Qaratóbeniń qııandaǵy Qaldyǵaıty aýylynda týyp-ósken Rafhat foto álemimen alǵash 11 jasynda tanysypty. 4 synyptyń oqýshysy ákesi satyp alyp bergen «Smena-8» fotoapparatyn qolyna alyp, álemdi obektıv ishinen kórýdi daǵdyǵa aınaldyrǵaly beri qaıtalanbas qansha sát taspaǵa tańbalandy deseńizshi. Búginde ýaqyt mújip, tamtyǵy ǵana qalǵan HIH ǵasyr eskertkishi – Jumyr-Sasyq mazarynyń otyz jyl burynǵy ońdylaý kórinisin hattap qalǵan da – Rafhat.
Rafhattyń óz ónerine adaldyǵy keremet. Áý bastan-aq ol fotosýretshilikti kásip emes, óner dep qabyldaǵan sııaqty. Áıtpese ótpeli kezeńniń synaǵy talaı jandy tentiretip jibergeni, óner bir jaqta, ómir bir jaqta qalǵany ras qoı. Rafhat bolsa «Smenasyn» áskerde de qolynan tastamapty. Sátti kadriniń sıpattamasyn eki-úsh aýyz sózben qaǵazǵa túsirip beretin qabileti redaksııalardyń da kóńilinen shyqty. Sóıtip áýeli túsirgen sýreti topqa kirgen Rafhat kóp keshikpeı ózi de Oralǵa kelip, úlken ortaǵa aralasty.
Rasy kerek, HH ǵasyrdyń sońǵy jyldary Oralda kásibı fotograftardyń deni ózge ult ókilderi edi. Fotografııa – aqsúıek óner sanalatyn. Qandas fotosýretshiler kóbine toı-tomalaqtyń aınalasynda júretin. Osy kezde Oraldyń fotoelıtasyna aýyldan kelgen aqjúrek Rafhat qosyldy. Sol bir ózin-ózi dáleldeý, synaq jyldary jolyn ashqan, kómek kórsetken, qoldaý bildirgen jandardy keıipkerimiz áli kúnge aýzynan tastamaıdy.
– Eń alǵash qymbat baǵaly kásipqoı fotoaspapty Almatyda «Arys» qorynyń prezıdenti, belgili ǵalym Ǵarıfolla Ánes syıǵa tartqanda tóbem kókke bir eli jetpeı qaldy! – deıdi ol. Al 2000 jyly Rafhat Halelovtiń «Jańa ǵasyr – jańa dáýir» fotokórmesine kelgen sol kezdegi oblys basshysy Qyrymbek Kósherbaev keremet sýretterdiń kónetoz, ártúrli rama-jaqtaýda turǵanyn kórip, jergilikti depýtattar men kásipkerlerge: «Rafhatqa kómektesseńder qaıtedi?!» depti. Ákimniń osynaý bir aýyz sózi ájeptáýir qoldaý bolǵan.
Rafhat Halelov kúndelikti saıası-mádenı ómirdiń sorpasynda qaınap júrse de máńgilik óner mıssııasyn umytpaıdy. О́mirdiń ólmes sátterinen turatyn fotosýretterden jıi-jıi kórme jasaıdy. Rafhattyń fotokórmeleri buǵan deıin Oral qalasynda birneshe márte uıymdastyrylsa, odan bólek Qazaqstan, Qytaı, Reseı qalalarynda 15 márte jeke kórmesi ótipti. Qazaqstannyń halyq aqyny Qadyr Myrza Álige arnalǵan jeke kórmesin de Astana, Almaty, Oral qalalarynda qyzyǵa tamashalaýshy kóp boldy.
Mine, Rafhattyń «Uly daladan esken samal jel» atty jańa bir kóshpeli kórmesi oraldyqtardyń kózaıymyna aınalyp úlgerdi. Oral qalalyq kórme úıindegi 70 sýret keıin qala mektepterin aralap ketpek. Synaptaı syrǵyp ótip jatqan ómirdiń ár sátiniń qunyn uqtyratyn qundy jumystardyń avtory fotoapparatyn syrtyldatyp, aramyzda júr. Aman bolsyn, asyl azamat!
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
ORAL
