Bul aýyldyń adamdary da, tirshiligi de, turǵyndary da ózgeshe. Túrli saıasattyń talqysyna túsip, ózderiniń týǵan ólkesi, atajurtynan jyraqtaǵan ulttar men ulystar jeterlik.
Sonymen biz kelgen Almaty oblysy Qarasaı aýdanyndaǵy Jańaturmys aýylynyń orta mektebi bir kisideı jumylyp, Naýryz toıyn toılap jatqanynyń ortasynan tústik. Eń qyzyǵy, 500-ge tarta oqýshysy bar mekteptiń oqýshylary túgel talǵammen qazaqsha kıingen. Ár synyptyń oqýshylary ózderinshe bólek jasanypty. Ádette mundaı ulttyq merekelerde bı bılep, óleń aıtatyn balalar bolmasa, túgel qazaqtyń ulttyq sándi kıimine jarasymdy malynǵan mektepti buryn-sońdy kórip turǵanymyz da osy. Tańdanysymyzdy da jasyrǵan joqpyz. О́ıtkeni bul mektepte bir synypta 28 bala oqıtyn bolsa, ári ketse onyń úsheýi ǵana qazaq, qalǵany – túrik, kúrd, uıǵyr halqynyń ul-qyzdary bolyp keledi.
Qysqasy, túgel derlik ózge ult ókilderinen turatyn mektep túgel derlik qazaqsha sóıleıdi, túsinedi. Áıtpese, áý basta 1967 jyly taza orys mektebi, sosyn tolyq qazaq mektebi bolǵan orta bilim berý mekemesi sońǵy úsh jyldan beri qazaq jáne orys tilderinde bilim beredi. Iаǵnı ata-analardyń ótinishimen 3 jyldan beri bastaýysh orys synyptary ashylǵan. Joǵary synyptar qazaq tilinde bilim alady. Osynyń bárin eskersek, mekteptiń izgi nıeti quptaýǵa turarlyq.
Ári mekteptiń bıylǵy Naýryz merekesine Almatydan arnaıy BAQ ókilderin shaqyrýynda da osyndaı mán jatyr. Memlekettiń ulttyq merekesi men tiline degen qurmet-qoshemetin pash etý maqsatynda uıymdastyrylǵan shara shynynda da shynaıylyqqa toly boldy. Bastapqyda «Táıiri, Naýryz merekesi barlyq jerde atap ótiledi. Mekteptiń merekesi ǵoı» dep kejegemiz keıin tartqandaı bolǵanymen, sońynan shalǵaıdaǵy mektepke kelgenimizge qýanbasaq, ókingen joqpyz. Osy mektepke dırektor bolyp taǵaıyndalǵanyna bar bolǵany jyl ǵana tolǵan Naǵıma Qasymova da ata-analardyń aýyzbirligine, aýyldyń tatýlyǵyna tańdanysyn jasyrmaıdy.
– Bul mekteptiń birneshe ereksheligi bar. Men osy mektepke basshy bolyp kelgende birinshi tańdanǵanym, munda urys-keris, kıkiljiń degen atymen joq. Oqýshylar muǵalimsiz-aq merekelerdi ótkize beredi. Balalar synyptyń kóshbasshylaryn tyńdaıdy. Úlgili balalarǵa baǵynady. Bala men bala bolyp tóbelesip jatqandaryn kórmeısiń, – dep aǵynan aqtaryldy.
Mektep dırektory bıyl ata-analarǵa Naýryz merekesine qazaqsha ulttyq sándi kıimder tikkizeıik degende, bir adam da qarsy shyqpaı, biraýyzdan jáne barynsha balalaryna sándi kıimderdi sanaýly kúnderde-aq tikkizip bergende taǵy da rıza bolǵanyn aıtady. Degenmen, mektep basshysy mekteptiń bir máselesi bilim sapasynda ekenin búkpeıdi. О́ıtkeni qazir mektep orys tilinde bilim beredi. Aýyl adamdary qazaqsha sóıleıdi. Úıde úlken kisiler óz tilderinde nemese orys tilinde qarym-qatynas jasaıdy. Onyń ústine mektep qaladan qashyq ornalasqandyqtan, jaqsy muǵalimder Jańaturmysqa kelip dáris berýge de asa qulshynysty emes. Sondyqtan da munyń barlyǵy balalardyń bilim sapasyna áser etedi. UBT kezinde túlekter ortasha nemese ortadan tómen ball jınaıdy jáne joǵary oqý oryndaryna túsýge talap qyla bermeıtin kórinedi. О́ıtkeni bulardyń áke-shesheleriniń barlyǵy derlik shaǵyn jáne orta kásipkerlikpen aınalysady. Mal baǵady, dámhana ashady, saýda-sattyqta júr.
Endigi jerde jańa ǵımaraty 2002 jyly paıdalanýǵa berilgen mekteptiń bilim sapasyn kóterý de ózekti jaıttyń biri. Osyndaı túıtkildi máselelerge qatysty qazir ujym birqatar bastamalardy qolǵa alǵan.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy,
Qarasaı aýdany
