Táýelsizdikpen birge jańarǵan óner oshaǵy

Memleket basshysy Nursul­tan Nazarbaev Almaty qalasyna kezekti jumys sapary barysynda kúrdeli jóndeýden ótken Respýblıka saraıynda bolyp, ǵıma­rat­ty aralap kórdi. Budan 41 jyl buryn, anyǵyraq aıtqanda, 1970 jyly salynǵan atalǵan ǵıma­rat­qa sol ýaqyttan beri alǵash ret jóndeý jumystary júrgizildi. Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyl­dyǵy qarsańynda Respýblıka saraıynyń qaıtadan túlep, sáýleti men sániniń asqaqtaýy almatylyqtar úshin ǵana emes, ońtústik astananyń qonaqtary úshin de úlken tartý bolǵany aıdaı aqıqat. Ońtústik astanadaǵy iri de eńseli ǵımarat – mádenıet pen óner oshaǵyn qaıta jaraq­tan­dy­rý jumystarynyń óte joǵary deńgeıde ári sapaly júrgizil­gen­digi birden ańǵarylady. Uzaq jyl­dar eshqandaı jóndeý kór­me­gen Respýblıka saraıyn qaı­ta­dan jańǵyrtyp, jańartý jumy­sy ótken 2010 jyly qolǵa alyn­ǵan bolatyn. Almatydaǵy qury­lys-montaj kásipornynyń bas dırektory Vladımır Ahma­dıev­tiń aıtýynsha, «jóndeý jumys­tary jańa jobamen júrgizilgen ǵımarattaǵy júıeler túgeldeı derlik jańartylǵan». – Jasyratyny joq, qazirgi tań­da eń aldymen qaýipsizdik júıelerin odan ári jetildirýdiń mańyzy zor. Soǵan oraı, ǵı­marattaǵy barlyq qondyrǵylar montajdalyp, ishine «antıterror» júıesi ornatyldy. Hal­qy­myz «órt – tilsiz jaý» dep bekerden-beker aıtpasa kerek. Soǵan oraı birqatar yqpaldy is-sha­ralar qolǵa alyndy. Máselen, sahna órtke qarsy shymyldyqpen de jabdyqtaldy.  Kópshilikke bel­gili, eń alǵashynda konferensııalar men sezder, bir sózben aıtqanda, resmı jıyndar ót­kizý­ge arnalyp salynǵan keshenniń búginde qyzmet kórsetý aıasy keńeıe tústi, mádenıet pen óner ortalyǵyna aınaldy. Sondyqtan da munda operalyq konsertterden basqa óner keshterin ótkizýge tolyqtaı jaqsy  jaǵdaı jasal­ǵan, – deıdi Vladımır Sháken­uly. Shyn mánisinde, iri shahar­daǵy mádenıet pen ónerdiń iri or­talyǵynyń syrtqy kelbeti to­lyq­taı ózgertilip, erekshe kórik­ke enip, jarqyraı túskeni aıqyn ańǵarylady. Jóndeý-jabdyqtaý jumystary barynsha sapaly at­qarylǵan Respýblıka saraıynda seısmıkalyq qaýipsizdik is-sha­ra­lary da júzege asyrylýy qup­tar­lyq jáıt. Búgingi kúnniń jo­ǵary talabyna saı qaıtadan jaraqtandyrylǵan nysanda rekonstrýksııalaý barysynda eleýli ózgerister jasalǵan. Mádenıet pen óner oshaǵynyń qazirgi zaman arhıtektýrasyna saı jasaqtalýy da kóńilge qýanysh uıalatady. Má­selen, terezeler men esikter jáne vıtrajdar tolyqtaı jańar­tylǵan. Jáne olardyń barlyǵy sapaly ári myqty materıaldan jasalypty. Sondaı-aq, saraıdyń syrtqy qanattary, baspaldaqtary, blok­tary da jańartylyp, árleý ju­mystarynyń barlyǵy joǵary estetıkalyq talǵamǵa saı júr­gizilgeni birden baıqalady.     KazNIISS RMK-nyń nusqaýy boıynsha, qabyrǵalar men bó­likter qataıtylypty. Respýblıka saraıyndaǵy kelesi bir jaǵymdy jańalyq – úsh kóterme mehanızmi men orkestr otyratyn oryn. Eń bastysy, bul ǵımaratta múmkindikteri shekteýli jan­dardyń qozǵalysy da eskerilgen. Jańa sanıtarlyq talaptarǵa saı azyq-túlik bloktary da qaıta josparlanýda ári olardy paıdalaný sapasy da arta túspek.  Ákim­shilik jáne qosymsha ból­meler de túgeldeı ózgertilip, sahnaǵa qyzmet kórsetetin oryn qarastyrylǵan. Qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý maqsatynda jańadan qosymsha bólmeler, elý oryndyq konferens-zal, ásemdik salony, aýdıokıosk, gúl dúkeni, dybys jazatyn stýdııa da paıda bolypty. Rekonstrýksııa bary­syn­da ǵımarattyń aldyndaǵy alań men parkıng te abattan­dyrylǵan. Baqyt BALǴARINA, Almaty.