaı­myz. Endi bos júristi doǵar, boks­qa oral dep aıtamyn», dep oılaǵan.

Bekzatty aqyry taba almady. Jurt aldyn bógeı bergen soń sahnanyń art jaǵynan seki­­rip ketipti. Baryp sheshesin, baýyr­laryn quttyqtaǵan. Shymkent­ke jol júrýi kerek. Dos­tary kútip otyr. Qoı-qoıǵa qara­maı shyǵyp ketken. Jelden júı­rik mashına synaptaı syr­ǵyp, juldyzdaı aǵyp keledi. Alys­tan Shymkenttiń ottary jymyń­daǵan. Taspa joldyń qoıanjon­dan­ǵan jerinde mashınanyń rý­line ıe bola almaı qalypty...
Bozdaq Bekzat osylaısha bú­kil halyqty opyntyp ketti. Oı­ly jigit edi. «Úsh dúrkin Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy bolamyn» dep edi-aý. «El namysy – meniń namysym» dedi. Fınalǵa yrym kórip Ermahan aǵasynyń maıkasyn art jaǵynan bir býyp, kıip shyqqan bozbalanyń asqaq armandary oryndalmaı qaldy. Átteń, opasyz dúnıe...

Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»